KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 33.
Na którym rysunku przedstawiono rdzeń kształtowy typu E-I, stosowany w transformatorach małej mocy?
Ilustracja przedstawia cztery różne rysunki rdzeni kształtowych, oznaczone literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rdzeń kształtowy typu E-I jest zbudowany z pakietu blach w kształcie litery "E" oraz osobnej kształtki "I", która domyka obwód magnetyczny. Poprawny wybór to rysunek pokazujący ten układ dwóch elementów (E + I) typowy dla transformatorów małej mocy.

Pełne wyjaśnienie:

Rdzeń kształtowy typu E-I (często spotykany w transformatorach małej mocy) rozpoznaje się po tym, że jest wykonany z dwóch rodzajów kształtek z blach transformatorowych:

  • część "E" – element z trzema kolumnami (środkowa i dwie boczne), na którym zwykle znajduje się karkas z uzwojeniami,
  • część "I" – prosta kształtka (listwa), która po złożeniu z częścią "E" zamyka obwód magnetyczny.

Dlatego poprawną odpowiedzią jest rysunek, na którym widać zestawienie "E" oraz dokładkę "I" (albo wyraźnie pokazany przekrój/rysunek złożeniowy rdzenia z tymi dwoma elementami). W praktyce na rysunkach E-I część "I" bywa narysowana jako osobny element przylegający do końców kolumn części "E".

Dlaczego pozostałe propozycje mogą być błędne?

  • Rysunki przedstawiające rdzeń toroidalny (pierścień) nie są typu E-I, mimo że również są powszechne w transformatorach.
  • Rysunki typu U-I lub C (dwie połówki rdzenia) różnią się geometrią: zamiast litery "E" mają kształt "U" lub dwie symetryczne połówki, które składa się parami.
  • Jeżeli na rysunku widać tylko jedną bryłę bez charakterystycznego podziału na pakiet "E" i "I", to najczęściej nie jest to klasyczny rdzeń E-I albo rysunek jest uproszczony w sposób niezgodny z identyfikacją w zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj elementu "E" (trzy "zęby") i sprawdź, czy występuje osobna część "I", która domyka szczelinę od góry/dół – to najszybszy sposób odróżnienia E-I od U-I i toroidu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rdzeń E-I to rdzeń złożony z pakietu blach w kształcie litery E oraz osobnej kształtki I, która domyka obwód magnetyczny. Taka konstrukcja jest typowa dla wielu transformatorów małej mocy, bo ułatwia montaż uzwojeń na karkasie.
Szukaj elementu przypominającego literę E (trzy kolumny) oraz prostego elementu I przylegającego do niego i zamykającego obwód magnetyczny. Jeżeli widzisz pierścień (toroid) albo dwie połówki "C", to nie jest to klasyczny E-I.
Rdzeń E-I jest popularny, bo jest prosty technologicznie: blachy można łatwo tłoczyć i pakietować, a uzwojenia wygodnie nawija się na karkasie zakładanym na środkową kolumnę części "E". To obniża koszt i ułatwia produkcję transformatorów pomocniczych.
Rdzeń E-I składa się z kształtek "E" i "I" oraz ma charakterystyczne złącza pakietów blach. Rdzeń toroidalny ma kształt pierścienia i zwykle mniejsze rozproszenie strumienia, ale nawijanie uzwojeń bywa trudniejsze. Na rysunku toroid jest łatwy do odróżnienia.
Tak, bo oba typy mają osobny element domykający ("I"). Różnica polega na głównej kształtce: w E-I jest wyraźna litera "E" (trzy kolumny), a w U-I kształtka przypomina literę "U" (dwie kolumny). Błąd wynika często z szybkiego oglądu bez policzenia kolumn.
"Rdzeń kształtowy" to rdzeń o zdefiniowanym profilu (np. E, I, U, C), składany z pakietów blach transformatorowych. W odróżnieniu od toroidu (pierścienia) ma charakterystyczne kształtki, które po złożeniu tworzą obwód magnetyczny dla transformatora.
Obwód magnetyczny tworzą pakiety blach: część E (z kolumną środkową i dwiema bocznymi) oraz część I, która przylega do końców kolumn i zamyka drogę strumienia. Dobre dociśnięcie pakietu zmniejsza drgania i hałas transformatora.
Najczęściej: mylenie E-I z U-I (brak analizy liczby kolumn), wskazywanie toroidu "bo wygląda solidnie", oraz ignorowanie elementu "I", który domyka obwód. Pomaga prosta checklista: (1) czy jest "E"? (2) czy jest osobne "I"? (3) czy to nie pierścień?
Tak. Oprócz E-I często spotyka się rdzenie toroidalne, rdzenie typu C (dwie połówki), a także rozwiązania z kształtkami U-I. Wybór zależy od mocy, wymiarów, kosztu, wymagań dotyczących strat oraz łatwości wykonania uzwojeń.
Najpierw przeczytaj dokładnie, co masz rozpoznać (tu: "rdzeń E-I"), potem znajdź na rysunku cechy rozróżniające i porównaj je z każdą opcją. Unikaj wyboru "na oko". W zadaniach o rdzeniach zawsze sprawdź: kształt głównej kształtki i element domykający.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Rdzeń kształtowy typu E-I jest zbudowany z pakietu blach w kształcie litery "E" oraz osobnej kształtki "I", która domyka obwód magnetyczny."

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z elektrotechniki: transformatory – budowa i rodzaje rdzeni
  • Karty katalogowe transformatorów małej mocy (sekcja: konstrukcja rdzenia i przekrój)
  • Materiały dydaktyczne o obwodach magnetycznych i blachach transformatorowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego