KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2008 (test 2)

PYTANIE NR 34.
Na podstawie danych z tabeli ustal, jaką ilość węglowodanów dostarczy organizmowi spożycie II śniadania składającego się ze 150 g jogurtu, 20 g wędliny, 100 g pomidorów i 50 g pieczywa.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zawartości węglowodanów w różnych produktach spożywczych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć ilość węglowodanów w II śniadaniu, należy z tabeli odczytać zawartość węglowodanów na 100 g każdego produktu, przeliczyć ją proporcjonalnie na podane masy (150 g, 20 g, 100 g, 50 g), a następnie zsumować wyniki. Suma dla wszystkich składników daje 40,7 g.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ustalić, ile węglowodanów dostarczy posiłek złożony z kilku produktów o podanej gramaturze. Kluczowe jest poprawne wykorzystanie tabeli składu (najczęściej wartości podane są na 100 g produktu).

Krok 1: odczyt z tabeli. Dla jogurtu, wędliny, pomidorów i pieczywa odczytuje się wartość "węglowodany" (w gramach) przypadającą na 100 g danego produktu.

Krok 2: przeliczenie na porcję. Każdą wartość z tabeli trzeba przemnożyć przez ułamek masy porcji: 150 g to 1,5 porcji po 100 g; 20 g to 0,2 porcji; 100 g to 1 porcja; 50 g to 0,5 porcji. Dzięki temu uzyskuje się ilość węglowodanów pochodzącą z każdego składnika w rzeczywistej porcji.

Krok 3: suma. Dodaje się węglowodany z czterech przeliczonych składników. Prawidłowo wykonane obliczenia prowadzą do wyniku 40,7 g.

Dlaczego pozostałe wyniki są niepoprawne?

  • Wartości zbyt niskie (np. 32,3 g lub 23,4 g) najczęściej wynikają z pominięcia jednego składnika, błędnego przeliczenia porcji (np. 50 g potraktowane jako 0,05 zamiast 0,5) albo z odczytania niewłaściwego wiersza w tabeli dla danego produktu.
  • Wartość zbyt wysoka (np. 66,5 g) zwykle oznacza błąd jednostek: przyjęcie danych z tabeli jako już przeliczonych na porcję, dodanie wartości "na 100 g" bez przeliczeń lub użycie produktu o innej charakterystyce (np. inny typ pieczywa o większej zawartości węglowodanów).

Wskazówka egzaminacyjna: obliczenia wykonuj na niezaokrąglonych liczbach, a zaokrąglenie zrób dopiero na końcu. Zawsze sprawdź, czy sumujesz wszystkie składniki posiłku i czy mnożniki 1,5; 0,2; 1; 0,5 odpowiadają właściwym gramaturom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z tabeli zawartość węglowodanów na 100 g każdego produktu. Potem przelicz proporcjonalnie na masę porcji (np. 150 g = 1,5 × wartość z tabeli). Na końcu zsumuj węglowodany ze wszystkich składników posiłku.
Wartości na 100 g ułatwiają porównywanie produktów i wykonywanie przeliczeń dla dowolnej porcji. Dzięki temu możesz szybko policzyć, ile składnika odżywczego dostarczy 50 g, 150 g czy 20 g produktu, mnożąc przez odpowiedni ułamek.
Najczęściej myli się jednostki i przeliczniki: uczniowie dodają wartości "na 100 g" bez przeliczenia na porcję albo źle wyliczają ułamek (np. 50 g jako 0,05 zamiast 0,5). Częsty jest też błąd pominięcia jednego składnika w sumie.
Jeśli tabela podaje wartości na 100 g, to 20 g stanowi 0,2 porcji. W praktyce mnożysz wartość z tabeli przez 0,2. Ten sam schemat działa dla każdej gramatury: masa porcji / 100 = mnożnik.
Wpływ zależy od danych w tabeli, ale nawet składniki o niskiej zawartości węglowodanów należy uwzględniać. Na egzaminie punktacja zależy od poprawnego zsumowania wszystkich elementów posiłku, a pominięcie "małego" składnika może zmienić wynik.
W pieczywie dominują węglowodany pochodzące głównie ze skrobi. Dlatego pieczywo często wnosi największą część węglowodanów w zestawie śniadaniowym. Dokładna wartość zależy jednak od rodzaju pieczywa wskazanego w tabeli.
Nie zaokrąglaj po każdym składniku. Najpierw policz wartości cząstkowe możliwie dokładnie (z pełnymi miejscami po przecinku), dopiero na końcu zaokrąglij wynik końcowy do wymaganego formatu. To ogranicza kumulowanie się błędów.
Tak. Różne jogurty (np. naturalne, owocowe, pitne) i różne rodzaje pieczywa mogą mieć inne wartości węglowodanów. Dlatego w zadaniu kluczowe jest użycie dokładnie tych pozycji, które występują w dołączonej tabeli.
To zależy od tego, jak zdefiniowana jest kolumna w tabeli i polecenie w zadaniu. Jeśli polecenie mówi tylko o "węglowodanach", zwykle przyjmuje się wartość z tabeli dla węglowodanów ogółem. Gdy rozróżnienie jest istotne, powinno być wyraźnie podane.
Ćwicz pracę z tabelami: odczyt właściwego wiersza, przeliczanie na porcję (masa/100) i sumowanie. Rób próbne zadania z różnymi gramaturami i kontroluj wyniki, sprawdzając sensowność (np. czy największy udział ma składnik mączny).
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że suma dla wszystkich składników daje 40,7 g.

Źródła:

  • Tabele składu i wartości odżywczej żywności (publikacje tabelaryczne stosowane w Polsce w dietetyce i gastronomii) – hasła: jogurt, wędlina, pomidor, pieczywo; kolumna: węglowodany (g/100 g).
  • Podstawy żywienia człowieka (podręczniki/kompendia dla gastronomii) – rozdziały: makroskładniki, interpretacja tabel wartości odżywczej, przeliczanie na porcje.

Materiały:

  • Tabele składu i wartości odżywczej żywności (opracowania tabelaryczne stosowane w dietetyce i gastronomii)
  • Podręczniki do żywienia człowieka i towaroznawstwa żywności (makroskładniki, interpretacja tabel)
  • Zestawy zadań z obliczeń wartości odżywczej (przeliczenia na porcje, sumowanie posiłków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego