Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CHM6 - WRZESIEŃ 2014



PYTANIE NR 33.
Na podstawie danych w tabeli, dotyczących zależności współczynnika załamania światła dla układów zawierających wodę i ekstrakt w miodzie, określ stosunek masowy ekstraktu do wody dla miodu onD = 1,4750.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi współczynnika załamania światła dla układów zawierających wodę i ekstrakt
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość nD = 1,4750 należy odczytać w dostarczonej tabeli zależności nD od składu układu woda–ekstrakt. Odpowiada jej stosunek masowy ekstraktu do wody równy 3:1. Pozostałe odpowiedzi to odwrócone lub zaniżone proporcje względem wskazania tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu wykorzystuje się fakt, że współczynnik załamania światła (oznaczany m.in. jako nD) zależy od składu mieszaniny. Dla układów zawierających wodę i ekstrakt (substancje rozpuszczone) wraz ze zmianą udziału składników zmienia się także wartość nD. Dlatego w praktyce laboratoryjnej korzysta się z tabel kalibracyjnych, które łączą konkretną wartość nD z odpowiadającym jej składem.

Aby rozwiązać zadanie, należy:

  • odszukać w tabeli wartość nD = 1,4750 (lub najbliższą, jeśli tabela jest skokowa),
  • z wiersza/kolumny przypisanej tej wartości odczytać stosunek masowy ekstraktu do wody,
  • zapisać go w formie proporcji "ekstrakt:woda".

Odpowiedź "3:1" jest poprawna, ponieważ dokładnie taką proporcję wskazuje tabela dla nD = 1,4750. Kluczowe jest tu zachowanie kolejności składników: pytanie dotyczy ekstraktu do wody, a nie odwrotnie.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "1:3" to typowy błąd odwrócenia stosunku (woda:ekstrakt zamiast ekstrakt:woda).
  • "2:1" oznacza mniejszy udział ekstraktu względem wody niż 3:1, więc nie odpowiada wskazaniu tabeli dla podanej refrakcji.
  • "1:2" również wskazuje przewagę wody nad ekstraktem, co nie pasuje do odczytu przypisanego wartości 1,4750.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach tabelarycznych zawsze sprawdzaj nagłówki (co jest w wierszu, co w kolumnie) oraz kolejność w zapisie proporcji, bo to najczęstsze źródło pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis nD w refraktometrii?
nD to współczynnik załamania światła odniesiony do linii D sodu (określonej długości fali). W praktyce laboratoryjnej jest to standardowy sposób zapisu wyniku refraktometrycznego, który porównuje się z tabelami/krzywymi kalibracyjnymi.
Jak z tabeli odczytać stosunek masowy ekstraktu do wody?
Najpierw znajdź w tabeli wartość nD z zadania, a następnie odczytaj z tej samej pozycji (wiersza/kolumny) proporcję opisaną jako "ekstrakt:woda". Upewnij się, że nie przepisujesz odwrotnej kolejności składników.
Dlaczego w zadaniu pojawiają się proporcje typu 3:1?
Proporcje typu 3:1 to zapis stosunku masowego dwóch składników. Oznacza, że na każdą 1 część masy wody przypada 3 części masy ekstraktu. Taki zapis jest wygodny w technologii i kontroli jakości do szybkiego porównania składu.
Czy można pomylić "ekstrakt do wody" z "woda do ekstraktu"?
Tak, to jedna z najczęstszych pomyłek. Jeśli pytanie brzmi "ekstrakt do wody", to zapis 3:1 oznacza ekstrakt:woda. Zapis 1:3 byłby odwrotnością (woda:ekstrakt). Na egzaminie zawsze czytaj dokładnie kolejność w treści.
Jakie błędy najczęściej robi się przy odczycie z tabeli refraktometrycznej?
Najczęściej są to: przesunięcie odczytu o jedną kolumnę/wiersz, nieuwaga w jednostkach/opisach nagłówków, oraz odwrócenie proporcji. Warto zaznaczyć palcem w tabeli zarówno wartość nD, jak i odpowiadający jej opis składu.
Czy to zadanie wymaga obliczeń matematycznych?
Zwykle nie wymaga rachunków, tylko poprawnego odczytu danych z tabeli i wskazania właściwej proporcji. Obliczenia mogą być potrzebne jedynie wtedy, gdy instrukcja dopuszcza interpolację między wartościami w tabeli, ale to powinno wynikać z treści lub opisu tabeli.
Dlaczego współczynnik załamania światła zależy od stężenia roztworu?
Ponieważ zmiana składu zmienia właściwości optyczne ośrodka (gęstość optyczną, polaryzowalność). W praktyce: im więcej substancji rozpuszczonych (ekstraktu) w wodzie, tym inne będzie załamanie światła, co wykorzystuje się w szybkiej kontroli jakości.
Jakie znaczenie ma refraktometr w kontroli jakości w przemyśle chemicznym?
Refraktometr pozwala szybko i powtarzalnie ocenić skład/stężenie roztworów na podstawie pomiaru nD. W przemyśle chemicznym wykorzystuje się go m.in. do kontroli surowców, półproduktów i produktów, gdy istnieją sprawdzone tabele lub krzywe kalibracyjne.
Kiedy w praktyce stosuje się tabele nD zamiast wzorów?
Tabele stosuje się wtedy, gdy zależność nD od składu jest ustalona eksperymentalnie i wygodniejsza do odczytu niż wyprowadzanie wzoru. To typowe w analizie instrumentalnej: mierzy się parametr, a wynik interpretuje przez kalibrację (tabela/wykres).
Jak przygotować się do zadań z odczytu tabel na egzaminie zawodowym?
Ćwicz pracę z tabelami: wyszukiwanie wartości, sprawdzanie nagłówków, poprawne przepisywanie danych i interpretację proporcji. Dobrą praktyką jest też kontrola logiczna: czy wynik nie jest odwrócony i czy pasuje do tego, co tabela opisuje.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Wartość nD = 1,4750 należy odczytać w dostarczonej tabeli zależności nD od składu układu woda–ekstrakt."

Materiały:

  • Podstawy refraktometrii (materiały do analizy instrumentalnej)
  • Instrukcje obsługi refraktometrów i tabele przeliczeniowe producentów (część metrologiczna)
  • Materiały dydaktyczne z analizy żywności/analizy instrumentalnej dotyczące refrakcji roztworów
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego