KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 17.
Na opakowaniu z pobraną próbką środowiskową należy podać datę poboru, miejsce poboru oraz
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na etykiecie próbki podaje się dane zapewniające identyfikowalność poboru.
Dlatego oprócz daty i miejsca poboru właściwe jest wpisanie nazwiska osoby pobierającej próbkę, bo pozwala ustalić odpowiedzialność i wyjaśnić wątpliwości. Informacje o transporcie czy liczbie osób nie są typowym minimum etykiety.

Pełne wyjaśnienie:

Opis na opakowaniu próbki ma przede wszystkim zapewnić jednoznaczną identyfikację i identyfikowalność (kto, kiedy i gdzie pobrał materiał). W praktyce laboratoryjnej etykieta jest podstawowym nośnikiem informacji, który towarzyszy próbce podczas transportu, przyjęcia do laboratorium i przygotowania do badań. Z tego powodu oprócz daty poboru i miejsca poboru kluczowe jest wskazanie osoby pobierającej próbkę (np. nazwisko). Umożliwia to:

  • wyjaśnienie ewentualnych niezgodności (np. nietypowe warunki poboru),
  • zapewnienie odpowiedzialności za czynność poboru,
  • utrzymanie ciągłości informacji w całym procesie analitycznym.

Odpowiedź "rodzaj środka transportu" może być ważna w dokumentacji logistycznej lub w protokole poboru, ale nie jest typowym minimalnym elementem etykiety identyfikacyjnej próbki.

Odpowiedź "ilość osób pobierających próbkę" nie zwiększa identyfikowalności w sensie praktycznym; kluczowe jest wskazanie konkretnej osoby (lub osób) poprzez dane identyfikacyjne, a nie sama liczba.

Odpowiedź "czas trwania transportu" bywa istotny dla oceny jakości próbki (np. stabilność analitu), jednak zwykle rejestruje się go w zapisach towarzyszących (formularze/łańcuch przekazania), a nie jako wymagane minimum na etykiecie opakowania.

Warto pamiętać, że wiele laboratoriów wymaga na etykiecie także dodatkowych danych (np. numer próbki, rodzaj matrycy, konserwant), ale pytanie dotyczy wskazania brakującej informacji z podanych opcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Minimum to dane pozwalające jednoznacznie zidentyfikować próbkę: kiedy i gdzie ją pobrano oraz kto ją pobrał. W praktyce często dodaje się też numer próbki, rodzaj materiału (np. woda, gleba) i ewentualnie sposób utrwalenia, ale zakres zależy od procedury laboratorium.
Nazwisko zapewnia identyfikowalność i odpowiedzialność za pobór. Gdy pojawią się wątpliwości (np. nietypowe warunki, błąd w opisie), można szybko ustalić źródło informacji i zweryfikować sposób pobrania, co chroni wiarygodność wyniku badania.
Zwykle nie jest to element minimalny etykiety. Rodzaj transportu może być istotny w dokumentacji towarzyszącej (protokół poboru, karta przekazania), ale etykieta ma przede wszystkim identyfikować próbkę i powiązać ją z poborem oraz osobą odpowiedzialną.
Czas transportu zapisuje się wtedy, gdy ma wpływ na stabilność oznaczanych składników lub warunki przechowywania (np. temperatura, opóźnienia). Najczęściej jest to informacja w dokumentach przekazania próbki lub w protokole, a nie obowiązkowo na samej etykiecie.
Typowe błędy to brak danych osoby pobierającej, nieczytelna data, niejednoznaczne miejsce poboru (np. tylko nazwa miejscowości), brak numeru próbki oraz mieszanie informacji z protokołu (transport, uwagi) z tym, co powinno być trwale na etykiecie.
To możliwość prześledzenia historii próbki od poboru, przez transport i przyjęcie, aż do wyniku badania. Obejmuje powiązanie próbki z dokumentacją, warunkami postępowania i osobami odpowiedzialnymi. Etykieta jest jednym z kluczowych elementów tej identyfikowalności.
Sama liczba zwykle nie jest przydatna do identyfikacji. Ważniejsze jest wskazanie konkretnych danych identyfikacyjnych osoby (lub osób) pobierającej, bo to umożliwia kontakt i wyjaśnienie rozbieżności. Liczba osób może pojawić się w protokole, ale nie jako minimum etykiety.
Etykieta powinna być trwała, czytelna i odporna na warunki transportu (wilgoć, niska temperatura). Powinna zawierać co najmniej datę poboru, miejsce poboru oraz dane osoby pobierającej. Dodatkowo często stosuje się numer próbki i kod kreskowy zgodnie z procedurą.
W protokole częściej zapisuje się szczegóły: warunki pogodowe, sposób poboru, zastosowane naczynia, konserwanty, temperaturę, czasy transportu oraz uwagi o nietypowych zdarzeniach. Etykieta ma być zwięzła i służyć szybkiemu, pewnemu rozpoznaniu próbki.
Ucz się schematem procesu: pobór → opis/etykieta → zabezpieczenie → transport → przyjęcie do laboratorium. W pytaniach egzaminacyjnych szukaj informacji kluczowych dla identyfikacji i jakości próbki (kto/kiedy/gdzie/jak przechowywano) i odróżniaj je od detali organizacyjnych.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że informacje o transporcie czy liczbie osób nie są typowym minimum etykiety.

Źródła:

  • PN-EN ISO 5667-3, Jakość wody — Pobieranie próbek — Część 3: Wytyczne dotyczące przechowywania i postępowania z próbkami
  • PN-EN ISO 5667-1, Jakość wody — Pobieranie próbek — Część 1: Wytyczne dotyczące planowania programów pobierania próbek

Materiały:

  • Procedury SZJ laboratorium dotyczące pobierania, znakowania i transportu próbek
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji CHM.3 o pobieraniu i przygotowaniu próbek
  • Normy i wytyczne dotyczące pobierania próbek środowiskowych (dobór, oznakowanie, transport)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego