KWALIFIKACJA BUD2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 16.
Na którym rysunku przedstawiono właściwy sposób zamocowania zawiesia do drewnianej belki dwuteowej o dużej rozpiętości ze środnikiem wykonanym ze sklejki, w celu jej transportu dźwigiem?
Ilustracja przedstawia cztery schematy mocowania zawiesia do drewnianej belki dwuteowej, która ma duże rozpiętości i środnik
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny sposób podwieszenia belki dwuteowej powinien przenosić obciążenia przez jej pasy (półki), a nie przez cienki środnik ze sklejki. Zawiesie nie może się zsuwać, powinno mieć stabilne punkty chwytu i nie powodować lokalnego zgniecenia lub rozwarstwienia elementu podczas podnoszenia dźwigiem.

Dlatego właściwy rysunek to wskazany wariant.

Pełne wyjaśnienie:

Przy transporcie dźwigiem drewnianej belki dwuteowej o dużej rozpiętości (z pasami/półkami oraz środnikiem ze sklejki) najważniejsze jest, aby siły od zawiesia były wprowadzane w elementy, które są do tego konstrukcyjnie najbardziej odporne, oraz aby nie dopuścić do uszkodzenia belki i utraty stateczności ładunku.

Rozwiązanie poprawne (wskazane jako właściwe) spełnia typowe kryteria bezpiecznego podwieszenia:

  • Chwyt na pasach (półkach) lub w rejonach, gdzie przekrój jest wzmocniony, zamiast obciążania samego środnika ze sklejki.
  • Ograniczenie nacisków miejscowych: zawiesie nie powinno "wcinać się" w krawędzie ani zgniatać cienkich elementów; w praktyce stosuje się odpowiednie ułożenie pasów i zabezpieczenia krawędzi.
  • Stabilność podczas podnoszenia: układ zawiesia powinien minimalizować ryzyko zsunięcia się z belki oraz przechyłu/obrotu podczas unoszenia i przemieszczania.

Pozostałe rysunki są błędne, bo typowo pokazują jeden z częstych nieprawidłowych schematów:

  • Podwieszenie "na środniku" lub w miejscu o małej sztywności, co grozi zgnieceniem, rozwarstwieniem sklejki albo trwałym odkształceniem przekroju.
  • Zbyt wąskie podparcie lub niekorzystny kąt pracy zawiesi, co zwiększa siły w elementach i naciski punktowe.
  • Układ bez zabezpieczenia przed zsunięciem, który może doprowadzić do nagłej zmiany położenia ładunku (szarpnięcia) i zagrożenia dla ludzi oraz materiału.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać zasadę: nie obciążaj cienkich/okładzinowych części przekroju jako punktu podwieszenia oraz zawsze oceniaj: gdzie idzie siła, czy ładunek jest stabilny i czy nie powstają duże naciski miejscowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej błędem jest podwieszanie belki za środnik ze sklejki lub zbyt blisko jego krawędzi. Taki chwyt powoduje duże naciski miejscowe, może prowadzić do zgniecenia, rozwarstwienia lub pęknięć oraz zwiększa ryzyko zsunięcia się zawiesia podczas podnoszenia.
Środnik ze sklejki jest zwykle elementem cieńszym i wrażliwszym na naciski punktowe. Podwieszenie w tym miejscu może wywołać lokalne uszkodzenia (wgnioty, rozwarstwienia) i utratę nośności przekroju. Bezpieczniej jest wprowadzać siły przez pasy (półki) lub strefy wzmocnione.
Poprawne podwieszenie zapewnia: stabilność ładunku (brak zsuwania i obrotu), brak niszczących nacisków na środnik i krawędzie oraz przeniesienie sił przez elementy bardziej odporne (pasy/półki). Dodatkowo powinno chronić powierzchnię belki przed uszkodzeniami.
Warto je stosować zawsze, gdy zawiesie może ocierać o ostre krawędzie, wchodzić w drewno lub powodować duże naciski w małym polu kontaktu. Zabezpieczenia ograniczają przecieranie pasów i wgniatanie drewna, co poprawia bezpieczeństwo oraz zmniejsza ryzyko uszkodzenia elementu podczas transportu.
Ryzyko zsunięcia rośnie, gdy pas/cięgno leży luźno na gładkiej powierzchni bez "obejścia" elementu, gdy punkty chwytu są zbyt blisko środka albo gdy układ nie tworzy stabilnej geometrii. Na rysunku sygnałem ostrzegawczym jest brak objęcia pasa/półki i brak elementów stabilizujących.
Zwykle jest to rozwiązanie ryzykowne: jeden punkt podwieszenia sprzyja przechyłom, kołysaniu i zwiększa ugięcie oraz naprężenia miejscowe. W praktyce dąży się do podwieszenia w dwóch punktach (lub z użyciem rozwiązań stabilizujących), tak aby ładunek był bardziej stateczny i mniej podatny na obrót.
Zbyt duży nacisk miejscowy może spowodować wgnioty, pęknięcia, zgniecenie włókien oraz uszkodzenia warstw sklejki w środniku. To nie tylko obniża jakość elementu, ale też może zmienić jego zachowanie podczas podnoszenia (np. nagłe "puszczenie" lub przesunięcie zawiesia), co zwiększa zagrożenie wypadkowe.
Kluczowe są: miejsce oparcia/objęcia zawiesia (pasy czy środnik), geometria układu (czy sprzyja stabilności), ewentualne zabezpieczenia przed zsunięciem oraz to, czy siły nie są wprowadzane w element cienki lub podatny na zgniecenie. Porównuj rysunki pod kątem ryzyk, nie "intuicji".
Długie elementy są bardziej podatne na ugięcia i skręcanie, a podczas podnoszenia łatwiej o kołysanie oraz obrót. Niewłaściwe rozmieszczenie zawiesi może zwiększyć naprężenia i doprowadzić do uszkodzeń. Dlatego dobór punktów podwieszenia i stabilizacja ładunku mają tu większe znaczenie niż przy krótszych elementach.
Ćwicz rozpoznawanie bezpiecznych punktów chwytu na rysunkach i analizę ryzyk: zsunięcie, zgniecenie, uszkodzenie krawędzi, obrót ładunku. Powtarzaj budowę belek (pasy vs środnik) i zasady BHP przy podnoszeniu. Na egzaminie zawsze oceniaj, gdzie wchodzą siły w element.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Poprawny sposób podwieszenia belki dwuteowej powinien przenosić obciążenia przez jej pasy (półki), a nie przez cienki środnik ze sklejki."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące podnoszenia i przemieszczania ładunków dźwignicami
  • Instrukcje bezpiecznego użytkowania zawiesi (pasowych/linowych) stosowanych na budowie
  • Podręczniki i skrypty o konstrukcjach drewnianych oraz belkach dwuteowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego