KWALIFIKACJA OGR4 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 16.
Na którym rysunku, zgodnie z normą PN-B-01030:2000, przedstawiono oznaczenie graficzne stosowane w projektach wykonawczych do oznaczania elementów z cegły?
Ilustracja przedstawia cztery prostokątne rysunki oznaczone jako Rysunek 1, Rysunek 2, Rysunek 3 i Rysunek 4.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zgodnie z PN-B-01030:2000 oznaczenie "cegła, pustaki lub kształtki" ma postać ukośnych, ciągłych, równoległych linii w równych odstępach (szrafowanie pojedyncze).
Na ilustracji taki wzór występuje na rysunku 3, dlatego ta odpowiedź jest prawidłowa.

Pełne wyjaśnienie:

Norma PN-B-01030:2000 porządkuje oznaczenia graficzne materiałów budowlanych stosowane na rysunkach (szczególnie w przekrojach i detalach) po to, aby wykonawca mógł jednoznacznie rozpoznać materiał bez długich opisów tekstowych. W praktyce ma to znaczenie także w architekturze krajobrazu, np. przy projektach murków oporowych, schodów ogrodowych czy innych elementów małej architektury wykonywanych z cegły.

Dla pozycji "Cegła, pustaki lub kształtki" norma wskazuje symbol w postaci ukośnych linii ciągłych, ułożonych równolegle i w stałych odstępach (tzw. pojedyncze szrafowanie). Na załączonej ilustracji dokładnie taki układ ma rysunek 3 (ciągłe, równe, równoległe kreski ukośne), więc to on odpowiada oznaczeniu cegły.

Dlaczego pozostałe rysunki są niepoprawne?

  • Rysunek 1 przedstawia ukośne linie przerywane. W normowych zestawieniach takie przerywanie linii służy do rozróżniania innych materiałów (np. odmian betonu), więc nie jest to symbol cegły.
  • Rysunek 2 ma układ naprzemienny: linia ciągła i linia przerywana. To także inny kod materiałowy niż cegła, ponieważ cegła ma szrafowanie jednolite (same linie ciągłe).
  • Rysunek 4 pokazuje kropkowanie, które bywa stosowane do oznaczania zapraw/tynków lub innych warstw, a nie do elementów murowych z cegły.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o oznaczenia materiałów najpierw oceń typ linii (ciągła/przerywana), potem regularność i odstępy. Dopiero na końcu porównuj wzór z materiałem. To zmniejsza ryzyko pomyłki między podobnymi szrafami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej jest to normowe oznaczenie materiału wykonywanego jako element murowy, np. cegły/pustaków/kształtek, gdy zastosowano symbol z równoległych ukośnych linii ciągłych w stałych odstępach. Kluczowe jest, że linie są ciągłe i regularne.
W PN-B-01030:2000 oznaczenie "cegła, pustaki lub kształtki" to ukośne, równoległe linie ciągłe rozmieszczone w równych odstępach (szrafowanie pojedyncze). Jeśli widzisz linie przerywane albo mieszane, to zwykle nie jest cegła.
Bo pozwalają szybko i jednoznacznie wskazać materiał w przekrojach i detalach bez powtarzania opisów. Dzięki temu wykonawca rozumie, z czego wykonać element, a projekt jest czytelniejszy. To ważne także w małej architekturze (mury, schody, tarasy).
Najczęstsze pomyłki to: mylenie cegły (linie ciągłe) z betonem, gdzie pojawiają się linie przerywane lub naprzemienne; użycie kropkowania zamiast szrafowania; oraz rysowanie z nierównymi odstępami. Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy kreski są ciągłe.
Różnica jest kluczowa, bo w oznaczeniach normowych typ linii koduje inny materiał. Linia ciągła daje jednolity wzór (np. dla cegły), a linia przerywana lub mieszana (ciągła+przerywana) służy do odróżnienia innych materiałów. Nie wolno ich traktować jako "prawie to samo".
Gdy projekt zawiera elementy konstrukcyjne i wykonawcze, np. murki oporowe, schody ogrodowe, obudowy rabat, cokoły, podmurówki czy detale nawierzchni. Wtedy rysunki przekrojów i detali korzystają z szrafowania materiałów, aby wykonawca poprawnie dobrał technologię.
Porównaj cechy wzoru z opisem normowym: dla cegły powinny być ukośne, ciągłe, równoległe linie o stałym rozstawie. Jeśli widzisz przerwy (linie przerywane), naprzemienność lub kropki, to szukaj innego materiału.
Nie, kropkowanie nie jest typowym symbolem cegły w zestawieniach oznaczeń materiałów. Cegłę przedstawia się szrafowaniem z ukośnych linii ciągłych. Kropki są częściej kojarzone z warstwami typu zaprawa/tynk albo innymi materiałami, zależnie od standardu i tabeli oznaczeń.
Poza szrafowaniem pomocne są: opisy tekstowe w legendzie, oznaczenia warstw w detalu, grubości elementów, nazwy materiałów w zestawieniach oraz kontekst funkcji elementu (np. murek). Na egzaminie jednak zwykle decyduje sam wzór szrafowania.
Ucz się porównawczo: zestaw cegła–beton–żelbet–zaprawa/tynk i trenuj rozpoznawanie różnic typu linii (ciągła/przerywana/mieszana) oraz kropkowania. Rób krótkie powtórki z tabeli oznaczeń i ćwicz na przekrojach detali (np. murek, schody, taras).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • PN-B-01030:2000 "Rysunek budowlany – Oznaczenia graficzne materiałów budowlanych", Tablica 1, Lp. 7 (Cegła, pustaki lub kształtki), Polski Komitet Normalizacyjny, 10.2000.
  • PN-ISO 4069:1999 "Rysunek budowlany — Oznaczenia powierzchni i przekrojów", Polski Komitet Normalizacyjny, 1999.
  • PN-70/B-01030 "Rysunek budowlany — Oznaczenia graficzne materiałów budowlanych" (norma wcześniejsza, zastępowana przez PN-B-01030:2000), Polski Komitet Normalizacyjny, 1970.

Materiały:

  • PN-B-01030:2000 – tabela oznaczeń graficznych materiałów (nauka z przykładami)
  • Ćwiczenia z czytania przekrojów i detali murków/ścian z różnymi materiałami
  • Zestawienia porównawcze szrafowania: cegła vs beton niezbrojony vs żelbet vs zaprawa/tynk

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego