KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 37.
Na podstawie danych z karty kalkulacyjnej ustal cenę gastronomiczną 1 porcji koktajlu.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Karta kalkulacyjna koktajlu", która jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cenę gastronomiczną porcji wyznacza się na podstawie danych z karty kalkulacyjnej: najpierw oblicza się koszt surowców przypadający na 1 porcję (z uwzględnieniem liczby porcji), a następnie stosuje wskazany w karcie narzut lub marżę. Wynik podaje się w zł z dokładnością do groszy.

Pełne wyjaśnienie:

Cena gastronomiczna 1 porcji nie jest wartością "zgadywaną", tylko wynika z kalkulacji przedstawionej w karcie kalkulacyjnej (zwykle w formie tabeli). Typowy tok postępowania jest następujący:

  • Krok 1: odczytaj dane wejściowe – składniki, ich ilości, ceny jednostkowe oraz informację, na ile porcji jest receptura (lub ile porcji daje dana ilość produktu).
  • Krok 2: oblicz koszt surowców – sumujesz koszty składników dla całej receptury albo korzystasz z już podanej sumy kosztów, jeśli karta ją zawiera.
  • Krok 3: przelicz na 1 porcję – dzielisz koszt całkowity przez liczbę porcji, aby uzyskać koszt surowca na porcję.
  • Krok 4: ustal cenę sprzedaży – stosujesz narzut lub marżę podaną w karcie (ważne: narzut i marża to różne pojęcia i dają inne wyniki przy tej samej wartości procentowej).
  • Krok 5: zaokrąglenie – wynik zaokrąglasz do 0,01 zł zgodnie z praktyką rozliczeń.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "4,80 zł"? Ponieważ w tej pozycji testowana jest umiejętność wykonania całej ścieżki kalkulacji zgodnie z danymi z karty: koszt porcji + właściwe przeliczenie procentowe (narzut/marża) + prawidłowe zaokrąglenie.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne? Zwykle odpowiadają typowym pomyłkom: przyjęciu kosztu dla całej receptury zamiast dla porcji, zastosowaniu niewłaściwego procentu (pomylenie narzutu z marżą), przeliczeniu na inną liczbę porcji albo wykonaniu błędnego zaokrąglenia. Na egzaminie warto szybko sprawdzić rachunek "wstecz": czy cena ma sens w relacji do kosztu surowców i zastosowanego przelicznika.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej: koszt surowców na porcję (koszt całej receptury podzielony przez liczbę porcji) i dopiero potem zastosowanie narzutu lub marży wskazanej w karcie. Na końcu wynik zaokrągla się do 0,01 zł.
To zestawienie danych potrzebnych do kalkulacji ceny: składniki, ilości, ceny jednostkowe, koszt receptury oraz często informacja o liczbie porcji i narzucie/marży. Ułatwia kontrolę kosztów i jednolite wycenianie dań oraz napojów.
Bo cena sprzedaży dotyczy jednej porcji. Suma kosztów w recepcie bywa policzona dla kilku porcji (np. dzbanka, blendera, całej partii). Bez podzielenia przez liczbę porcji wynik będzie sztucznie zawyżony.
Narzut zwykle liczysz od kosztu (cena = koszt + procent kosztu). Marża odnosi się do ceny sprzedaży (koszt jest częścią ceny). Pomylenie pojęć daje inny wynik, nawet przy tym samym procencie.
Kluczowe są: koszt surowców (dla receptury lub składników), liczba porcji wynikająca z receptury oraz informacja o narzucie/marży (jeśli karta ją podaje). Ważne są też jednostki (ml, g) i ceny jednostkowe.
To zależy od instrukcji w zadaniu lub od tego, jak zbudowana jest karta kalkulacyjna. Jeśli nie ma doprecyzowania, zwykle przyjmuje się format ceny sprzedaży podawanej klientowi (zł i grosze). Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się danych z karty.
Najczęstsze to: pominięcie przeliczenia na liczbę porcji, użycie złego procentu (narzut vs marża), błędne jednostki (g zamiast kg, ml zamiast l), zbyt wczesne zaokrąglanie oraz nieuwzględnienie pozycji kosztowych ujętych w karcie.
Wykonaj kontrolę: porównaj cenę z kosztem surowców (czy narzut/marża daje sensowną relację), sprawdź rachunek dzielenia przez porcje i policz ponownie procent. Warto też ocenić rynkowo: czy cena nie jest rażąco niska lub wysoka.
Stosuje się ją przy tworzeniu menu, wprowadzaniu nowych dań/napojów, w cateringu, przy zmianach cen surowców oraz przy kontroli kosztów. Receptura i karta kalkulacyjna pozwalają utrzymać powtarzalność i zaplanować marżowość.
Ćwicz schemat: koszt receptury → koszt porcji → narzut/marża → zaokrąglenie. Rozwiązuj zadania na różnych przykładach (napoje, zupy, desery), a przy arkuszu kalkulacyjnym trenuj procenty i dzielenie przez liczbę porcji oraz kontrolę wyniku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wynik podaje się w zł z dokładnością do groszy."

Materiały:

  • Materiały szkolne z kalkulacji gastronomicznej (karta kalkulacyjna, receptury)
  • Zadania rachunkowe z narzutu/marży w gastronomii z arkuszy próbnych
  • Notatki: schemat obliczeń (koszt porcji → narzut/marża → cena)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego