KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 11.
Na którym rysunku przedstawiono organ roboczy koparki stosowany przy cyklicznym urabianiu złoża kruszywa piaskowo-żwirowego?
Ilustracja przedstawia cztery różne typy organów roboczych maszyn budowlanych, które mogą być stosowane w górnictwie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Urabianie cykliczne polega na powtarzalnym cyklu nabierania, podnoszenia i opróżniania urobku. Typowym organem roboczym koparki pracującej cyklicznie w kruszywach jest łyżka (często szeroka, z zębami), służąca do odspajania i nabierania piasku oraz żwiru.

Pełne wyjaśnienie:

W urabianiu cyklicznym praca maszyny przebiega w kolejnych, powtarzalnych etapach: odspojenie/nabranie urobku, przemieszczenie (podniesienie/obrót), a następnie wysypanie do środka transportu lub na odkład. Z tego powodu organ roboczy musi jednorazowo pobierać porcję materiału i ją przenosić.

Dla koparek stosowanych przy cyklicznym urabianiu złoża kruszywa piaskowo-żwirowego najbardziej typowym osprzętem jest łyżka koparkowa. Jej cechy rozpoznawcze to m.in. kształt naczynia do nabierania, krawędź tnąca (często z zębami) oraz przystosowanie do wybierania luźnego lub średnio zwięzłego materiału, jak piasek i żwir. Taki organ roboczy pozwala realizować pełny cykl: nabranie–przeniesienie–opróżnienie.

Pozostałe rodzaje organów roboczych spotykane w odkrywkach mogą dotyczyć innych metod lub innych zadań:

  • elementy charakterystyczne dla urabiania ciągłego (np. rozwiązania wielonaczyniowe) pracują bez wyraźnych cykli porcji urobku i nie odpowiadają definicji urabiania cyklicznego,
  • osprzęt do specyficznych prac (np. chwytanie, skarpowanie, profilowanie) może nie służyć typowo do urabiania i nabierania kruszywa w podstawowym cyklu ładunkowym,
  • organy robocze o innej zasadzie działania mogą być mylące wizualnie, ale funkcjonalnie nie realizują procesu "nabrania porcji" i jej przeniesienia.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą zasadę: jeśli pytanie mówi o cyklu (nabierz–unieś–wysyp), to najczęściej chodzi o koparkę jednonaczyniową i jej łyżkę jako organ roboczy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Urabianie cykliczne to sposób pracy, w którym maszyna wykonuje powtarzalne etapy: odspojenie/nabranie porcji urobku, przemieszczenie oraz opróżnienie organu roboczego. Przeciwieństwem jest urabianie ciągłe, gdzie urobek jest pobierany i przekazywany w sposób niemal nieprzerwany.
Łyżka ma kształt naczynia do nabierania materiału, zwykle z krawędzią tnącą i często zębami. Widać też miejsce mocowania do ramienia oraz geometrię umożliwiającą nabranie i wysypanie urobku. To osprzęt typowy dla pracy porcyjnej (cyklicznej).
Piasek i żwir to materiał sypki, który najczęściej wybiera się porcjami: nabranie do łyżki, podniesienie, obrót i wysyp do środka transportu. Łyżka umożliwia jednocześnie odspajanie i ładowanie, co dobrze pasuje do organizacji pracy w żwirowniach.
W cyklicznym urobek jest pobierany porcjami, a każda porcja wymaga pełnego cyklu ruchów maszyny. W ciągłym pobór i przekazywanie urobku trwa praktycznie bez przerw (np. przez układ wielonaczyniowy lub inny mechanizm ciągłego skrawania i transportu).
W typowej eksploatacji koparka jednonaczyniowa (z łyżką) pracuje cyklicznie, bo nabiera i przenosi urobek porcjami. Wyjątki mogą wynikać z nietypowego osprzętu lub organizacji procesu, ale na poziomie egzaminacyjnym łyżka i cykl pracy są podstawowym skojarzeniem.
Zęby na krawędzi łyżki pomagają w odspajaniu bardziej zwięzłych warstw, rozrywaniu struktury gruntu i poprawie napełnienia łyżki. W kruszywach piaskowo-żwirowych zęby bywają użyteczne, gdy materiał jest wilgotny, zwięzły lub zawiera domieszki frakcji trudniejszych do urwania.
Typowy błąd to mylenie osprzętu do pracy porcyjnej z organami przeznaczonymi do pracy ciągłej lub do zadań pomocniczych. Uczniowie czasem kierują się tylko "agresywnym" wyglądem (zęby, ostrza), zamiast sprawdzić, czy element faktycznie nabiera i przenosi porcję urobku.
"Organ roboczy" to część maszyny, która bezpośrednio oddziałuje na materiał: urabia, odspaja, nabiera lub przenosi urobek. Dla koparki cyklicznej będzie to najczęściej łyżka, a dla innych maszyn mogą to być inne narzędzia urabiające, zależnie od zasady działania.
Najlepiej uczyć się po cechach funkcjonalnych: co element robi w cyklu pracy, jak pobiera urobek i jak go oddaje. Pomaga też porównywanie zdjęć/rysunków osprzętu w zestawach (łyżka, chwytak, osprzęt do skarpowania) oraz kojarzenie ich z metodą urabiania (cykliczna/ciągła).
W praktyce spotyka się różne odmiany łyżek (np. szersze, do materiałów sypkich) i osprzęt pomocniczy do wyrównywania czy profilowania. Jednak w klasycznym zadaniu egzaminacyjnym "cykliczne urabianie kruszywa" najczęściej odnosi się do koparki z łyżką jako podstawowym organem roboczym.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Urabianie cykliczne polega na powtarzalnym cyklu nabierania, podnoszenia i opróżniania urobku."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ z zakresu maszyn podstawowych w górnictwie odkrywkowym
  • Instrukcje producentów koparek jednonaczyniowych (opisy osprzętu: łyżki, chwytaki, łyżki skarpowe)
  • Podręczniki i skrypty z technologii robót ziemnych i urabiania w odkrywkach (część: maszyny urabiająco-ładujące)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego