KWALIFIKACJA BUD8 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 32.
Na którym rysunku przedstawiono wiązar kratowy drewniany trójkątny jednospadowy?
Ilustracja przedstawia cztery różne typy wiązarów kratowych drewnianych, które mogą być stosowane w konstrukcjach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiązar kratowy drewniany trójkątny jednospadowy rozpoznaje się po obrysie trójkąta i jednym pasie górnym tworzącym pojedynczą połać (brak symetrii jak w dachu dwuspadowym). Wewnątrz widoczny jest układ słupków i krzyżulców typowy dla kratownicy. Na ilustracji te cechy spełnia rysunek B.

Pełne wyjaśnienie:

Wiązar kratowy (kratownicowy) to element konstrukcyjny, w którym obciążenia przenoszone są przez układ prętów (pasów, słupków i krzyżulców). Aby poprawnie wskazać wiązara kratowego drewnianego trójkątnego jednospadowego, trzeba jednocześnie sprawdzić trzy cechy:

  • Drewniany – na rysunkach egzaminacyjnych zwykle rozpoznawalny po opisie lub typowym schemacie wiązara (w praktyce materiał nie zawsze jest "narysowany", więc kluczowe jest nazewnictwo i forma wiązara).
  • Trójkątny – obrys zewnętrzny wiązara tworzy trójkąt: pas dolny i dwa boki obrysu spotykają się w jednym wierzchołku.
  • Jednospadowy – pas górny odpowiada jednej połaci dachu (jeden wyraźny spadek), a układ nie jest symetryczny jak w dachu dwuspadowym.

Dlaczego B jest poprawne? Ponieważ przedstawia wiązar o obrysie trójkąta oraz z jednym kierunkiem spadku górnego pasa (jedna połać). Dodatkowo widoczny jest układ kratowy (słupki/krzyżulce), co odróżnia go od pełnych belek lub ram bez kratownicy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • A – zwykle odpowiada innemu kształtowi obrysu (np. nie jest trójkątny) albo ma układ charakterystyczny dla innego typu dachu; częsty błąd to wybór "pierwszej kratownicy", bez sprawdzenia jednospadowości.
  • C – może przedstawiać układ dwuspadowy (dwie połacie) albo symetryczny wiązar trójkątny; podobieństwo obrysu trójkąta bywa mylące, jeśli nie zwróci się uwagi na liczbę spadków.
  • D – zwykle pokazuje konstrukcję o innym schemacie (np. rama, inny typ kratownicy lub inny obrys), która nie spełnia jednocześnie warunków: trójkątny + jednospadowy.

Wskazówka egzaminacyjna: Najpierw oceń obrys (trójkąt), potem sprawdź, czy górny pas tworzy jedną połać (jednospadowość), a dopiero na końcu potwierdź, że to kratownica (pręty wewnętrzne). Taka kolejność ogranicza pomyłki wynikające z "atrakcyjności" gęstego układu krzyżulców.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wiązar kratowy to element nośny złożony z prętów (pasów, słupków i krzyżulców), które tworzą kratownicę. Dzięki temu przenosi obciążenia dachu na podpory przy mniejszym zużyciu materiału niż pełna belka o tej samej rozpiętości.
Wiązar trójkątny ma obrys zewnętrzny w kształcie trójkąta: pas dolny jest podstawą, a dwa boki zbiegają się w jednym wierzchołku. W środku zwykle widać układ krzyżulców i słupków typowy dla kratownicy.
Dach jednospadowy ma jedną połać i jeden kierunek spadku, więc nie jest symetryczny. Dach dwuspadowy ma dwie połacie schodzące się w kalenicy i zwykle układ jest symetryczny względem osi budynku.
Bo wiele rysunków kratownic ma podobny "szkielet" z krzyżulców. Jeśli uczeń patrzy tylko na wypełnienie (kratę), a nie na obrys i liczbę połaci, łatwo wybierze wiązar dwuspadowy albo o innym kształcie.
Najczęściej wyróżnia się pas górny, pas dolny, słupki (elementy pionowe) i krzyżulce (elementy ukośne). Razem tworzą trójkąty wewnętrzne, które stabilizują układ i rozkładają siły w prętach.
Zawsze, gdy pytanie dotyczy typu wiązara (np. trójkątny, jednospadowy). Obrys jest najszybszym filtrem: eliminuje opcje o innym kształcie, zanim zaczniesz analizować szczegóły kratownicy.
Nie. Kratownice mogą być drewniane, stalowe lub mieszane. W zadaniach egzaminacyjnych materiał zwykle wynika z treści pytania albo kontekstu rysunku, dlatego trzeba czytać nazwę typu wiązara i opis.
Najczęściej: pomylenie jednospadowości z dwuspadowością (szukanie "trójkąta" zamiast jednej połaci), wybór najbardziej "złożonej" kratownicy bez analizy obrysu oraz przeoczenie braku symetrii, która jest kluczowa dla jednospadowości.
"Kratowy" znaczy, że wiązar ma konstrukcję kratownicową: jest złożony z wielu smukłych elementów połączonych w węzłach, tworzących trójkąty. To odróżnia go od pełnych belek lub ram bez układu krzyżulców.
Ćwicz schematyczne rozpoznawanie: obrys (trójkąt/prostokąt), liczba połaci (jedna/dwie), symetria oraz układ prętów (słupki/krzyżulce). Warto rozwiązać kilka zestawów z rysunkami, nie tylko definicje.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Wiązar kratowy drewniany trójkątny jednospadowy rozpoznaje się po obrysie trójkąta i jednym pasie górnym tworzącym pojedynczą połać (brak symetrii jak w dachu dwuspadowym)."

Źródła:

  • PN-EN 1995-1-1: Eurokod 5: Projektowanie konstrukcji drewnianych – Część 1-1: Postanowienia ogólne i reguły dla budynków (terminologia i ogólne zasady dotyczące elementów konstrukcyjnych)
  • Wikipedia (PL): "Wiązar" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wi%C4%85zar (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL): "Dach jednospadowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Dach_jednospadowy (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Eurokod 5 (ogólne zasady projektowania konstrukcji drewnianych) – część terminologiczna i schematy
  • Podstawy rysunku technicznego budowlanego – rozpoznawanie typów dachów i schematów konstrukcyjnych
  • Słownik/encyklopedia budowlana (hasła: wiązar, kratownica, dach jednospadowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego