KWALIFIKACJA BUD23 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 30.
Na którym z rysunków przestawiono etap wygrotowania fazy i uformowania zaokrągleń w procesie wykonywania karnesu?
Ilustracja przedstawia cztery rysunki techniczne oznaczone literami A, B, C i D, które ukazują różne etapy obróbki krawędzi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Etap wygrotowania polega na przekształceniu wcześniej wykonanej płaskiej fazy w krzywizny profilu (zaokrąglenia) przy użyciu narzędzia profilowego i kontroli wzornikiem. Tę czynność przedstawia rysunek A. Rysunek B pokazuje dopiero fazę z obrysem profilu, C – element gotowy, a D – wykonywanie rowka V.

Pełne wyjaśnienie:

Wykonywanie karnesu (gzymsu o profilu wklęsło-wypukłym) przebiega etapami, a kluczowe jest rozróżnienie fazy od wygrotowania.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź A?
Wygrotowanie to etap, w którym płaskie ścięcie naroża (faza) jest dalej kształtowane w łuki i zaokrąglenia zgodne z docelowym profilem. Stosuje się narzędzie o kształcie dopasowanym do krzywizny (narzędzie profilowe), często pracując stopniowo i sprawdzając zgodność z wzornikiem/szablonem. Rysunek A pokazuje właśnie proces profilowania – narzędzie formuje krzywizny profilu, czyli realizuje wygrotowanie i ukształtowanie zaokrągleń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • B – przedstawia wykonanie płaskiej fazy oraz zaznaczenie zarysu profilu na boku. To etap przygotowawczy: usuwa nadmiar materiału i wyznacza granice dalszego modelowania, ale nie pokazuje jeszcze uformowanych krzywizn.
  • C – pokazuje gotowy element z w pełni ukształtowanym, gładkim profilem. To efekt końcowy, a pytanie dotyczy konkretnego etapu pracy (wygrotowania i zaokrągleń), a nie produktu po wykończeniu.
  • D – ilustruje wykonywanie rowka (nacięcia) o przekroju trójkątnym/V. Jest to inna operacja obróbcza niż profilowanie karnesu; nie prowadzi bezpośrednio do krzywizn profilu esowatego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz narzędzie "negatywowe" dopasowane do kształtu profilu i pracę po krawędzi – zwykle jest to etap profilowania/wygrotowania. Gdy widzisz jedynie ścięcie płaszczyzną pod kątem – to faza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Faza to wstępne, płaskie ścięcie naroża pod kątem, które usuwa nadmiar materiału i przygotowuje blok do dalszego modelowania profilu. Na fazie często wyznacza się obrys docelowego kształtu, aby kontrolować kolejne etapy obróbki.
Wygrotowanie fazy to etap, w którym płaska faza jest przekształcana w krzywizny (wklęsłości i wypukłości profilu). Materiał usuwa się stopniowo, używając narzędzi profilowych i kontrolując kształt wzornikiem, aby uzyskać równe zaokrąglenia.
Faza wygląda jak jedna płaska płaszczyzna na ściętym narożu. Wygrotowanie rozpoznasz po tym, że pokazuje kształtowanie łuków (zaokrągleń) narzędziem profilowym lub pojawiają się już fragmenty profilu wklęsło-wypukłego.
Faza usuwa największy nadmiar materiału w prosty sposób, dzięki czemu wygrotowanie wymaga mniej pracy i jest dokładniejsze. Bez fazy trudno kontrolować krzywizny, rośnie ryzyko wyszczerbień i nierówności, a narzędzie profilowe szybciej traci skuteczność.
Do profilowania używa się narzędzi dopasowanych do krzywizn profilu, np. narzędzi profilowych oraz wzorników (szablonów) do kontroli kształtu. Dobór zależy od materiału (kamień, gips, drewno) i skali detalu, ale zasada jest ta sama: praca etapowa i kontrola profilu.
Wzornik (szablon) to kontrolny zarys profilu, który pozwala sprawdzać, czy krzywizny są zgodne z docelowym kształtem na całej długości elementu. Pomaga utrzymać symetrię, ciągłość profilu i zapobiega "przeprofilowaniu" lub spłaszczeniu zaokrągleń.
Nie. Gotowy karnes pokazuje efekt końcowy po uformowaniu profilu i wykończeniu powierzchni. Etap wygrotowania dotyczy samego procesu kształtowania krzywizn (pracy narzędziem) i zwykle jest przedstawiany jako czynność obróbcza, a nie finalny wyrób.
Rowkowanie polega na wykonaniu nacięcia/rowka o określonym przekroju (np. V) i ma inny cel technologiczny niż kształtowanie esowatego profilu karnesu. Wygrotowanie tworzy łagodne krzywizny profilu wklęsło-wypukłego, a nie pojedynczy rowek.
Częste błędy to: mylenie fazy z gotowym profilem, próba przejścia "od bloku do finalnego kształtu" z pominięciem wygrotowania, zły dobór narzędzi powodujący poszarpane krzywizny oraz brak systematycznej kontroli wzornikiem na całej długości detalu.
Warto ćwiczyć schemat: faza = płaszczyzna, wygrotowanie = krzywizny + narzędzie profilowe, wykończenie = gotowa gładka powierzchnia. Porównuj, czy rysunek pokazuje czynność (narzędzie w pracy), czy stan elementu (przed/po). To przyspiesza wybór na egzaminie.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że etap wygrotowania polega na przekształceniu wcześniej wykonanej płaskiej fazy w krzywizny profilu (zaokrąglenia) przy użyciu narzędzia profilowego i kontroli wzornikiem.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące wykonywania profili i detali architektonicznych (rysunki etapów technologicznych)
  • Instrukcje stanowiskowe pracowni (BHP i technologia ręcznej obróbki detali) dla kamienia/gipsu/drewna
  • Albumy profili architektonicznych i ćwiczenia z czytania rysunków technologicznych detalu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego