KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 14.
Na mapie konturowej Polski gwiazdkami zaznaczono miejsca występowania
Ilustracja przedstawia mapę konturową Polski, na której zaznaczone są różnymi symbolami miejsca występowania surowców
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gwiazdki na mapach surowcowych zwykle oznaczają lokalizacje występowania lub eksploatacji danego surowca.
Węgiel kamienny jest w Polsce związany z wyraźnymi, skoncentrowanymi rejonami jego występowania, co często przedstawia się punktowo. Pozostałe surowce mają inny typ rozmieszczenia lub odnoszą się do innych regionów na mapach.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych o mapę tematyczną (np. mapę konturową Polski) kluczowe jest odczytanie znaczenia symbolu oraz porównanie go z typowym rozmieszczeniem surowców w kraju. Gwiazdki są często używane do wskazania konkretnych punktów/obszarów występowania lub eksploatacji kopaliny, a nie do opisu całych stref geologicznych.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: węgiel kamienny?
Węgiel kamienny w Polsce jest kojarzony z wyraźnymi, skoncentrowanymi rejonami występowania. Na mapach szkolnych i egzaminacyjnych takie koncentracje bywają zaznaczane symbolami punktowymi (np. gwiazdkami) w charakterystycznych lokalizacjach odpowiadających obszarom górniczym lub zagłębiom.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Gaz ziemny – jego występowanie i eksploatacja są zwykle prezentowane na mapach jako inny zestaw punktów/obszarów, często rozproszony lub związany z określonymi basenami sedymentacyjnymi. Bezpośrednie utożsamienie dowolnych gwiazdek z gazem bywa efektem skojarzeń medialnych, a nie analizy mapy.
  • Węgiel brunatny – ma inne typowe rejony i inny charakter eksploatacji (często odkrywkowej). W zadaniach egzaminacyjnych rozróżnia się go od węgla kamiennego właśnie po rozmieszczeniu i "typie" wskazywanych lokalizacji.
  • Ropa naftowa – podobnie jak gaz, zwykle ma odrębne, specyficzne rozmieszczenie na mapach surowcowych i bywa prezentowana innymi symbolami lub w innych skupieniach punktów.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj symbol i jego znaczenie w legendzie (jeśli jest), a następnie porównaj układ gwiazdek z tym, co pamiętasz o głównych rejonach surowców energetycznych. Unikaj wyboru "z rozpędu" na podstawie popularności surowca.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mapa konturowa to uproszczona mapa tła (zarysy, granice), na którą nanosi się symbole tematyczne, np. surowce. W geologii pomaga szybko pokazać rozmieszczenie złóż, punktów wydobycia lub obszarów występowania, bez przeładowania treścią topograficzną.
Najpewniejsza jest legenda mapy. Jeśli legendy brak, analizuje się układ symboli: węgiel kamienny bywa przedstawiany jako skupiska punktów w rejonach tradycyjnie górniczych. Ważne jest porównanie z rozmieszczeniem innych surowców, które często mają inny wzór przestrzenny.
Oba to "węgiel", więc działa podobieństwo nazw i automatyczne skojarzenie. Uczniowie pomijają wtedy analizę rozmieszczenia na mapie. Pomaga zapamiętanie, że to różne typy złóż, inne regiony i zwykle inny sposób eksploatacji, co wpływa na prezentację na mapach.
Najczęstsze błędy to: zgadywanie bez sprawdzenia legendy, wybór "najbardziej znanego" surowca (ropa/gaz) oraz pomijanie faktu, że różne kopaliny mają różny stopień koncentracji wystąpień. Warto też uważać na skalę i to, czy punkty oznaczają złoża czy kopalnie.
Mogą współwystępować w podobnych basenach, ale mapy egzaminacyjne zwykle rozróżniają je symbolami i układem punktów. Przy zadaniach testowych kluczowe jest trzymanie się tego, co wynika z legendy i konkretnego rozmieszczenia zaznaczeń, a nie ogólnego skojarzenia "ropa razem z gazem".
Skuteczne jest uczenie się "wzorców" na mapach: patrz na kilka map z różnych atlasów i porównuj je. Twórz fiszki: nazwa surowca → schematyczny układ punktów/obszarów. Na egzaminie łatwiej wtedy rozpoznać charakterystyczne skupiska niż pamiętać pojedyncze miejscowości.
Gwiazdki (symbole punktowe) stosuje się, gdy chce się podkreślić konkretne lokalizacje: złoża, kopalnie, miejsca udokumentowania surowca. Pola barwne częściej pokazują rozległe jednostki lub zasięgi. W zadaniu z gwiazdkami zwykle chodzi o identyfikację surowca po lokalizacji punktów.
Najważniejsze są: znaczenie symbolu (gwiazdka/kropka), nazwa surowca przypisana do symbolu oraz ewentualne rozróżnienie: złoże vs kopalnia vs obszar perspektywiczny. Jeśli legenda jest skrócona, zwróć uwagę, czy symbole odnoszą się do surowców energetycznych czy do innych kopalin.
Sprawdzają umiejętność geologiczną z elementami geografii: rozpoznanie złóż i ich rozmieszczenia oraz interpretację mapy tematycznej. Dla technika geologa to praktyczna kompetencja, bo w dokumentacji i analizach często pracuje się na mapach surowcowych i warstwach tematycznych.
Najpierw poszukaj legendy i tytułu mapy. Jeśli ich nie ma, porównaj odpowiedzi i zastanów się, który surowiec w typowych zadaniach szkolnych jest prezentowany jako wyraźne skupiska punktów. Unikaj wyboru intuicyjnego; oprzyj się na logice prezentacji danych na mapach tematycznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe surowce mają inny typ rozmieszczenia lub odnoszą się do innych regionów na mapach.

Materiały:

  • Atlas geograficzny Polski – mapy surowców mineralnych
  • Materiały dydaktyczne z geologii gospodarczej (surowce energetyczne)
  • Mapy i opracowania geologiczne udostępniane przez instytucje geologiczne (warstwy surowcowe, bazy złóż)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego