W kalkulacji zleceniowej koszt wytworzenia zlecenia obejmuje przede wszystkim:
- koszty bezpośrednie (takie, które można jednoznacznie przypisać do konkretnego zlecenia, np. materiały bezpośrednie i płace bezpośrednie),
- koszty pośrednie produkcji (w tym koszty wydziałowe), które trzeba rozliczyć na zlecenia za pomocą klucza.
W zadaniu podano, że koszty wydziałowe są rozliczane proporcjonalnie do płac bezpośrednich. Oznacza to, że płace bezpośrednie są podstawą rozliczenia. Standardowa procedura jest dwuetapowa:
- Ustalenie stawki rozliczeniowej (narzutu) kosztów wydziałowych: dzieli się łączne koszty wydziałowe (dla zbioru zleceń z tabeli) przez łączne płace bezpośrednie tych zleceń. W ten sposób otrzymuje się "ile kosztów wydziałowych przypada na 1 zł płac bezpośrednich".
- Rozliczenie kosztów wydziałowych na zlecenie nr 1: mnoży się płace bezpośrednie zlecenia nr 1 przez wyznaczoną stawkę. Otrzymana kwota to część kosztów wydziałowych przypisana temu zleceniu.
Następnie koszt wytworzenia zlecenia nr 1 to suma: koszty bezpośrednie zlecenia nr 1 + rozliczone na nie koszty wydziałowe. Po wykonaniu tych działań na danych z tabeli otrzymuje się 38 750,00 zł.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wartości typu 35 000,00 zł często wynikają z pominięcia rozliczenia kosztów wydziałowych (zostają wtedy same koszty bezpośrednie) albo z zastosowania zbyt małego narzutu. Kwoty 16 250,00 zł i 15 000,00 zł zwykle są efektem użycia niewłaściwej podstawy rozliczenia (np. materiałów zamiast płac) lub policzenia tylko jednego składnika kosztów bezpośrednich bez doliczenia pozostałych elementów kosztu wytworzenia.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaznacz w brudnopisie dwa kroki: narzut = KW / PB, a potem KW dla zlecenia = narzut × PB zlecenia. To minimalizuje pomyłki w doborze podstawy rozliczenia.
