W fotografii plenerowej cień jest jedną z najprostszych wskazówek pozwalających ocenić warunki oświetleniowe oraz w przybliżeniu porę dnia. Jeśli na zdjęciu widać wyraźny, twardy cień, oznacza to zwykle, że światło jest bezpośrednie (słoneczne), a nie silnie rozproszone.
Odpowiedź "po południu." jest poprawna, ponieważ z układu cieni można wnioskować o położeniu Słońca na niebie typowym dla drugiej części dnia: światło jest kierunkowe, a cień daje się jednoznacznie odczytać z fotografii. W praktyce fotograf ocenia nie tylko długość, ale też kierunek cienia względem kadru i obiektów, co pomaga rozróżnić poranne i popołudniowe światło.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:
- "wieczorem." – wieczorne światło bywa bardzo niskie i często daje skrajnie długie cienie oraz cieplejszą dominantę barwną. Sama obecność cienia nie przesądza o wieczorze; w tym zadaniu cechy cienia wskazują raczej na popołudnie niż na skrajnie niskie słońce.
- "bladym świtem." – o świcie światło jest zwykle słabsze, a scena może mieć inny charakter kontrastu i kolorystyki. Dodatkowo łatwo pomylić świt z wieczorem, bo oba dają niskie słońce; tu jednak wnioski z fotografii prowadzą do popołudnia.
- "w pochmurny dzień." – przy zachmurzeniu światło jest rozproszone, a cienie są bardzo miękkie albo prawie niewidoczne. Skoro cień jest na zdjęciu czytelny, ta odpowiedź jest najmniej zgodna z obserwacją.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oceń, czy cień jest twardy (słońce) czy miękki (chmury), a dopiero potem próbuj przypisać porę dnia na podstawie kierunku i długości cienia w kadrze.
