KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 22.
Na podstawie danych z tabeli zawierającej wyniki pomiarów zanieczyszczeń powietrza wskaż czynnik, którego stężenie przekroczyło dopuszczalną wartość.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi pomiarów zanieczyszczeń powietrza, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekroczenie dopuszczalnej wartości występuje wtedy, gdy stężenie zmierzone jest większe od dopuszczalnego.
W tabeli tylko dla "Dwutlenek siarki" wartość zmierzona 45 µg/m³ jest wyższa niż dopuszczalna 40 µg/m³. Pozostałe substancje mają wyniki poniżej limitów.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach opartych na tabeli kluczowe jest rozróżnienie dwóch informacji w tym samym wierszu: wartości zmierzonej oraz wartości dopuszczalnej. Przekroczenie oznacza sytuację, w której w danym wierszu zachodzi relacja: zmierzone > dopuszczalne.

Analizując kolejno substancje z tabeli:

  • "Dwutlenek azotu": 35 µg/m³ w odniesieniu do roku jest mniejsze niż 40 µg/m³, więc nie ma przekroczenia.
  • "Dwutlenek siarki": 45 µg/m³ jest większe niż 40 µg/m³, więc występuje przekroczenie dopuszczalnej wartości. To jedyny wiersz, w którym wynik pomiaru przewyższa limit.
  • "Pył zawieszony PM10": 45 µg/m³ jest mniejsze niż 50 µg/m³, więc brak przekroczenia.
  • "Tlenek węgla": 1500 µg/m³ jest mniejsze niż 2000 µg/m³, więc brak przekroczenia.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Dwutlenek siarki", bo tylko dla tej substancji pomiar przekracza wartość dopuszczalną. Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ mogą kusić samą wielkością liczby (np. 1500), ale decyduje porównanie w obrębie tego samego wiersza, a nie porównywanie różnych substancji między sobą.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw przeczytaj nagłówki kolumn, a potem sprawdzaj w każdym wierszu znak nierówności. Unikniesz typowego błędu zamiany kolumn lub oceniania "na oko" po największej liczbie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
O przekroczeniu mówimy wtedy, gdy wartość zmierzona jest większa niż wartość dopuszczalna dla tego samego parametru i okresu odniesienia. W praktyce porówniasz dwie liczby w jednym wierszu tabeli i sprawdzasz, czy zachodzi relacja: zmierzone > dopuszczalne.
1) Odczytaj nagłówki kolumn (zmierzone vs dopuszczalne).
2) Dla każdej substancji porównaj liczby w tym samym wierszu.
3) Zaznacz tylko te wiersze, gdzie zmierzone jest większe od dopuszczalnego.
4) Jeśli tylko jeden wiersz spełnia warunek, to jest poprawna odpowiedź.
Każda substancja ma własną wartość dopuszczalną, więc sama "duża liczba" nic nie mówi bez limitu. Porównywanie CO z NO2 jest błędem, bo to inne zanieczyszczenia i inne poziomy dopuszczalne. Poprawna analiza zawsze odbywa się w obrębie jednego wiersza: wynik vs limit dla tej samej substancji.
Nie, jeśli tabela podaje zarówno wartości zmierzone, jak i dopuszczalne. Wtedy zadanie sprawdza głównie umiejętność interpretacji raportu i poprawnego porównania danych. Znajomość przepisów bywa potrzebna w pracy, ale w tym typie pytania "norma" jest już podana w tabeli jako punkt odniesienia.
Najczęściej: (1) zamiana kolumn i odczytanie limitu jako pomiaru, (2) patrzenie na największą liczbę bez odniesienia do limitu, (3) nieuwzględnienie jednostki i opisu "w odniesieniu do roku", (4) porównywanie wartości z różnych wierszy, (5) pobieżne skanowanie tylko pierwszych pozycji w tabeli.
µg/m³ to mikrogramy na metr sześcienny powietrza. Określa masę zanieczyszczenia w określonej objętości powietrza. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, by porównywać wartości w tych samych jednostkach; jeśli jednostki są identyczne w obu kolumnach, porównanie jest bezpośrednie.
Gdy analizuje wyniki pomiarów środowiska pracy lub dane z monitoringu (np. z raportu okresowego) i musi wskazać ryzyka oraz priorytety działań. Taka tabela pozwala szybko ustalić, które parametry przekraczają wartości dopuszczalne, a następnie zaplanować działania: ograniczenie emisji, zmiany technologiczne, wentylację lub środki organizacyjne.
Przekroczenie jest wtedy, gdy wynik jest większy od wartości dopuszczalnej. Jeśli wynik jest równy limitowi, formalnie nie ma przekroczenia, ale w praktyce warto potraktować to jako sygnał ostrzegawczy (mały margines bezpieczeństwa). Na egzaminie zawsze kieruj się znakiem nierówności wynikającym z treści zadania.
Informuje, że wartości odnoszą się do uśrednienia lub oceny w skali rocznej (nie do jednej chwili pomiaru). Dzięki temu porównujesz dane w tej samej skali czasu: roczny wynik z rocznym limitem. Błędem jest mieszanie danych o różnych okresach odniesienia, bo wtedy porównanie nie byłoby miarodajne.
Ćwicz szybkie czytanie tabel: nagłówki, jednostki, porównania wierszami. Rozwiązuj zadania z interpretacji protokołów pomiarowych i raportów (np. hałas, pyły, substancje chemiczne). Na egzaminie stosuj rutynę: sprawdź kolumny, porównaj, zaznacz przekroczenie, dopiero potem wybierz odpowiedź.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe substancje mają wyniki poniżej limitów."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z BHP: interpretacja wyników pomiarów czynników szkodliwych (tabele, protokoły, raporty)
  • Podręczniki/opracowania o monitoringu jakości powietrza i wskaźnikach zanieczyszczeń (PM10, NO2, SO2, CO)
  • Zadania treningowe z odczytu tabel i wykresów (porównania, wskazywanie przekroczeń, proste wnioski)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego