KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 6.
Na mapie sporządzonej w skali 1:500 wrysowana została działka o wymiarach 20x24 mm. Ile wynoszą rzeczywiste wymiary tej działki w terenie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Skala 1:500 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 500 takim samym jednostkom w terenie.
20 mm × 500 = 10 000 mm = 10 m, a 24 mm × 500 = 12 000 mm = 12 m. Dlatego rzeczywiste wymiary działki to 10,00×12,00 m.

Pełne wyjaśnienie:

Skala liczbowa 1:500 informuje, że 1 jednostka długości na mapie odpowiada 500 takim samym jednostkom w terenie. Najbezpieczniej liczyć w tych samych jednostkach, a dopiero na końcu wykonać zamianę na metry.

Krok 1: przeliczenie pierwszego boku
Na mapie: 20 mm.
W terenie: 20 mm × 500 = 10 000 mm.
Zamiana jednostek: 10 000 mm = 10 m (bo 1000 mm = 1 m).

Krok 2: przeliczenie drugiego boku
Na mapie: 24 mm.
W terenie: 24 mm × 500 = 12 000 mm.
Zamiana jednostek: 12 000 mm = 12 m.

Stąd poprawny wynik to 10,00×12,00 m.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 20,00×24,00 m – to typowy błąd polegający na przepisaniu wymiarów z mapy do terenu bez zastosowania skali i bez zamiany jednostek.
  • 40,00×48,00 m – taki wynik odpowiadałby sytuacji, jakby zastosowano inną skalę (np. 1:2000 liczoną błędnie lub inne błędne przeliczniki). Dla 1:500 wartości muszą być 500 razy większe w tych samych jednostkach.
  • 100,00×120,00 m – to przeskalowanie zbyt duże (10 razy większe niż poprawny wynik). Najczęściej wynika z pomylenia przelicznika mm→m (np. błędne założenie, że 1 mm = 1 m) albo z pomylenia skali.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisz jedno równanie kontrolne, np. "20 mm na mapie = 10 000 mm w terenie", i dopiero potem zamień mm na m. To minimalizuje pomyłki jednostek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
W skali 1:500 długość w terenie jest 500 razy większa niż na mapie (w tych samych jednostkach). Licz: mm na mapie × 500 = mm w terenie, a potem zamień mm na metry (1000 mm = 1 m). Dla dwóch boków wykonaj obliczenia osobno.
Skala 1:500 oznacza, że 1 jednostka na mapie (np. 1 mm lub 1 cm) odpowiada 500 takim samym jednostkom w terenie. To skala typowa dla map o dużej szczegółowości, gdzie odczytuje się wymiary obiektów i działek.
Najczęstszy błąd to pominięcie zamiany jednostek: po przemnożeniu przez 500 wynik nadal jest w milimetrach. Dopiero potem trzeba przeliczyć na metry: 1000 mm = 1 m. Bez tego łatwo otrzymać wynik 10 razy lub 1000 razy za duży.
Wykonaj dwa kroki: 20 mm × 500 = 10 000 mm, a następnie 10 000 mm ÷ 1000 = 10 m. Ten schemat (najpierw skala, potem jednostki) jest najbezpieczniejszy na egzaminie.
Typowe pomyłki to: przepisanie mm jako metrów, pomylenie kierunku przeliczenia (dzielenie zamiast mnożenia), oraz brak zamiany mm→m. Często też liczy się poprawnie jeden bok, a drugi wpisuje "na oko" bez obliczeń.
Gdy przeliczasz z mapy na teren, tak: mnożysz przez 500 (w tych samych jednostkach). Gdy przeliczasz z terenu na mapę, wtedy dzielisz przez 500. Na egzaminie zawsze sprawdź, w którą stronę idzie przeliczenie.
Zrób szybki test logiczny: w skali 1:500 obiekt na mapie ma być znacznie mniejszy niż w terenie. Jeśli z 20 mm wychodzi 20 m bez przeliczenia, to podejrzane. Dodatkowo pamiętaj: 1 mm odpowiada 0,5 m.
Skoro 1 mm na mapie to 500 mm w terenie, to 500 mm = 0,5 m. Czyli w skali 1:500 1 mm odpowiada 0,5 m. To wygodny skrót: 20 mm to 10 m, a 24 mm to 12 m.
Skala 1:500 pojawia się przy opracowaniach wymagających dużej szczegółowości (np. analizy sytuacyjne, odczyt wymiarów obiektów, elementów uzbrojenia terenu). Ułatwia kontrolę i wstępne szacunki, ale pomiar w terenie i tak musi być wykonany odpowiednimi metodami.
Najczęściej spotkasz: przeliczanie odległości, powierzchni (ze skali liniowej pośrednio), analizę czy obiekt "mieści się" na działce oraz odczyt wymiarów z dokumentacji. Kluczowe jest rozumienie 1:n i poprawna zamiana jednostek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że skala 1:500 oznacza, że 1 jednostka na mapie odpowiada 500 takim samym jednostkom w terenie.20 mm × 500 = 10 000 mm = 10 m, a 24 mm × 500 = 12 000 mm = 12 m.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Skala mapy" – definicja skali 1:n i interpretacja przeliczeń, https://pl.wikipedia.org/wiki/Skala_mapy (dostęp: 2026-02-27)
  • Matzoo: "Skala – zadania i teoria" (przeliczanie odległości w skali), https://www.matzoo.pl/szkola-podstawowa/skala_35_373 (dostęp: 2026-02-27)
  • MateMaks: "Skala" (zasada przeliczeń mapa–rzeczywistość), https://www.matemaks.pl/skala.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i notatki z kartografii geodezyjnej (dział: skale map, dokładność i odczyt z mapy)
  • Zestawy zadań rachunkowych z geodezji/kartografii dotyczące skali i jednostek
  • Kalkulator jednostek i ćwiczenia: mm–cm–m oraz przeliczenia dla różnych skal (1:250, 1:500, 1:1000)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego