KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 43.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli określ, w którym roku odnotowano największy deficyt budżetowy.
Ilustracja przedstawia tabelę z zestawieniem dochodów i wydatków budżetu państwa w Polsce w latach 2007-2010.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać rok z największym deficytem, z danych tabeli oblicza się dla każdego roku różnicę: wydatki − dochody.
Największy deficyt ma rok, w którym ta różnica jest najwyższa. Z podanych danych największą wartość otrzymuje 2007 r., więc odpowiedź "W 2007 r." jest poprawna.

Pełne wyjaśnienie:

Deficyt budżetowy oznacza sytuację, w której wydatki budżetu są większe niż dochody. W ujęciu rachunkowym liczymy go jako:

Deficyt = Wydatki − Dochody

Aby rozwiązać zadanie, należy wykonać te same kroki dla każdego roku z tabeli:

  • odczytać dochody i wydatki,
  • obliczyć różnicę (wydatki minus dochody),
  • porównać wyniki i wskazać najwyższą wartość.

W danych z tabeli (lata 2007–2010) otrzymujemy deficyty: 2007 r. = 59,9 mld zł, 2008 r. = 41,6 mld zł, 2009 r. = 49,4 mld zł, 2010 r. = 54,8 mld zł. Największa z tych wartości występuje w 2007 r., dlatego poprawna jest odpowiedź: "W 2007 r.".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne? Ponieważ po obliczeniu deficytu dla tych lat wynik jest mniejszy niż w 2007 r. Częsty błąd polega na:

  • odwróceniu kolejności odejmowania (dochody − wydatki), co może prowadzić do błędnej interpretacji,
  • wybraniu roku "na intuicję" (np. kojarzonego z kryzysem), bez policzenia różnic,
  • patrzeniu wyłącznie na poziom wydatków lub dochodów zamiast na ich różnicę.

W praktyce administracyjnej taka umiejętność przydaje się przy interpretacji zestawień finansowych, tworzeniu krótkich analiz do dokumentów i poprawnym wyjaśnianiu danych liczbowych interesantom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Deficyt budżetowy występuje, gdy wydatki są większe niż dochody. W tabeli rozpoznasz go po tym, że po odjęciu dochodów od wydatków otrzymasz dodatni wynik. Im większa ta różnica, tym większy deficyt w danym roku.
Stosuje się prosty wzór: deficyt = wydatki − dochody. Odczytaj z tabeli obie wartości dla danego roku, wykonaj odejmowanie i zapisz wynik z jednostką (np. mld zł). Potem porównaj wyniki dla wszystkich lat.
Bo oba pojęcia dotyczą relacji dochodów i wydatków, a uczniowie często działają "automatycznie" bez sprawdzenia definicji. Nadwyżka to sytuacja odwrotna: dochody przewyższają wydatki. Kluczowe jest pilnowanie kolejności odejmowania.
Najczęściej: (1) odwrócenie działania (dochody − wydatki), (2) porównywanie samych wydatków zamiast różnicy, (3) wybór roku "na skojarzenie" bez obliczeń, (4) pomijanie jednostek i błędne przepisywanie liczb z tabeli.
Nie. Największy deficyt oznacza największą różnicę między wydatkami a dochodami. Wydatki mogą rosnąć, ale jeśli dochody rosną szybciej, deficyt może się zmniejszać. Dlatego w zadaniu trzeba liczyć i porównywać różnice, a nie same wydatki.
Traktuj przecinek jako część dziesiętną (np. 59,9). Licz deficyt dla każdego roku tym samym sposobem i porównuj wyniki jak zwykłe liczby dziesiętne. Warto zapisać obliczenia w jednej kolumnie, by uniknąć pomyłek w przepisywaniu.
"mld zł" to miliardy złotych. Jednostka pokazuje skalę danych i pomaga uniknąć błędów interpretacji. W testach wyboru zwykle nie przelicza się jednostek, ale w obliczeniach trzeba pamiętać, że wszystkie wartości muszą być w tej samej jednostce.
Deficyt dotyczy jednego roku (różnica wydatki–dochody w danym roku). Dług publiczny to narastająca suma zobowiązań, która może być skutkiem deficytów z wielu lat. W zadaniach tabelarycznych o jednym roku najczęściej chodzi o deficyt, nie o dług.
Przy analizie zestawień finansowych, przygotowaniu krótkich notatek lub sprawozdań, a także w pracy z dokumentami publicznymi, gdzie trzeba szybko porównać lata i wskazać tendencje. To typowa umiejętność interpretacji danych w jednostkach administracji.
Ćwicz schemat: odczyt → wzór → obliczenie → porównanie. Zapisuj wyniki w tej samej kolejności lat i zawsze dopisuj jednostkę. Przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy liczysz "wydatki − dochody", a nie odwrotnie. To minimalizuje błędy z pośpiechu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby wskazać rok z największym deficytem, z danych tabeli oblicza się dla każdego roku różnicę: wydatki − dochody.Największy deficyt ma rok, w którym ta różnica jest najwyższa."

Materiały:

  • Podręcznik do podstaw finansów publicznych (rozdziały: budżet państwa, dochody i wydatki, deficyt)
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i wykresów (arkusze egzaminacyjne/zbiór zadań)
  • Materiały edukacyjne z matematyki stosowanej: działania na liczbach dziesiętnych i porównywanie wartości

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego