KWALIFIKACJA CHM1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 7.
Na którym rysunku przedstawiono przyrząd pomiarowy umożliwiający pomiar głębokości wykonanego otworu?
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia pomiarowe, które mogą być używane w kontekście przetwórstwa tworzyw sztucznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pomiar głębokości otworu wykonuje się przyrządem, który ma element roboczy wysuwany osiowo do wnętrza otworu (np. pręt/sondę głębokościomierza) oraz bazę opartą o krawędź. Odpowiedź "Na rysunku 2." wskazuje przyrząd, który umożliwia taki pomiar, a pozostałe rysunki dotyczą innych zastosowań pomiarowych.

Pełne wyjaśnienie:

Głębokość otworu to wymiar osiowy mierzony od powierzchni bazowej (np. czoła detalu) do dna otworu. Do takiego pomiaru potrzebny jest przyrząd, który:

  • ma bazę opieraną stabilnie o krawędź/ powierzchnię wokół otworu,
  • posiada element pomiarowy wchodzący do otworu wzdłuż jego osi (np. pręt, trzpień, sonda),
  • pozwala na odczyt wyniku w milimetrach z odpowiednią rozdzielczością.

Odpowiedź "Na rysunku 2." jest poprawna, ponieważ wskazuje przyrząd przeznaczony do pomiaru głębokości – rozpoznaje się go po obecności elementu, który można wsunąć w głąb otworu i oprzeć bazę na powierzchni detalu.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, gdy przyrządy na tych rysunkach nie zapewniają pomiaru głębokości (często służą do pomiaru wymiarów zewnętrznych, wewnętrznych lub długości/średnicy). Typowe nieporozumienie polega na utożsamianiu "otworu" z pomiarem jego średnicy – do tego używa się innych elementów pomiarowych niż do głębokości. Na egzaminie warto najpierw podkreślić słowo "głębokości", a dopiero potem szukać na rysunku cechy konstrukcyjnej odpowiadającej temu rodzajowi pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wyznaczenie odległości od powierzchni odniesienia detalu (krawędzi/czoła) do dna otworu. Wymaga oparcia bazy przyrządu na powierzchni oraz wsunięcia elementu pomiarowego wzdłuż osi otworu, aby odczyt odpowiadał rzeczywistej głębokości.
Szukaj cechy konstrukcyjnej pozwalającej "sięgnąć" do wnętrza otworu: pręta, trzpienia lub sondy wysuwanej osiowo. Ważna jest też baza/stopa, którą opiera się na krawędzi otworu, aby pomiar był prostopadły i powtarzalny.
Linijka nie zapewnia stabilnej bazy na powierzchni detalu i trudno utrzymać ją osiowo względem otworu. Łatwo o błąd odczytu (paralaksa) i błąd ustawienia. Przyrządy do głębokości mają element pomiarowy i bazę, które ograniczają te błędy.
W suwmiarce funkcję pomiaru głębokości pełni pręt (głębokościomierz) wysuwany z końca prowadnicy. Bazą jest krawędź korpusu suwmiarki oparta na powierzchni detalu. To pozwala mierzyć głębokość otworów, rowków i gniazd.
Zależy od typu i jakości przyrządu oraz warunków pomiaru. Głębokościomierz jest wyspecjalizowany i bywa wygodniejszy w trudno dostępnych miejscach. Suwmiarka z prętem głębokościomierza jest uniwersalna, ale wymaga starannego oparcia bazy.
Najpierw ustal, jaki wymiar jest w pytaniu: "głębokość" oznacza kierunek w głąb otworu, a "średnica" dotyczy wymiaru poprzecznego. Na rysunku szukaj elementu, który wchodzi do otworu osiowo (głębokość), a nie szczęk do pomiaru wewnętrznego (średnica).
Gdy otwór ma funkcję montażową (np. pod śrubę, kołek, tuleję), gdy jest to otwór nieprzelotowy, lub gdy głębokość wpływa na wytrzymałość i spasowanie. Pomiar wykonuje się też przy kontroli międzyoperacyjnej po wierceniu/pogłębianiu.
Najczęstsze to: oparcie bazy na zadziorze lub brudnej powierzchni, ustawienie przyrządu pod kątem (nieosiowo), dociśnięcie powodujące "dobicie" do dna z błędem oraz odczyt bez ustabilizowania elementu pomiarowego. Każdy z nich zawyża lub zaniża wynik.
Ucz się po cechach funkcjonalnych, nie po nazwach: co ma bazę, co ma szczęki, co ma pręt/sondę, co mierzy z zewnątrz lub wewnątrz. Dobrze działa też porównywanie par: średnica vs głębokość, wymiar zewnętrzny vs wewnętrzny.
Tak, np. w kontroli elementów oprzyrządowania (form, wkładek), detali z otworami montażowymi, gniazd pod osadzenia i podtoczeń. Pomiar głębokości bywa potrzebny również przy weryfikacji obróbki mechanicznej elementów linii technologicznej.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pomiar głębokości otworu wykonuje się przyrządem, który ma element roboczy wysuwany osiowo do wnętrza otworu (np. pręt/sondę głębokościomierza) oraz bazę opartą o krawędź."

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z metrologii warsztatowej (dział: przyrządy do pomiaru długości i głębokości)
  • Instrukcje producentów suwmiarki i głębokościomierzy (opis części i sposobu pomiaru)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego i tolerancji wymiarów (interpretacja wymiaru głębokości)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego