KWALIFIKACJA SPL5 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 20.
Na naczepie o wymiarach 13,60 x 2,45 x 2,50 m przewożone są 33 paletowe jednostki ładunkowe (pjł), Na jednej palecie o wymiarach 1 200 x 800 x 144 mm umieszczone są 24 opakowania zbiorcze każdy o wymiarach 400 x 400 x 400 mm. Ile wynosi współczynnik wykorzystania objętości naczepy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współczynnik wykorzystania objętości to stosunek objętości zajętej przez ładunek do kubatury naczepy. Jedna pjł obejmuje paletę z ładunkiem: paleta 1,2×0,8×0,144 = 0,138 m³ oraz 24 opakowania 0,4×0,4×0,4 = 1,536 m³, razem ok. 1,67 m³. Dla 33 pjł: 55,25 m³. Naczepa: 13,6×2,45×2,5 = 83,3 m³, więc 55,25/83,3 ≈ 0,66.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik wykorzystania objętości (często nazywany też load factor) opisuje, jaka część dostępnej kubatury przestrzeni ładunkowej została realnie zajęta przez ładunek. W tym zadaniu "ładunek" jest podany w postaci 33 paletowych jednostek ładunkowych (pjł), czyli kompletów: paleta + towar na palecie.

1) Objętość naczepy
Traktujemy przestrzeń ładunkową jak prostopadłościan:
13,60 m × 2,45 m × 2,50 m = 83,30 m³.

2) Objętość ładunku na jednej palecie
Jedno opakowanie ma wymiary 0,4 m × 0,4 m × 0,4 m, więc jego objętość wynosi 0,064 m³. Na palecie jest 24 takich opakowań, zatem objętość samych opakowań to 24 × 0,064 = 1,536 m³.

3) Objętość palety jako elementu pjł
Paleta EURO ma wymiary 1,2 m × 0,8 m × 0,144 m, więc jej objętość to 0,13824 m³ (w przybliżeniu 0,138 m³). Ponieważ pjł obejmuje paletę wraz z ładunkiem, trzeba doliczyć również tę kubaturę.

4) Objętość jednej pjł i wszystkich pjł
Jedna pjł: 1,536 + 0,138 ≈ 1,674 m³ (zaokrąglając: 1,67 m³).
33 pjł: 33 × 1,674 ≈ 55,25 m³.

5) Współczynnik wykorzystania objętości
55,25 / 83,30 ≈ 0,66, czyli ok. 66%.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • "Około 0,60" może wynikać z błędnego pominięcia objętości palet lub zbyt wczesnego zaokrąglania w dół – zaniża zajętą objętość.
  • "Około 0,75" sugeruje przeszacowanie objętości ładunku (np. błąd jednostek albo przyjęcie większej liczby opakowań), co nie wynika z danych.
  • "Około 1,00" oznaczałoby praktycznie pełne wypełnienie kubatury bez luzów; przy podanych ilościach i wymiarach nie daje się tego uzyskać rachunkowo, a w praktyce i tak występują przerwy technologiczne.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, co dokładnie obejmuje "jednostka ładunkowa" (czy tylko towar, czy także nośnik, np. paletę). W wielu zadaniach spedycyjnych to właśnie ten szczegół decyduje o wyniku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

To wskaźnik pokazujący, jaka część kubatury przestrzeni ładunkowej została zajęta przez ładunek.

Liczy się go jako: objętość ładunku / objętość naczepy. Wynik bliski 1 oznacza bardzo dobre wypełnienie, a niski wynik sugeruje "puste powietrze" i gorszą efektywność przewozu.

Jeśli naczepa jest traktowana jak prostopadłościan, objętość obliczasz przez mnożenie trzech wymiarów:

długość × szerokość × wysokość.

W zadaniach egzaminacyjnych zwykle przyjmuje się wymiary wewnętrzne podane w treści i nie odejmuje się elementów konstrukcyjnych, jeśli nie ma takiej informacji.

Pjł (paletowa jednostka ładunkowa) to komplet: paleta + ładunek. Paleta ma własną wysokość i zajmuje miejsce w przestrzeni ładunkowej, więc wpływa na kubaturę zajętą przez jednostkę.

Pominięcie palety zaniża wynik i prowadzi do błędnej oceny wykorzystania objętości naczepy.

Najprościej zapamiętać: 1000 mm = 1 m.

Dlatego 144 mm = 0,144 m, a 1200 mm = 1,2 m, 800 mm = 0,8 m.

Dobrą praktyką jest zamiana wszystkich wymiarów na metry przed obliczaniem objętości, bo wtedy wynik wyjdzie od razu w m³.

Wynik 0,66 oznacza, że około 66% kubatury naczepy jest zajęte przez ładunek (tu: przez 33 pjł). Pozostała część to niewykorzystana przestrzeń.

Taki wynik jest realistyczny: w praktyce nie zawsze da się idealnie wypełnić przestrzeń ze względu na wymiary jednostek, stabilność ładunku i wymagane luzy.

Teoretycznie 1,00 oznaczałoby stuprocentowe wypełnienie kubatury bez żadnych przerw. W praktyce jest to bardzo trudne, bo występują luzy technologiczne, nierówności ułożenia, tolerancje wymiarów i potrzeba zabezpieczenia ładunku.

Na egzaminie 1,00 zwykle jest odpowiedzią-dystraktorem.

Najczęściej spotyka się:

  • pomylenie jednostek (mm potraktowane jak m),
  • nieuwzględnienie elementu pjł, np. palety,
  • zaokrąglanie na zbyt wczesnym etapie,
  • dzielenie przez złą wielkość (np. pole zamiast objętości).

Pomaga zapis kroków i kontrola rzędu wielkości wyniku.

Zrób kontrolę rzędu wielkości:

  • porównaj objętość ładunku do objętości naczepy (ładunek nie może być większy),
  • oceń, czy wynik jest między 0 a 1,
  • sprawdź, czy przybliżenia nie zmieniają znacząco wyniku.

Jeśli wychodzi np. >1, zwykle oznacza to błąd jednostek lub mnożenia.

W praktyce spedycyjnej równolegle analizuje się:

  • masę i DMC pojazdu,
  • ładowność,
  • naciski na osie,
  • środek ciężkości i stabilność ułożenia.

Może się zdarzyć, że kubatura jest wolna, ale ogranicza Cię masa lub rozkład ciężaru.

Ćwicz schematy zadań: objętość, masa, liczba jednostek i wskaźniki wykorzystania. Zawsze zapisuj jednostki i zamieniaj je na początku.

Warto robić serię krótkich zadań na palety, kartony i naczepy oraz uczyć się kontroli wyniku (0–1 dla współczynnika). To ogranicza typowe pomyłki.

info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że współczynnik wykorzystania objętości to stosunek objętości zajętej przez ładunek do kubatury naczepy.

Źródła:

  • European Pallet Association (EPAL) – informacje o palecie EUR/EPAL (wymiary 1200×800 mm): https://www.epal-pallets.org/eu-en/ - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia – "Europaleta" (wymiary palety EUR oraz wysokość konstrukcyjna w opisie): https://pl.wikipedia.org/wiki/Europaleta - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia – "Objętość" (definicja i ogólny wzór na objętość prostopadłościanu): https://pl.wikipedia.org/wiki/Obj%C4%99to%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podstawy obliczeń logistycznych: objętość, masa, wskaźniki wykorzystania przestrzeni
  • Materiały dydaktyczne z tematu: paletyzacja i jednostki ładunkowe w transporcie drogowym
  • Ćwiczenia rachunkowe z przeliczania jednostek (mm↔m) i obliczeń kubatury

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego