KWALIFIKACJA MED11 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 4.
Na którym rysunku przedstawiono plantogram stopy płasko-koślawej?
Ilustracja przedstawia cztery rysunki plantogramów stóp, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Plantogram stopy płasko-koślawej zwykle pokazuje zwiększoną powierzchnię kontaktu po stronie przyśrodkowej oraz zwężenie lub zanik "przesmyku" wynikający z obniżenia łuku podłużnego. W porównaniu ze stopą prawidłową odcisk jest szerszy w śródstopiu, a obciążenie częściej "ucieka" do środka.

Pełne wyjaśnienie:

Plantogram to odcisk podeszwy stopy (zwykle w warunkach obciążenia), który pozwala ocenić rozkład kontaktu i pośrednio wnioskować o wysokości łuku podłużnego oraz torze obciążania.

Stopa płasko-koślawa (typowo z komponentą pronacyjną) daje obraz:

  • zwiększonego kontaktu po stronie przyśrodkowej (wewnętrznej),
  • poszerzenia odcisku w okolicy śródstopia,
  • zmniejszenia lub zaniku przesmyku między piętą a przodostopiem, który w stopie prawidłowej jest wyraźnie węższy po stronie przyśrodkowej,
  • często wrażenia "pełniejszego" odcisku całej stopy (w zależności od stopnia deformacji i sposobu wykonania badania).

Dlatego poprawny wybór rysunku polega na rozpoznaniu właśnie tych cech: dominującej przyśrodkowej strefy kontaktu oraz słabiej zaznaczonego łuku podłużnego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Rysunek odpowiadający stopie prawidłowej ma wyraźny, wąski przesmyk po stronie przyśrodkowej i mniejszy kontakt w śródstopiu.
  • Rysunek typowy dla stopy wydrążonej (wysokie sklepienie) pokazuje bardzo wąski kontakt w śródstopiu lub niemal jego brak oraz silniejsze podparcie na pięcie i przodostopiu.
  • Rysunek "pośredni" może sugerować niewielkie spłaszczenie, ale bez cech charakterystycznych dla płasko-koślawości (np. bez istotnego poszerzenia przyśrodkowego kontaktu).

Wskazówka egzaminacyjna: nie oceniaj tylko "ile czerni" w plantogramie widzisz. Zawsze sprawdź kształt przesmyku w śródstopiu i to, czy kontakt wyraźniej narasta po stronie przyśrodkowej (cecha typowa dla płasko-koślawości), a nie bocznej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Plantogram to odcisk podeszwy stopy (najczęściej w warunkach obciążenia), pokazujący strefy kontaktu i nacisku. Służy do wstępnej oceny łuku podłużnego i poprzecznego oraz do porównywania zmian po leczeniu lub zastosowaniu wkładek ortopedycznych.
Najczęściej widać poszerzenie odcisku w śródstopiu oraz zmniejszenie "prześwitu"/przesmyku po stronie przyśrodkowej. Im bardziej obniżony łuk podłużny, tym większa powierzchnia kontaktu w części środkowej stopy.
W płasko-koślawości stopa zwykle ulega pronacji: łuk przyśrodkowy obniża się, a obciążenie przenosi się bardziej do wewnątrz. To zwiększa kontakt przyśrodkowego śródstopia z podłożem i "wypełnia" przesmyk w plantogramie.
W stopie prawidłowej przesmyk po stronie przyśrodkowej jest wyraźnie węższy, a śródstopie ma mniejszą powierzchnię kontaktu. W stopie płasko-koślawej przesmyk się poszerza lub zanika, a przyśrodkowa część śródstopia częściej daje ciągły odcisk.
Plantogram ocenia głównie kontakt podeszwy i pośrednio łuk stopy, więc koślawość tyłostopia nie zawsze jest jednoznaczna. Może jednak współwystępować z pronacyjnym wzorcem obciążania. Do oceny osi pięty lepsza jest obserwacja z tyłu i badanie kliniczne.
Typowe błędy to ocenianie wyłącznie "wielkości plamy" bez analizy przesmyku i strony przyśrodkowej, mylenie stopy płaskiej ze stopą z dużą tkanką miękką oraz porównywanie plantogramów wykonanych w różnych warunkach obciążenia.
Najczęściej przy doborze i kontroli wkładek ortopedycznych, ocenie statyki stopy przed wykonaniem zaopatrzenia oraz w monitorowaniu efektów terapii. Plantogram pomaga też w edukacji pacjenta, bo pokazuje obrazowo rozkład obciążeń.
Uzupełniająco stosuje się badanie kliniczne (oglądanie osi pięty, testy funkcjonalne), ocenę w podoskopie oraz analizę chodu. W uzasadnionych przypadkach wykonuje się diagnostykę obrazową zgodnie z decyzją lekarza.
W dużym uproszczeniu tak: w stopie wydrążonej kontakt śródstopia jest mały, a obciążenie koncentruje się na pięcie i przodostopiu. Jednak rzeczywisty obraz zależy od typu deformacji i techniki wykonania odcisku, dlatego zawsze porównuj kilka cech naraz.
Najlepiej uczyć się na zestawach typowych obrazów: stopa prawidłowa, płaska, płasko-koślawa, wydrążona. Ćwicz opisywanie cech: przesmyk, strona przyśrodkowa/boczna, szerokość śródstopia. Na egzaminie porównuj rysunki parami, a nie pojedynczo.
info

Statystycznie 37% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Plantogram stopy płasko-koślawej zwykle pokazuje zwiększoną powierzchnię kontaktu po stronie przyśrodkowej oraz zwężenie lub zanik "przesmyku" wynikający z obniżenia łuku podłużnego."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z biomechaniki stopy w kształceniu technika ortopedy
  • Atlas/opracowania z typowymi obrazami plantogramów (stopa prawidłowa, płaska, wydrążona)
  • Instrukcje producentów podoskopów/urządzeń do plantografii (zasady wykonania i interpretacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego