KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 11.
Na oparzenia słoneczne, czyli na tzw. zgorzelinę kory narażone są
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Buk ma stosunkowo cienką, gładką korę, która łatwo nagrzewa się od silnego słońca. Po nagrzaniu i gwałtownym ochłodzeniu lub przy nagłym odsłonięciu pnia może dojść do uszkodzeń tkanek i martwicy kory, określanej jako zgorzelina (oparzenie słoneczne). Dlatego spośród podanych gatunków najbardziej narażone są buki.

Pełne wyjaśnienie:

Oparzenia słoneczne pni (często opisywane jako zgorzelina kory) należą do uszkodzeń abiotycznych. Powstają wtedy, gdy fragment pnia jest silnie i długotrwale nasłoneczniony, co prowadzi do przegrzania tkanek pod korą, a następnie do ich obumarcia. Ryzyko rośnie m.in. po nagłym odsłonięciu pni (np. po trzebieżach lub w lukach), na skrajach drzewostanów oraz w okresach dużych amplitud temperatury.

Dlaczego poprawne są "buki"?
Buk ma zwykle cienką i gładką korę, która słabiej izoluje tkanki przewodzące od nagrzewania. Taka kora łatwiej ulega przegrzaniu i uszkodzeniom w warunkach intensywnego promieniowania słonecznego. W praktyce leśnej oznacza to konieczność ostrożności przy nagłym rozluźnianiu zwarcia w drzewostanach z udziałem buka.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Dęby – zwykle wytwarzają grubszą, bardziej spękaną korę, która lepiej chroni przed przegrzaniem; nie są typowo wskazywane jako najbardziej narażone w prostym zestawieniu gatunków.
  • Sosny – mają inną budowę kory i inną charakterystykę siedliskową; w pytaniu chodzi o klasyczne skojarzenie zgorzeliny kory z gatunkami o cienkiej, gładkiej korze.
  • Modrzewie – również nie są najczęściej przywoływane jako podstawowy przykład "oparzeń słonecznych pnia" w porównaniu do buka.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się buk, a pytanie dotyczy uszkodzeń kory od słońca, warto skojarzyć to z cechą rozpoznawczą buka: gładką, stosunkowo cienką korą (szczególnie u młodszych drzew), co sprzyja wrażliwości na nagłe nasłonecznienie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgorzelina kory to abiotyczne uszkodzenie pnia: tkanki pod korą ulegają przegrzaniu od silnego nasłonecznienia, a potem zamierają. Objawy mogą obejmować przebarwienia, pękanie i odspajanie kory, zwykle po stronie silniej oświetlonej.
Buk często ma cienką i gładką korę, która słabiej izoluje tkanki przed nagrzewaniem. Gdy pień zostanie nagle odsłonięty (np. po trzebieży lub na skraju drzewostanu), intensywne słońce może szybciej doprowadzić do martwicy kory.
Największe ryzyko pojawia się po nagłych zmianach warunków świetlnych, np. po wykonaniu cięć, które odsłoniły pnie, oraz na skrajach drzewostanów. Sprzyjają temu okresy silnego nasłonecznienia i duże wahania temperatury w krótkim czasie.
Objawy zwykle występują na tej stronie pnia, która jest dłużej i mocniej nasłoneczniona. W praktyce terenowej warto oglądać fragmenty pnia na wysokości, gdzie kora była najbardziej wystawiona na słońce, szczególnie w lukach i na obrzeżach.
Zgorzelina kory wynika z działania czynników pogodowych, więc często ma związek z ekspozycją na słońce i nagłym odsłonięciem pnia. Choroby biotyczne częściej dają regularne owocniki, typowe przebiegi nekroz lub rozległe objawy niezależne od jednej, nasłonecznionej strony pnia.
Tak. Zbyt gwałtowne rozluźnienie zwarcia może nagle wystawić wcześniej ocienione pnie na silne promieniowanie. W gatunkach wrażliwych należy planować zabiegi tak, by zmiana warunków świetlnych była stopniowa i nie powodowała "szoku" termicznego tkanek.
Zwykle większą ochronę daje grubsza, bardziej spękana kora, która działa jak izolacja i ogranicza nagrzewanie wrażliwych tkanek pod korą. Cienka, gładka kora szybciej przewodzi ciepło i sprzyja przegrzaniu, dlatego jest czynnikiem ryzyka.
Częste są skojarzenia oparte na "popularności" gatunku (np. wybór sosny, bo jest pospolita) zamiast na cechach kory. Inny błąd to traktowanie słowa "zgorzel" jak nazwy choroby zakaźnej i wybieranie gatunku kojarzonego z patogenami, a nie z czynnikiem pogodowym.
Pomaga stopniowe prowadzenie cięć i unikanie nagłego odsłaniania pni, szczególnie w gatunkach wrażliwych. Ważne jest też uwzględnianie ekspozycji skrajów drzewostanu i planowanie zabiegów tak, by nie tworzyć rozległych, silnie nasłonecznionych luk.
Mogą. Uszkodzona kora i tkanki podkorowe ułatwiają wnikanie patogenów i rozwój zgnilizn oraz mogą powodować lokalne wady pnia. W konsekwencji rośnie ryzyko obniżenia jakości surowca i konieczności wcześniejszego usunięcia drzewa w ramach cięć sanitarnych.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Buk ma stosunkowo cienką, gładką korę, która łatwo nagrzewa się od silnego słońca."

Materiały:

  • Podręczniki do ochrony lasu (działy o uszkodzeniach abiotycznych)
  • Materiały dydaktyczne z hodowli lasu o cechach kory i wrażliwości gatunków
  • Atlasy/klucze do rozpoznawania uszkodzeń drzew leśnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego