KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 8.
Na którym rysunku przedstawiono wgłębne udostępnienie złoża metodą odkrywkową?
Ilustracja przedstawia cztery schematy związane z metodami udostępniania złóż w górnictwie odkrywkowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Udostępnienie wgłębne w odkrywce oznacza doprowadzenie dostępu do złoża "w dół", zwykle przez wkop i pochylnie (zjazd) prowadzące na niższe poziomy robocze. Poprawna jest więc odpowiedź wskazująca rysunek, na którym widać zejście/zjazd w głąb wyrobiska, a nie dostęp wyłącznie z powierzchni terenu.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie odkrywkowym udostępnienie złoża to sposób zapewnienia dostępu do partii złoża i umożliwienia rozpoczęcia oraz prowadzenia robót urabiania i transportu. Kluczowe jest rozróżnienie, czy dostęp realizuje się głównie z poziomu powierzchni, czy poprzez wejście (zjazd) w głąb wyrobiska.

Udostępnienie wgłębne rozpoznaje się po tym, że schemat pokazuje element prowadzący "w dół": wkop lub wyrobisko wstępne oraz pochylnię/zjazd pozwalający maszynom i środkom transportu dotrzeć na niższe poziomy robocze. W praktyce oznacza to organizację ruchu technologicznego w wyrobisku tak, aby możliwy był bezpieczny dojazd do frontu robót na kolejnych poziomach.

Odpowiedź poprawna to ta, która wskazuje rysunek przedstawiający właśnie taki zjazd do wnętrza odkrywki. Pozostałe propozycje są typowymi dystraktorami, bo mogą przedstawiać:

  • udostępnienie powierzchniowe – dostęp realizowany zasadniczo z poziomu terenu, bez charakterystycznego zjazdu w głąb wyrobiska,
  • schematy niezwiązane z udostępnieniem wgłębnym – np. układy robót lub elementy geometrii skarp bez jednoznacznego "wejścia" w dół,
  • rysunki podobne wizualnie, ale bez cechy definicyjnej, czyli bez drogi technologicznej prowadzącej na niższe poziomy.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi nazwij cechę, której szukasz (pochylnia/zjazd w głąb), a dopiero potem porównuj rysunki. To zmniejsza ryzyko wyboru na podstawie ogólnego podobieństwa schematu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Udostępnienie złoża to przygotowanie wyrobiska i dróg technologicznych tak, aby można było bezpiecznie dotrzeć do partii złoża, rozpocząć urabianie i prowadzić transport. Obejmuje m.in. wykonanie wkopu, organizację zjazdów, a także powiązanie udostępnienia z planem poziomów roboczych.
Udostępnienie wgłębne oznacza, że dostęp do złoża prowadzi w dół, do wnętrza wyrobiska, najczęściej przez wkop i pochylnie (zjazd) umożliwiające dojazd na niższe poziomy. Na schemacie szuka się więc elementu "zejścia" lub rampy prowadzącej w głąb odkrywki.
Najprościej: sprawdź, czy rysunek pokazuje drogę technologiczno-transportową schodzącą na niższy poziom roboczy (pochylnię, zjazd, rampę) oraz "wejście" w wyrobisko. Jeśli schemat wygląda jak dostęp tylko z poziomu terenu bez zjazdu w dół, zwykle nie jest to udostępnienie wgłębne.
Pochylnie i zjazdy umożliwiają ruch maszyn i środków transportu pomiędzy poziomami roboczymi a powierzchnią, co jest kluczowe dla ciągłości odstawy urobku i dostaw materiałów. Bez takiej drogi trudno byłoby efektywnie prowadzić eksploatację na coraz niższych poziomach wyrobiska.
Częsty błąd to wybór rysunku na podstawie ogólnego kształtu skarp lub "ładniejszego" schematu zamiast szukania cechy definicyjnej (zjazd/pochylnia w dół). Inna pomyłka to mylenie udostępnienia z samym układem poziomów roboczych, bez sprawdzenia, czy pokazano drogę dostępu do wyrobiska.
Nie. Udostępnienie dotyczy zapewnienia dostępu do złoża (jak wejść do wyrobiska i dojechać na poziomy robocze), natomiast rozcinanie złoża dotyczy przygotowania frontów robót i podziału złoża na pola/odcinki eksploatacyjne. Na rysunkach te pojęcia mogą się mieszać, więc warto pilnować definicji.
Wybór zależy od warunków złożowych i projektowych, m.in. geometrii złoża, przewidywanej głębokości wyrobiska oraz organizacji transportu. Udostępnienie wgłębne jest typowe, gdy eksploatacja ma schodzić na kolejne, coraz niższe poziomy i potrzebny jest stały, technologiczny zjazd w głąb odkrywki.
Kluczowe są elementy pokazujące ciąg komunikacyjny w dół: pochylnia/rampa, wkop, połączenie poziomów roboczych z powierzchnią oraz kierunek dojścia do partii złoża. Dodatkowe linie skarp czy warstw geologicznych pomagają, ale nie zastąpią cechy podstawowej, czyli drogi zjazdu w głąb.
Nie w pełni. Termin "udostępnienie wgłębne" opisuje cechę widoczną na schemacie (zjazd w dół do wyrobiska), więc trzeba porównać rysunki. Możesz jednak przygotować się, ucząc się, jakie graficzne elementy odpowiadają pochylniom, wkopom i poziomom roboczym, aby szybciej rozpoznawać je na egzaminie.
Ćwicz na wielu rysunkach: najpierw nazywaj typ udostępnienia i wskazuj jedną cechę, która o tym decyduje (np. "zjazd w dół po pochylni"). Potem dopiero wybieraj odpowiedź. Dobrą metodą jest też tworzenie własnych krótkich opisów rysunków: co jest skarpą, gdzie jest poziom, gdzie jest zjazd.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Udostępnienie wgłębne w odkrywce oznacza doprowadzenie dostępu do złoża "w dół", zwykle przez wkop i pochylnie (zjazd) prowadzące na niższe poziomy robocze."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z górnictwa odkrywkowego (rozdziały o udostępnieniu i rozcinaniu złoża)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ: zestawy schematów udostępnienia złoża i ćwiczenia z rozpoznawania
  • Notatki z zajęć z technologii robót odkrywkowych (terminologia i przykładowe przekroje wyrobisk)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego