KWALIFIKACJA SPL4 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 14.
Na podstawie danych z tabeli określ, który pojazd osiągnął najwyższą średnią prędkość.
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać pojazd o najwyższej średniej prędkości, dla każdego pojazdu oblicza się v = s/t na podstawie danych z tabeli (droga podzielona przez czas) i porównuje otrzymane wyniki.
Największa wartość v oznacza najwyższą średnią prędkość.

Pełne wyjaśnienie:

Średnia prędkość to wielkość opisująca, jaką drogę pokonano w jednostce czasu w całym rozpatrywanym odcinku. W praktyce (także w logistyce magazynowej i transporcie między punktami) jest to wygodna miara do porównywania sprawności przejazdów.

Aby rozwiązać zadanie, postępuje się według stałego schematu:

  • Krok 1: Odczytaj z tabeli dla każdego pojazdu drogę s oraz czas t.
  • Krok 2: Upewnij się, że jednostki są porównywalne. Jeśli w tabeli czas jest podany np. w minutach, a droga w kilometrach, możesz liczyć prędkość w km/min albo przeliczyć czas na godziny i liczyć w km/h. Kluczowe jest, aby robić to konsekwentnie dla wszystkich pojazdów.
  • Krok 3: Policz prędkość średnią ze wzoru v = s/t osobno dla każdego pojazdu.
  • Krok 4: Porównaj obliczone wartości v i wybierz tę największą.

Dlaczego takie podejście jest konieczne? Sama informacja, że pojazd przejechał "największą drogę" nie oznacza jeszcze, że był najszybszy — mógł jechać dłużej. Podobnie "najkrótszy czas" nie zawsze oznacza najwyższą prędkość, jeśli droga była wyraźnie krótsza. Dopiero iloraz drogi i czasu pokazuje tempo przejazdu w sposób porównywalny.

Typowe błędy w takich zadaniach to pomijanie dzielenia (porównywanie tylko jednej kolumny) albo mieszanie jednostek (np. dzielenie kilometrów przez minuty dla jednego pojazdu, a dla innego przez godziny). Po prawidłowym ujednoliceniu jednostek i obliczeniu v dla wszystkich pozycji z tabeli, wskazuje się pojazd o największej prędkości średniej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Średnia prędkość to iloraz całej przebytej drogi i czasu: v = s/t. Z tabeli odczytaj drogę (np. km) i czas (np. h lub min), ujednolić jednostki, a potem podziel drogę przez czas dla każdego pojazdu. Największy wynik oznacza najszybszy pojazd.
Najczęściej spotkasz km/h (transport drogowy), czasem m/s (zadania fizyczne) oraz w analizach operacyjnych także m/min lub km/min. Ważne jest, by w jednym porównaniu stosować spójne jednostki, bo inaczej łatwo o błąd i złe wnioski.
Bo "dłuższa droga" nie oznacza "szybciej" (ktoś mógł jechać długo), a "krótszy czas" nie zawsze oznacza "najszybciej" (ktoś mógł mieć bardzo krótki odcinek). Dopiero stosunek drogi do czasu pokazuje tempo przejazdu i pozwala rzetelnie porównać pojazdy.
Aby zamienić minuty na godziny, dzielisz przez 60: np. 30 min = 0,5 h, 90 min = 1,5 h. Dzięki temu możesz policzyć prędkość w km/h. Alternatywnie możesz liczyć w km/min, ale wtedy wszystkie pojazdy muszą mieć prędkości w tej samej jednostce.
Tak, ale tylko wtedy, gdy dla wszystkich pojazdów używasz dokładnie tych samych jednostek w obliczeniach (np. zawsze km i min albo zawsze km i h). Jeżeli w tabeli są różne jednostki (albo łatwo je pomylić), najbezpieczniej jest najpierw je ujednolicić.
Najczęstsze błędy to: porównywanie tylko jednej kolumny tabeli, pominięcie dzielenia s/t, błędne przeliczenia (np. 1 h = 100 min), pomylenie wierszy/kolumn oraz zapisywanie wyniku w złej jednostce. Pomaga zapisanie jednostek przy każdym kroku obliczeń.
Wykonaj szybki "test zdrowego rozsądku": jeśli pojazd przejechał kilka–kilkadziesiąt km w około godzinę, wynik rzędu kilkudziesięciu km/h jest realny. Jeśli wychodzą setki lub ułamki bez uzasadnienia, najczęściej przyczyną jest błąd jednostek albo odwrócenie wzoru.
Średniej prędkości używa się do planowania tras i harmonogramów (ETA), porównywania dostaw, raportowania KPI i oceny efektywności przejazdów. Prędkość chwilowa jest mniej przydatna w planowaniu, bo nie uwzględnia postojów, korków i zmian warunków na trasie.
Najszybciej: dla każdego pojazdu policz w brudnopisie iloraz s/t (z zachowaniem tych samych jednostek), a następnie porównaj liczby. Jeśli jednostki są niewygodne, przelicz je przed liczeniem. Dobrą praktyką jest dopisywanie jednostek obok wyników cząstkowych.
Podobne są zadania o wydajności (szt./h), przepustowości (palety/h), czasie cyklu kompletacji, średnim czasie obsługi zlecenia czy tempie załadunku (kg/min). Mechanizm jest ten sam: dzielenie "ilości pracy" przez "czas" i porównywanie wyników.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Prędkość" – sekcja o definicji prędkości i jednostkach, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87 - dostęp 2026-03-02
  • Wikipedia (PL): "Prędkość średnia" – definicja i opis obliczania jako droga/czas, https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87_%C5%9Brednia - dostęp 2026-03-02
  • Khan Academy (PL): "Prędkość i tempo" (materiał o zależności droga–czas–prędkość), https://pl.khanacademy.org/science/physics/one-dimensional-motion/average-velocity-and-speed/a/what-is-velocity - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z matematyki: proporcje, ilorazy, jednostki
  • Podstawy fizyki (ruch, prędkość, czas, droga) – rozdział o prędkości średniej
  • Zadania praktyczne z analizy tabel i wykresów w logistyce/transportcie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego