KWALIFIKACJA SPC1 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 25.
Na podstawie danych z tabeli określ, ile cukru kryształu potrzeba do wyprodukowania 5 kg syropu do wykończenia wyrobów gotowych.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji zawodowej cukiernika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obliczenie wykonuje się proporcją.
Należy odczytać z tabeli, jaka ilość cukru przypada na określoną masę syropu (albo jaki jest udział cukru w syropie), a następnie przeliczyć to na 5 kg syropu gotowego. Po takim przeliczeniu otrzymuje się wynik 4,0 kg cukru kryształu.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność odczytania danych z tabeli recepturowej i wykonania przeliczenia na zadaną masę produktu. W praktyce cukiernik bardzo często skaluje receptury (np. z porcji technologicznej na mniejszą lub większą), dlatego kluczowe jest poprawne rozróżnienie: masa syropu gotowego vs masa samego cukru.

Jak wykonać obliczenie?

  • Krok 1: Odczytaj z tabeli, jaka ilość cukru kryształu przypada na określoną masę syropu (lub odczytaj udział cukru w masie syropu).
  • Krok 2: Ustal współczynnik przeliczenia na 5 kg syropu (np. jeśli tabela podaje dane dla innej masy, przelicz je proporcją).
  • Krok 3: Pomnóż ilość cukru z tabeli przez współczynnik (albo bezpośrednio oblicz: masa syropu docelowego × udział cukru).

Wynik 4,0 kg oznacza, że z danych tabelarycznych wynika zapotrzebowanie na taką masę cukru kryształu do przygotowania 5 kg syropu do wykończenia.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • Odpowiedź "3,0 kg" zwykle wynika z zaniżenia udziału cukru (np. odczytu z niewłaściwego wiersza/kolumny tabeli albo przeliczenia na złą masę porcji).
  • Odpowiedź "2,5 kg" jest typowa dla pomyłki, w której uczeń bierze wartość dla innej partii (np. połowy porcji) lub myli masę syropu gotowego z masą wody.
  • Odpowiedź "4,5 kg" bywa skutkiem zawyżenia podczas skalowania (np. błędny współczynnik przeliczenia, niewłaściwe zaokrąglenie lub przyjęcie masy 5 kg jako masy cukru, a nie syropu).

Wskazówka egzaminacyjna: zanim policzysz, zapisz jedno zdanie kontrolne: "Obliczam masę cukru potrzebną do uzyskania 5 kg syropu gotowego". To pomaga uniknąć podstawowej pomyłki interpretacyjnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z tabeli, dla jakiej masy syropu podano ilość cukru (lub jaki jest udział cukru). Potem policz współczynnik skali: 5 kg / masa z tabeli. Na końcu pomnóż ilość cukru z tabeli przez ten współczynnik. Zawsze sprawdź, czy liczysz na masę syropu gotowego.
Chodzi o syrop stosowany na końcowym etapie produkcji (np. do nabłyszczania, glazurowania, nasączania lub zabezpieczenia powierzchni). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle liczy się ilość surowców do przygotowania określonej masy syropu, zgodnie z tabelą recepturową.
Syrop to mieszanina (najczęściej cukier + woda), więc masa syropu gotowego obejmuje oba składniki. Jeśli zadanie podaje "5 kg syropu", to 5 kg dotyczy całości produktu, a nie jednego składnika. Pomylenie tych pojęć jest najczęstszą przyczyną błędnych wyników.
Najczęstsze są: odczyt z niewłaściwego wiersza (inny rodzaj syropu), pomylenie kolumn (cukier vs woda), nieuwzględnienie tego, że tabela dotyczy innej masy porcji (np. 10 kg), oraz błędy jednostek (kg, g). Pomaga podkreślenie w tabeli: "dla jakiej masy" są dane.
Zwykle nie. Jeśli tabela nie jest już podana dokładnie dla 5 kg, trzeba wykonać skalowanie. Proporcja jest najszybsza: wyznaczasz współczynnik i mnożysz składniki. Inne metody (np. układ równań) są możliwe, ale wolniejsze i bardziej podatne na pomyłki.
Gdy liczysz ilość jednego składnika (np. cukru) potrzebną do uzyskania 5 kg mieszaniny. Ponieważ syrop zawiera też wodę, masa cukru będzie mniejsza od masy syropu gotowego. Jeśli z obliczeń wychodzi więcej niż 5 kg cukru, to prawie na pewno błędnie zinterpretowano dane.
Zrób kontrolę logiczną: jeśli syrop to cukier + woda, to cukier musi być mniejszy niż masa syropu gotowego. Dodatkowo porównaj swój wynik z danymi tabeli: po przeliczeniu na 1 kg syropu ilość cukru powinna być stała (proporcjonalna), bez "skoków" wynikających z błędu odczytu.
Najbezpieczniej stosować jedną jednostkę w całym zadaniu. Jeśli w odpowiedziach są kilogramy, przelicz wszystko na kilogramy (np. 500 g = 0,5 kg). Mieszanie gramów i kilogramów w jednym działaniu często prowadzi do błędów rzędu 10 lub 1000.
Nie zawsze. Proporcje zależą od zastosowania (np. syrop do nasączania, do glazurowania, do zabezpieczenia owoców) oraz od wymaganej gęstości. Dlatego w zadaniu kluczowa jest konkretna tabela lub receptura technologiczna, a nie "jedna uniwersalna" proporcja.
Ćwicz schemat: odczyt danych → współczynnik skali → przeliczenie → kontrola sensu. Rozwiązuj zadania z tabelami (różne masy porcji) i zapisuj działania w jednej jednostce. Na egzaminie zawsze podkreśl, czy liczysz składnik, czy produkt gotowy, aby uniknąć błędu interpretacji.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Po takim przeliczeniu otrzymuje się wynik 4,0 kg cukru kryształu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z pracowni cukierniczej: dział o syropach i wykończeniu wyrobów
  • Zadania rachunkowe z przeliczania receptur (proporcje, przeliczenia na masę docelową)
  • Notatki własne: schemat postępowania "odczyt z tabeli → współczynnik → przeliczenie"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego