KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 26.
Na którym rysunku przedstawiono zabieg pogłębiania otworu pod łeb stożkowy śruby?
Ilustracja przedstawia cztery rysunki techniczne związane z obróbką mechaniczną otworów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pogłębianie pod łeb stożkowy to wykonanie stożkowego gniazda na wlocie otworu, aby łeb śruby mógł się w nim oprzeć i zwykle licować z powierzchnią. Poprawny jest rysunek, na którym widać wyraźne, stożkowe poszerzenie otworu dopasowane do łba stożkowego.

Pełne wyjaśnienie:

Pogłębianie otworu pod łeb stożkowy śruby polega na wykonaniu stożkowego gniazda (stożkowego poszerzenia) w górnej części otworu. Celem jest takie ukształtowanie wlotu otworu, aby łeb stożkowy mógł się w nim oprzeć na całej powierzchni stożka, a w wielu rozwiązaniach konstrukcyjnych także zlicować z powierzchnią elementu.

Na rysunku przedstawiającym ten zabieg charakterystyczne są:

  • stożkowy kształt gniazda (nie walcowy),
  • wyraźne "rozszerzenie" otworu w formie stożka przy wlocie,
  • zgodność idei zabiegu z przeznaczeniem dla śruby z łbem stożkowym.

Odpowiedź "Na rysunku 4." jest poprawna, ponieważ wskazuje rysunek, na którym pokazano właśnie stożkowe pogłębienie przygotowane pod łeb stożkowy śruby.

Pozostałe propozycje nie są właściwe, gdy rysunek nie pokazuje stożkowego gniazda. Najczęstsze pomyłki to utożsamienie pogłębiania stożkowego z innymi zabiegami obróbki otworów, takimi jak:

  • pogłębianie walcowe (gniazdo ma kształt cylindra i służy np. pod łeb walcowy),
  • fazowanie (małe sfazowanie krawędzi, zwykle do usunięcia zadziorów, nie jako pełne gniazdo pod łeb),
  • samo wiercenie lub wykończenie średnicy (bez wykonania gniazda pod łeb).

Wskazówka egzaminacyjna: szukaj na rysunku stożka o większej średnicy przy wlocie niż średnica właściwego otworu. Jeśli widzisz jedynie niewielką fazę krawędzi, to zwykle nie jest to pogłębianie pod łeb stożkowy, tylko zabieg krawędziowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To obróbka polegająca na wykonaniu stożkowego gniazda na wlocie otworu, tak aby śruba z łbem stożkowym mogła się w nim oprzeć. Dzięki temu łeb może być osadzony równo z powierzchnią lub nie wystawać nad nią.
Rozpoznasz je po stożkowym poszerzeniu otworu przy powierzchni elementu. W przekroju widać kształt "V" (stożek), a nie stopień walcowy. To gniazdo jest przeznaczone dla łba stożkowego.
Zwykły otwór nie zapewnia prawidłowego oparcia łba stożkowego. Pogłębienie stożkowe daje właściwą powierzchnię przylegania, poprawia osiowanie połączenia i często pozwala uzyskać licowanie łba z powierzchnią elementu.
Najczęściej używa się pogłębiacza stożkowego (narzędzia do wykonywania stożkowych gniazd). W praktyce dobiera się je do geometrii śruby i wymaganej jakości powierzchni, a obróbkę prowadzi na wiertarce lub obrabiarce.
Pogłębianie stożkowe tworzy gniazdo w kształcie stożka (pod łeb stożkowy). Pogłębianie walcowe daje gniazdo cylindryczne (pod łby walcowe lub podkładki). Na rysunku różnica jest widoczna w przekroju jako stożek vs stopień.
Nie zawsze. Fazowanie to zwykle niewielkie ścięcie krawędzi (np. do usunięcia zadziorów). Pogłębianie stożkowe wykonuje pełne gniazdo pod łeb stożkowy, które ma określoną geometrię i funkcję montażową.
Typowe pomyłki to mylenie stożkowego gniazda z małą fazą, uznawanie stopnia walcowego za stożek oraz nieuwzględnienie przekroju. Warto porównywać: czy poszerzenie jest stożkowe i czy służy pod łeb stożkowy.
Gdy konstrukcja wymaga, by łeb śruby nie wystawał (np. element współpracuje z inną częścią, przesuwa się po nim suwak, osłona lub prowadnica). Wtedy wykonuje się gniazdo, aby po dokręceniu łeb był poprawnie osadzony.
Najprościej przez kontrolę montażową: śruba powinna oprzeć się równomiernie i nie "bujać się", a łeb powinien mieć właściwe położenie względem powierzchni. W kontroli warsztatowej ocenia się też geometrię i brak zadziorów.
Ucz się rozpoznawać na rysunkach: wiercenie, pogłębianie stożkowe i walcowe, fazowanie oraz rozwiercanie. Pomaga praca na przykładach przekrojów i kojarzenie kształtu z funkcją (gniazdo pod łeb stożkowy = stożek). Zwracaj uwagę na detale przy wlocie otworu.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pogłębianie pod łeb stożkowy to wykonanie stożkowego gniazda na wlocie otworu, aby łeb śruby mógł się w nim oprzeć i zwykle licować z powierzchnią.

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki z obróbki skrawaniem (dział: obróbka otworów)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego maszynowego (przekroje, oznaczenia otworów)
  • Katalogi narzędzi skrawających producentów (pogłębiacze stożkowe, zastosowania i przykłady)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego