KWALIFIKACJA CHM1 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 27.
Na podstawie danych w tabeli, określ czas docisku dla wyrobu w postaci osłony kół wykonanych w procesie wtrysku z PP.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi czasu wtrysku i czasu docisku dla różnych artykułów wykonanych z tworzyw
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas docisku należy wyznaczyć przez poprawne odczytanie wartości z tabeli parametrów dla wyrobu "osłona kół" wykonanego metodą wtrysku z PP. Po zidentyfikowaniu właściwego wiersza/kolumny odpowiadających PP i temu wyrobowi, tabela wskazuje czas docisku równy 4,5 s.

Pełne wyjaśnienie:

W cyklu wtrysku faza docisku (tzw. dopakowania) następuje po napełnieniu gniazda formy. Jej celem jest uzupełnienie ubytku objętości tworzywa wynikającego z kurczenia się stopu w trakcie chłodzenia, a tym samym stabilizacja wymiarów i masy wypraski oraz ograniczenie wad takich jak zapadnięcia czy niedolewy w newralgicznych miejscach.

W tym zadaniu nie wykonuje się obliczeń – trzeba odczytać parametr z tabeli. Poprawna procedura jest następująca:

  • najpierw identyfikuje się materiał: PP (polipropylen),
  • następnie wybiera się pozycję odpowiadającą wskazanemu wyrobowi (osłona kół) lub jego klasie/zakresowi, jeżeli tabela jest pogrupowana,
  • na końcu odczytuje się wartość z kolumny opisanej jako czas docisku.

Po wykonaniu tego odczytu tabela wskazuje wartość 4,5 s, dlatego odpowiedź "4,5 s" jest właściwa.

Pozostałe wartości są typowymi dystraktorami:

  • "2,0 s" i "2,5 s" mogą wynikać z odczytania zbyt krótkiego czasu (np. pomylenia kolumn lub przyjęcia innego wariantu z tabeli), co w praktyce może skutkować niedopakowaniem i gorszą stabilnością wymiarową.
  • "8,0 s" może odpowiadać innemu materiałowi, większej grubości ścianki, innemu detalowi albo innym warunkom prowadzenia procesu; wybór takiej wartości bez podstawy w tabeli zwykle nie jest uzasadniony i wydłuża cykl.

Wskazówka egzaminacyjna: przed zaznaczeniem odpowiedzi upewnij się, że odczytujesz właściwą rubrykę (czas docisku, nie ciśnienie docisku ani czas chłodzenia) oraz że nie przesuwasz się o jedną komórkę w tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Docisk (faza dopakowania) to etap po napełnieniu formy, w którym utrzymuje się ciśnienie, aby uzupełnić skurcz objętości stopu podczas chłodzenia. Pomaga to uzyskać właściwą masę, wymiary i ograniczyć zapadnięcia oraz niedolewy.
PP kurczy się w trakcie krzepnięcia. Zbyt krótki docisk może dać niedopakowanie, większy skurcz i zapadnięcia. Zbyt długi nie zawsze poprawia jakość, a wydłuża cykl. Dlatego dobiera się czas docisku zgodnie z zaleceniami/tabelą.
Najpierw znajdź w tabeli materiał (PP), potem wiersz/kolumnę dla danego wyrobu lub jego wariantu, a następnie odczytaj wartość z pola opisanego jako "czas docisku". Uważaj na przesunięcie o jedną kolumnę i na podobne nazwy parametrów.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej kolumny (np. czas chłodzenia zamiast docisku), przesunięcie wiersza/kolumny, nieuwzględnienie materiału (PP vs inne tworzywo) oraz założenie, że wartości są "na oko" bez sprawdzenia w tabeli.
Nie. Czas docisku dotyczy utrzymywania ciśnienia po napełnieniu gniazda, a czas chłodzenia obejmuje okres odbierania ciepła do momentu, gdy detal można bezpiecznie wyjmować. To różne fazy cyklu i w tabelach zwykle są w oddzielnych rubrykach.
Czas docisku można rozważać do skrócenia, gdy masa wypraski i wymiary są stabilne, nie ma zapadnięć i nie obserwuje się niedopakowania. W praktyce skraca się go ostrożnie, monitorując jakość. Na egzaminie należy trzymać się wartości z tabeli/karty.
Typowe objawy to zapadnięcia (szczególnie przy żebrach i zgrubieniach), większy skurcz, niedolewy w odległych strefach, wahania masy wypraski oraz gorsza powtarzalność wymiarów. To sygnał, że dopakowanie może być niewystarczające.
Zbyt długi docisk najczęściej wydłuża cykl bez wyraźnej poprawy jakości, a czasem może sprzyjać nadmiernym naprężeniom lub przepełnieniu (zależnie od układu). W praktyce ustala się minimalny skuteczny czas docisku, ale w zadaniu obowiązuje odczyt z tabeli.
To celowy zabieg egzaminacyjny. Podobne wartości sprawdzają, czy zdający faktycznie odczytał właściwą komórkę tabeli, a nie wybiera "na oko". Różnice rzędu 0,5 s często wynikają z mylenia wariantu detalu lub przesunięcia w tabeli.
Ćwicz czytanie kart technologicznych i tabel nastaw: identyfikowanie materiału, rozpoznawanie parametrów (temperatura, docisk, chłodzenie), oraz szybkie odczyty wartości. Pomaga też rozumienie, po co jest docisk i jakie wady eliminuje, bo to ułatwia kontrolę sensowności wyboru.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Czas docisku należy wyznaczyć przez poprawne odczytanie wartości z tabeli parametrów dla wyrobu "osłona kół" wykonanego metodą wtrysku z PP."

Źródła:

  • Osswald, Turng, Gramann, "Injection Molding Handbook", Hanser Publishers, rozdziały dotyczące fazy docisku i pakowania (packing/holding).
  • Rosato, Rosato, "Injection Molding Handbook", Springer, sekcje opisujące holding/packing time oraz wpływ na skurcz i masę wypraski.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty o technologii wtrysku tworzyw (cykl wtrysku, docisk, chłodzenie)
  • Instrukcje/DTR wtryskarki używanej w pracowni (opis fazy docisku i nastaw)
  • Karty materiałowe PP (ogólne wytyczne przetwórcze i wpływ parametrów na skurcz)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego