KWALIFIKACJA MEP1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 35.
Na którym rysunku przedstawiono poprawny sposób połączenia uzwojeń silnika trójfazowego asynchronicznego w gwiazdę?
Ilustracja przedstawia schematy połączeń uzwojeń silnika trójfazowego asynchronicznego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Połączenie uzwojeń w gwiazdę polega na złączeniu trzech końców uzwojeń w jeden wspólny punkt (punkt gwiazdowy), a trzy pozostałe końce podłącza się do trzech faz zasilania. Poprawny rysunek powinien więc pokazywać wspólne połączenie trzech końców uzwojeń.

Pełne wyjaśnienie:

W silniku trójfazowym asynchronicznym uzwojenia stojana tworzą trzy "gałęzie" fazowe. Połączenie w gwiazdę rozpoznaje się po tym, że jeden koniec każdego z trzech uzwojeń jest połączony razem w jeden wspólny punkt, nazywany punktem gwiazdowym (neutralnym). Trzy pozostałe końce uzwojeń są wyprowadzone na zaciski i to do nich doprowadza się trzy fazy zasilania.

Na schematach zacisków (często oznaczanych jako U1, V1, W1 oraz U2, V2, W2) typowy układ gwiazdy polega na zmostkowaniu razem trzech zacisków należących do "drugich" końców uzwojeń (np. U2–V2–W2), natomiast fazy L1, L2, L3 podaje się na pozostałe zaciski (np. U1, V1, W1). Kluczowe jest więc to, że powstaje jedno wspólne połączenie trzech końców, a nie trzy połączenia tworzące zamkniętą pętlę.

Dlaczego pozostałe rysunki bywają błędne?

  • Schemat w trójkąt łączy uzwojenia "w pierścień" (koniec jednego uzwojenia z początkiem następnego), więc nie ma jednego wspólnego punktu.
  • Inne błędne warianty mogą pokazywać zmostkowanie niewłaściwych zacisków (np. połączenie faz z punktem wspólnym lub łączenie dwóch końców zamiast trzech), co nie tworzy gwiazdy.
  • Czasem spotyka się rysunki z niepełnym mostkowaniem (tylko dwa końce zwarte), co również nie spełnia definicji gwiazdy.

W praktyce rozpoznanie gwiazdy jest proste: szukasz jednego miejsca, gdzie schodzą się trzy uzwojenia. Jeśli schemat nie pokazuje takiego wspólnego węzła, nie jest to połączenie w gwiazdę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Połączenie w gwiazdę oznacza, że trzy uzwojenia stojana mają jeden wspólny punkt: połączone są razem po jednym końcu każdego uzwojenia. Pozostałe trzy końce są podłączane do trzech faz zasilania. Na schemacie widać więc jeden węzeł łączący trzy przewody.
Szukaj pojedynczego wspólnego połączenia trzech końców uzwojeń (punkt gwiazdowy). Jeśli rysunek pokazuje zamkniętą pętlę z trzech uzwojeń, to jest to trójkąt. Gwiazda zawsze ma jeden węzeł, do którego schodzą się trzy końce.
Często spotyka się oznaczenia U1, V1, W1 oraz U2, V2, W2. W typowym układzie gwiazdy trzy zaciski z jednej "strony" uzwojeń są zwarte razem (tworzą punkt gwiazdowy), a na pozostałe trzy podaje się L1, L2, L3. Zależy to od tabliczki i wyprowadzeń konkretnego silnika.
Na rysunkach oba układy mogą wyglądać podobnie, bo wszędzie pojawiają się mostki i trzy fazy. Typowy błąd polega na patrzeniu na "liczbę połączeń", a nie na strukturę węzłów. Najprostsze kryterium: gwiazda ma jeden wspólny punkt, trójkąt nie.
W idealnym układzie trójfazowym napięcie fazowe (na pojedynczym uzwojeniu) w gwieździe jest mniejsze niż napięcie międzyfazowe zasilania. To dlatego gwiazda bywa używana m.in. przy rozruchu. W praktyce zawsze trzeba kierować się tabliczką znamionową i sposobem wyprowadzeń silnika.
Stosuje się je m.in. w układach rozruchu gwiazda-trójkąt (dla ograniczenia prądu rozruchowego) oraz wtedy, gdy tabliczka znamionowa przewiduje pracę silnika w gwieździe przy danym napięciu sieci. W serwisie ważne jest poprawne mostkowanie w puszce zaciskowej.
Najczęstsze błędy to: zmostkowanie niewłaściwych trzech zacisków, wykonanie tylko dwóch mostków (brak wspólnego punktu), przypadkowe zwarcie faz przez błędne ułożenie mostków oraz ignorowanie oznaczeń U/V/W. Przed uruchomieniem warto sprawdzić ciągłość i układ połączeń miernikiem.
Jeśli pytanie brzmi "na którym rysunku…", to bez rysunków nie da się wskazać litery. Można jednak znać kryterium poprawności: w gwieździe trzy końce uzwojeń są połączone razem. Na egzaminie zawsze analizuj, czy schemat pokazuje wspólny punkt dla trzech uzwojeń.
Najpierw ignoruj fazy zasilania i znajdź same uzwojenia. Potem sprawdź, czy istnieje jeden węzeł łączący trzy końce (gwiazda) czy połączenia tworzą "trójkątną pętlę" (trójkąt). To ogranicza ryzyko pomyłki na schematach z mostkami.
Po naprawie lub przezwajaniu błędne połączenie może spowodować nieprawidłowy moment, nadmierny prąd, przegrzewanie, a nawet uszkodzenie uzwojeń i zabezpieczeń. W praktyce serwisowej weryfikuje się zgodność połączeń z tabliczką znamionową i schematem zacisków przed próbą ruchową.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Połączenie uzwojeń w gwiazdę polega na złączeniu trzech końców uzwojeń w jeden wspólny punkt (punkt gwiazdowy), a trzy pozostałe końce podłącza się do trzech faz zasilania."

Źródła:

  • Wikipedia: "Połączenie gwiazdowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_gwiazdowe (dostęp 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Połączenie trójkątne" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Po%C5%82%C4%85czenie_tr%C3%B3jk%C4%85tne (dostęp 2026-02-27)
  • All About Circuits: "Star (Wye) and Delta Connections" – https://www.allaboutcircuits.com/textbook/alternating-current/chpt-10/star-delta-connections/ (dostęp 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z elektrotechniki i maszyn elektrycznych (rozdziały: układy trójfazowe, połączenia gwiazda/trójkąt)
  • Instrukcje producentów silników dotyczące tabliczki zaciskowej i mostkowania
  • Ćwiczenia z rozpoznawania schematów połączeń w puszce zaciskowej (gwiazda/trójkąt)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego