Zadanie wymaga wskazania rodzaju gruntu, który jednocześnie spełnia trzy kryteria: niski wskaźnik piaskowy (SE < 25), duży udział frakcji bardzo drobnej (cząstki o średnicy ≤ 0,02 mm stanowią > 10%) oraz wysoką kapilarność (> 1,3). Takie zestawienie parametrów jest typowe dla gruntów, w których występuje znacząca ilość cząstek drobnych (pyłowych/ilastych), bo to one zwiększają powierzchnię właściwą i zdolność utrzymywania oraz podciągania wody.
Odpowiedź "Pył piaszczysty." jest zgodna z tym wnioskiem: to grunt drobnoziarnisty (pył) z domieszką piasku, więc można oczekiwać zarówno podwyższonej kapilarności, jak i istotnego udziału frakcji ≤ 0,02 mm. Niski wskaźnik piaskowy jest w takich przypadkach spójny z "zanieczyszczeniem" części piaskowej frakcją drobną.
- "Żwir gliniasty." to grunt z dużymi ziarnami (żwir) z domieszką frakcji spoistej. Mimo obecności "gliny" sama dominacja grubych ziaren zwykle ogranicza kapilarność (większe pory utrudniają podciąganie). Dodatkowo w takich mieszaninach nie zawsze występuje aż tak duży udział cząstek ≤ 0,02 mm jak w gruntach pyłowych.
- "Piasek pylasty." brzmi podobnie do "pyłu piaszczystego", dlatego bywa wybierany intuicyjnie. Jednak w typowym rozumieniu jest to nadal piasek (grunt bardziej gruboziarnisty) z domieszką pyłu, więc częściej będzie mieć wyższy wskaźnik piaskowy niż grunt wyraźnie pyłowy oraz niższą kapilarność niż pył (mniej dominującej frakcji drobnej).
- "Piasek gruby." jest najbardziej niezgodny z warunkami: grube uziarnienie oznacza mało cząstek ≤ 0,02 mm oraz relatywnie niską kapilarność (woda łatwiej odpływa, a podciąganie jest mniejsze).
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w warunkach pojawia się jednocześnie duży udział frakcji bardzo drobnej i wysoka kapilarność, w pierwszej kolejności rozważaj grunty drobnoziarniste (pyły, gliny), a nie piaski grube czy żwiry. Nazwy "piasek pylasty" i "pył piaszczysty" rozstrzygaj, patrząc na to, która frakcja jest dominująca.
