KWALIFIKACJA ELE8 + ELE9 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 25.
Na którym rysunku przedstawiono siłownik jednostopniowy jednostronnego działania?
Ilustracja przedstawia cztery rysunki techniczne siłowników hydraulicznych, które są częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Siłownik jednostopniowy jednostronnego działania rozpoznaje się po jednym porcie zasilającym (czynnik działa na jedną stronę tłoka), a powrót następuje sprężyną lub siłą zewnętrzną. Na Rys. 3 widoczny jest tylko jeden otwór przyłączeniowy i brak sekcji teleskopowych, więc to poprawny wybór.

Pełne wyjaśnienie:

Siłowniki (hydrauliczne i pneumatyczne) dzieli się m.in. według sposobu zasilania na:

  • jednostronnego działania – czynnik roboczy jest doprowadzany tylko na jedną stronę tłoka (typowo jeden port), a ruch powrotny realizuje sprężyna lub obciążenie zewnętrzne,
  • dwustronnego działania – czynnik roboczy może działać na obie strony tłoka (typowo dwa porty), dzięki czemu ruch w obu kierunkach jest sterowany ciśnieniem.

Dodatkowo spotyka się podział konstrukcyjny na siłowniki jednostopniowe (pojedynczy tłok, brak wysuwanych sekcji) oraz teleskopowe (wielostopniowe), które mają kilka wysuwanych członów o różnych średnicach, aby uzyskać duży skok przy krótkiej długości złożonej.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: Rys. 3.
Na Rys. 3 widoczny jest siłownik z jednym otworem przyłączeniowym, co odpowiada zasilaniu tylko z jednej strony tłoka, czyli pracy jednostronnej. Jednocześnie nie ma on budowy teleskopowej (brak kilku wysuwanych sekcji), więc jest jednostopniowy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • Rys. 1 – przedstawia siłownik z dwoma portami, a więc przystosowany do doprowadzenia czynnika na obie strony tłoka (dwustronne działanie). Częsty błąd to sugerowanie się tym, że jest tylko jedno tłoczysko.
  • Rys. 2 – również ma dwa porty, czyli jest dwustronnego działania. Dodatkowo ma tłoczysko po obu stronach, ale o rodzaju działania decyduje zasilanie (liczba portów), nie sama liczba tłoczysk.
  • Rys. 4 – to siłownik teleskopowy (wielostopniowy), rozpoznawalny po kilku wysuwanych członach. Nie spełnia warunku "jednostopniowy".

W praktyce (także w urządzeniach dźwigowych) poprawna identyfikacja typu siłownika pomaga dobrać właściwy układ sterowania i podłączeń oraz uniknąć błędów montażowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To siłownik, w którym czynnik roboczy (olej lub powietrze) jest doprowadzany tylko na jedną stronę tłoka. Zwykle ma jeden port zasilający, a powrót tłoczyska następuje dzięki sprężynie lub sile zewnętrznej (np. ciężarowi mechanizmu).
Siłownik dwustronnego działania ma zazwyczaj dwa porty, więc można doprowadzić czynnik na obie strony tłoka. Dzięki temu ruch wysuwu i powrotu jest sterowany ciśnieniem. W jednostronnym zasilasz tylko jedną stronę, a powrót realizuje sprężyna lub obciążenie.
Najpewniejszą wskazówką jest liczba portów: jednostronne działanie to zwykle jeden otwór przyłączeniowy (zasilanie tylko z jednej strony tłoka). Dodatkowo często zaznacza się element powrotu (sprężyna) lub brak zasilania po stronie przeciwnej.
Siłownik jednostopniowy ma jedną komorę roboczą z tłokiem i nie posiada kilku wysuwanych sekcji. Na rysunku wygląda "klasycznie" – jeden korpus i jedno tłoczysko. Przeciwieństwem jest siłownik teleskopowy (wielostopniowy) z kilkoma członami o różnych średnicach.
Bo teleskopowy składa się z kilku stopni (kilku wysuwanych sekcji). Każda sekcja zwiększa możliwy skok przy krótkiej długości w stanie złożonym. Jednostopniowy ma tylko jeden "stopień" pracy – jeden tłok w jednym cylindrze.
Nie. To częsta pułapka. O tym, czy siłownik jest jednostronnego czy dwustronnego działania, decyduje sposób zasilania i zwykle liczba portów, a nie to, czy tłoczysko jest z jednej strony czy z obu. Można spotkać różne konstrukcje tłoczysk przy obu typach zasilania.
Najczęściej myli się: liczbę portów z liczbą tłoczysk, bierze się pod uwagę tylko "kształt" siłownika bez analizy przyłączy, oraz myli się siłownik teleskopowy z jednostopniowym. Warto zawsze najpierw policzyć porty i sprawdzić, czy są sekcje teleskopowe.
Stosuje się je tam, gdzie potrzebny jest ruch roboczy pod ciśnieniem w jednym kierunku, a powrót może wykonać sprężyna lub obciążenie. Przykłady to proste podnośniki, prasy, dociski czy mechanizmy, w których grawitacja lub sprężyna zapewnia powrót bez drugiego toru zasilania.
Sprawdź, czy są dwa przyłącza prowadzące do komór po obu stronach tłoka. Często na rysunku widać też strzałki wskazujące możliwość przepływu/sterowania w obu kierunkach. Dwa porty oznaczają możliwość aktywnego wysuwu i aktywnego powrotu.
Ćwicz na wielu rysunkach przekrojowych i schematach. Ustal prostą procedurę: (1) policz porty, (2) sprawdź, czy jest sprężyna powrotna, (3) oceń, czy konstrukcja jest teleskopowa, (4) dopiero potem patrz na szczegóły tłoczyska. To ogranicza pomyłki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Siłownik jednostopniowy jednostronnego działania rozpoznaje się po jednym porcie zasilającym (czynnik działa na jedną stronę tłoka), a powrót następuje sprężyną lub siłą zewnętrzną."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z hydrauliki siłowej i pneumatyki (rozdziały o siłownikach)
  • Katalogi producentów siłowników (rysunki przekrojowe, oznaczenia portów, przykłady zastosowań)
  • Materiały dydaktyczne z czytania schematów hydraulicznych/pneumatycznych (symbole, kierunki przepływu)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego