KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 34.
Na podstawie danych w tabeli, dobierz symbol łożyska wzdłużnego dla wału o średnicy 12 mm. Z uwagi na gabaryty obudowy średnica łożyska nie może być większa niż 28 mm, a jego szerokość większa niż 11 mm.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika mechanika, kwalifikacja M20.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór wykonuje się przez odczyt z tabeli łożyska wzdłużnego dla średnicy wału 12 mm, a następnie weryfikację ograniczeń gabarytowych obudowy.
Symbol "51201" jest poprawny, ponieważ w zestawieniu spełnia jednocześnie warunek średnicy otworu oraz limity: średnica zewnętrzna ≤ 28 mm i szerokość ≤ 11 mm, czego nie spełniają pozostałe opcje.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe jest, że łożysko ma być wzdłużne, czyli przeznaczone do przenoszenia obciążeń osiowych. Dobór nie polega na obliczeniach, tylko na poprawnym odczycie danych z tabeli i sprawdzeniu zgodności z wymaganiami konstrukcyjnymi.

Postępowanie jest typowe dla pracy mechanika-montera:

  • Krok 1: w tabeli wyszukuje się pozycje odpowiadające średnicy wału 12 mm (średnica otworu łożyska musi pasować do wału).
  • Krok 2: spośród znalezionych łożysk sprawdza się wymiary zewnętrzne, bo ograniczenia wynikają z gabarytów obudowy: średnica łożyska nie może przekroczyć 28 mm, a szerokość 11 mm.
  • Krok 3: wybiera się ten symbol, który spełnia wszystkie warunki jednocześnie.

Odpowiedź "51201" jest poprawna, ponieważ według danych w tabeli jest to jedyny wariant dla średnicy 12 mm, który jednocześnie mieści się w zadanych limitach średnicy zewnętrznej i szerokości.

Pozostałe propozycje są błędne, bo odpadają na etapie weryfikacji w tabeli: albo nie odpowiadają wymaganej średnicy otworu dla wału 12 mm, albo przekraczają dopuszczalną średnicę zewnętrzną 28 mm, albo przekraczają dopuszczalną szerokość 11 mm (lub nie spełniają jednocześnie wszystkich wymagań). Typowym błędem egzaminacyjnym jest zatrzymanie się na dopasowaniu średnicy wału i pominięcie ograniczeń gabarytowych obudowy.

W praktyce warsztatowej takie sprawdzenie jest konieczne przed montażem: nawet poprawny funkcjonalnie typ łożyska nie może zostać użyty, jeśli nie zmieści się w korpusie lub spowoduje kolizję z innymi elementami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wybierz w tabeli łożyska, których średnica otworu odpowiada wałowi 12 mm. Następnie sprawdź wymiary gabarytowe (np. średnicę zewnętrzną i szerokość) oraz warunki pracy (obciążenia osiowe). Dopiero po spełnieniu wszystkich kryteriów wybierz symbol.
Łożysko wzdłużne (osiowe) jest przeznaczone głównie do przenoszenia sił działających wzdłuż osi wału. W praktyce stosuje się je tam, gdzie występuje nacisk osiowy, a nie tylko obciążenia promieniowe. Dlatego przy doborze ważny jest typ łożyska i kierunek obciążeń.
Średnica zewnętrzna decyduje o tym, czy łożysko fizycznie zmieści się w obudowie. Nawet jeśli otwór pasuje do wału, zbyt duża średnica zewnętrzna spowoduje brak możliwości montażu lub kolizję z korpusem. To typowe ograniczenie konstrukcyjne przy naprawach i modernizacjach.
To warunek graniczny: dopuszczalne są wartości równe limitowi lub mniejsze. W zadaniu oznacza to, że średnica łożyska może mieć maksymalnie 28 mm, a szerokość maksymalnie 11 mm. Przekroczenie choćby jednego limitu eliminuje dany wariant, nawet jeśli inne parametry pasują.
Jeśli tabela jest jedynym źródłem wymiarów, to jest ona kluczowa do wskazania konkretnego symbolu. Bez niej można opisać metodę doboru, ale nie da się pewnie potwierdzić, który symbol spełnia ograniczenia wymiarowe. Na egzaminie zawsze opieraj wybór na danych podanych w arkuszu.
Najczęściej sprawdza się średnicę otworu (dopasowanie do wału), średnicę zewnętrzną (dopasowanie do obudowy) oraz szerokość/wysokość (miejsce w korpusie i dystanse). Czasem dochodzą też parametry nośności, ale w zadaniach tabelarycznych zwykle kluczowe są wymiary.
W katalogach łożysk symbole różnią się często tylko jedną cyfrą, a ta zmiana może oznaczać inną serię wymiarową lub inny zakres średnic. Mózg łatwo "dopasowuje wzrokowo" podobny zapis, dlatego trzeba świadomie porównywać parametry z tabeli, a nie polegać na samym brzmieniu symbolu.
Najczęstsze błędy to: sprawdzenie tylko średnicy wału i pominięcie ograniczeń obudowy, błędne odczytanie jednostek lub kolumn w tabeli, oraz wybór "najbardziej znajomego" symbolu bez weryfikacji wymiarów. Pomaga odhaczanie kryteriów jedno po drugim.
Zwykle łożyska wzdłużne są projektowane głównie pod obciążenia osiowe, a przenoszenie obciążeń promieniowych jest ograniczone lub niedopuszczalne (zależy od konstrukcji). W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest rozróżnienie kierunku obciążeń i dobór typu łożyska do warunków pracy zespołu.
Ćwicz pracę z tabelami: wyszukiwanie po średnicy otworu, kontrolę średnicy zewnętrznej i szerokości oraz szybkie eliminowanie opcji niezgodnych z limitami. Warto też powtórzyć nazwy typów łożysk i ich zastosowania. Na egzaminie czytaj warunki graniczne bardzo uważnie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 27% zdających egzamin. bardzo trudne

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw konstrukcji maszyn (dział: łożyska toczne)
  • Katalogi producentów łożysk (tabele wymiarowe i oznaczenia)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego maszynowego (pasowania i wymiary gabarytowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego