Wartość energetyczna potrawy (w kcal) wynika z danych podanych w tabeli do zadania. Najczęściej tabela podaje:
- wartość energetyczną dla określonej porcji/masy produktu lub potrawy, albo
- udział składników (np. białko, tłuszcz, węglowodany) i wtedy energię wylicza się przez zsumowanie wkładów energetycznych.
Krok 1: odczyt danych. Najpierw trzeba sprawdzić, do jakiej masy odnoszą się wartości w tabeli (np. do 1 porcji, do 100 g, do masy surowej/po obróbce). To decyduje, czy wykonujemy tylko sumowanie, czy także przeliczenie proporcjonalne.
Krok 2: przeliczenie na 100 g. Jeżeli dane w tabeli dotyczą innej masy niż 100 g, stosujemy proporcję: (wartość z tabeli) × (100 g / masa, do której odnosi się tabela). Gdy tabela zawiera kilka składowych (np. elementy energii), każdą część przelicza się tak samo, a następnie sumuje.
Krok 3: sumowanie i kontrola sensowności. Po zsumowaniu otrzymujemy wynik dla 100 g kotleta. W tym zadaniu poprawny wynik to 289 kcal. Warto zrobić szybki "test rozsądku": kotlet mielony jest zwykle produktem o istotnym udziale tłuszczu, więc wartości rzędu kilkudziesięciu kcal/100 g są zbyt niskie.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- 184 kcal – typowy wynik po pomyłce w proporcji (np. przeliczenie do innej masy niż 100 g) albo po pominięciu części danych z tabeli.
- 240 kcal – często wynika z błędu sumowania lub zaokrąglenia "w trakcie" obliczeń zamiast na końcu.
- 46 kcal – wartość rażąco niska dla kotleta mielonego; zwykle świadczy o odczycie niewłaściwej kolumny lub pomyleniu jednostek/danych (np. wzięciu tylko jednego składnika).
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisz jednostkę i masę odniesienia (na ile gramów są dane), a dopiero potem licz. To ogranicza błędy proporcji i nieporozumienia w odczycie tabeli.
