KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 40.
Na podstawie analizy danych z tabeli określ dawkę azotu zalecaną w uprawie pszenicy ozimej odmiany intensywnej, na glebie kompleksu żytniego dobrego, przy założonym plonie ziarna 6,5 t/ha.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi dawek azotu dla pszenicy ozimej w zależności od kompleksu glebowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zadanie wymaga odczytu z tabeli zalecanej dawki azotu dla pszenicy ozimej odmiany intensywnej przy plonie 6,5 t/ha na glebie kompleksu żytniego dobrego.
W takim zestawie warunków właściwy jest przedział 110–150 kg N/ha, a niższe zakresy dotyczą zwykle mniejszej intensywności lub słabszych założeń plonowania.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest, że dawka dotyczy azotu w czystym składniku (kg N/ha), a nie masy konkretnego nawozu. Odpowiedź należy wyznaczyć na podstawie tabeli zaleceń, łącząc trzy informacje: gatunek i forma uprawy (pszenica ozima), typ technologii/odmiany (odmiana intensywna) oraz warunki stanowiskowe i produkcyjne (kompleks żytniego dobrego i zakładany plon 6,5 t/ha).

Zakres 110–150 kg N/ha jest typowy dla sytuacji, gdy oczekuje się relatywnie wysokiego plonu i prowadzi uprawę intensywną, co zwiększa potrzeby pokarmowe roślin i wymagania jakościowe. Tabele zwykle podają przedziały, ponieważ zalecenie zależy także od dodatkowych czynników (np. zasobności gleby, przedplonu, terminu siewu), których w pytaniu nie podano.

Zakresy niższe, takie jak 80–90 kg N/ha lub 80–100 kg N/ha, są najczęściej charakterystyczne dla mniej intensywnych wariantów uprawy, niższych plonów docelowych albo sytuacji, w których część potrzeb pokrywa zasobność stanowiska. Przedział 100–120 kg N/ha może pasować do pośrednich założeń, ale przy wskazaniu "odmiana intensywna" i plon 6,5 t/ha tabela zwykle kieruje do wyższego przedziału.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw odnajdź w tabeli właściwy wiersz (kompleks glebowy i uprawa), następnie kolumnę odpowiadającą technologii/odmianie i plonowi, a dopiero potem porównuj z podanymi odpowiedziami. Unikaj mylenia dawek azotu z dawką nawozu (np. saletry), bo to częsty błąd w zadaniach tabelarycznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"kg N/ha" oznacza ilość czystego azotu przypadającą na 1 hektar. To nie jest masa nawozu (np. saletry), tylko masa składnika N. Aby policzyć nawóz, trzeba znać procent N w produkcie i przeliczyć dawkę.
Najpierw wybierz w tabeli właściwą uprawę (pszenica ozima), potem warunki stanowiskowe (np. kompleks glebowy), a następnie wariant technologii/odmiany i zakładany plon. Dopiero komórka na przecięciu tych danych daje zalecany przedział dawki.
Zakres uwzględnia zmienność warunków w gospodarstwie: zasobność gleby, przedplon, termin siewu, warunki pogodowe i poziom intensywności prowadzenia łanu. Tabela pozwala dobrać dawkę bardziej "w dół" lub "w górę" w zależności od sytuacji.
Najczęstsze pomyłki to: wybór złej kolumny (inny plon), nieuwzględnienie "odmiany intensywnej", pomylenie kompleksu glebowego oraz traktowanie kg N/ha jako kg nawozu/ha. Pomaga odhaczanie kroków: uprawa → gleba → plon → intensywność.
Tak. Zbyt wysoka dawka N może zwiększać bujność roślin i ryzyko wylegania, zwłaszcza przy sprzyjającej pogodzie i bez właściwej regulacji łanu. Zbyt niska dawka obniża plon i parametry jakościowe ziarna. Dlatego tabele podają bezpieczny przedział.
Trzeba znać zawartość N w saletrze (w %). Dzielisz wymaganą dawkę N przez ułamek zawartości azotu w nawozie. Przykład schematu: dawka nawozu = 120 / (procent N / 100). Bez podanej zawartości N nie da się podać jednej liczby.
Wyższy plon oznacza większe pobranie składników pokarmowych przez rośliny i większe potrzeby budowy biomasy oraz ziarna. W tabelach rośnie więc zalecenie N wraz z celem produkcyjnym. To chroni przed niedożywieniem łanu i spadkiem plonu.
Zwykle tak, bo intensywna odmiana/technologia zakłada wyższy potencjał plonowania i większe wymagania pokarmowe. Jednak ostateczna dawka zależy też od stanowiska i zasobności gleby. Dlatego w praktyce korzysta się z przedziałów i doprecyzowuje je analizą pola.
Pośrednio może wpływać na ilość biomasy i termin kwitnienia roślin pożytkowych w otoczeniu pasieki, a także na skład pyłku. W praktyce pszczelarz korzysta z wiedzy rolniczej, aby ocenić, jakie uprawy i zabiegi mogą zmieniać dostępność pyłku i nektaru.
Na egzaminie nie powinno się zgadywać "z pamięci", bo tabele mogą się różnić zależnie od źródła i przyjętych założeń. Poprawna metoda to odczyt z tabeli dołączonej do zadania. Jeśli tabela jest nieczytelna, warto sprawdzić, czy nie jest częścią ilustracji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Aktualne tabele zaleceń nawozowych stosowane w nauczaniu rolniczym (wydania bieżące)
  • Podręczniki do nawożenia roślin uprawnych i żywienia roślin
  • Materiały szkoleniowe z gleboznawstwa: kompleksy glebowo-rolnicze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego