KWALIFIKACJA BUD1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 9.
Na podstawie danych zawartych w przedstawionej tabeli określ minimalną wewnętrzną średnicę zagięcia pręta żebrowanego, otulonego betonem o grubości 20 mm. [Tabela przedstawia wymagania wg normy PN-B-03264:2002 - wycofanej, zastąpionej przez PN-EN 1992-1-1:2008]
Ilustracja przedstawia tabelę normową zatytułowaną 'Minimalna średnica wewnętrzna zagięcia (wg PN-B-03264:2002)'.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Otulenie 20 mm należy do zakresu "≤ 50 mm" w części tabeli dotyczącej prętów zaginanych/odgiętych.
Dla prętów żebrowanych w tym zakresie tabela wskazuje minimalną wewnętrzną średnicę zagięcia równą 20ϕ, gdzie ϕ oznacza średnicę pręta.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wykonać odczyt z tabeli "Minimalna średnica wewnętrzna zagięcia" dla pręta żebrowanego przy otuleniu betonem 20 mm. Kluczowe są dwa kroki: wybór właściwego wiersza (rodzaj prętów) oraz właściwej kolumny (warunek otulenia).

1) Wybór wiersza
Należy korzystać z wiersza "pręty żebrowane", ponieważ pytanie dotyczy właśnie takiego zbrojenia. Pręty żebrowane mają zwykle bardziej rygorystyczne wymagania gięcia niż pręty gładkie.

2) Wybór kolumny wg otulenia
Otulenie wynosi 20 mm. W tabeli warunki podane są w postaci zakresów, a nie pojedynczych wartości. Liczba 20 mm spełnia warunek "≤ 50 mm", więc należy odczytać wartość z kolumny odpowiadającej temu zakresowi (w części dotyczącej prętów odgiętych lub innych prętów zaginanych).

Wynik odczytu
Dla prętów żebrowanych i otulenia "≤ 50 mm" tabela wskazuje wartość 20ϕ. Zapis ϕ oznacza średnicę pręta, a "20ϕ" to wymagana minimalna średnica wewnętrzna zagięcia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "10ϕ" – odpowiada łagodniejszym warunkom (większemu otuleniu) i nie spełnia wymagań dla małego otulenia, gdzie ryzyko uszkodzenia betonu w strefie zagięcia jest większe.
  • "15ϕ" – jest wartością pośrednią, również przypisaną do innego przedziału otulenia; wybór tej wartości wynika najczęściej z pomylenia kolumn w nagłówku tabeli.
  • "7ϕ" – to wartość typowa dla innej części tabeli (zagięcia typu haki/pętle dla większych średnic prętów), a nie dla warunków zagięcia zależnych od otulenia. To częsty błąd polegający na odczycie z niewłaściwej sekcji tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zaznacz w tabeli wiersz (rodzaj pręta), potem część tabeli (rodzaj zagięcia), a dopiero na końcu wybierz kolumnę według przedziału otulenia. Dzięki temu unikniesz "przeskakiwania" do podobnie wyglądających wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 20ϕ oznacza, że minimalna wymagana średnica wewnętrzna zagięcia ma być równa 20 razy średnica pręta (ϕ). Jeśli pręt ma np. 16 mm, to wymagana średnica wewnętrzna zagięcia wynosi 20 × 16 mm.
Najpierw sprawdź, czy tabela podaje zakresy otulenia. Otulenie 20 mm spełnia warunek "≤ 50 mm", więc wybiera się kolumnę z tym przedziałem (w części tabeli zależnej od otulenia). To typowy odczyt: wartość należy do przedziału, nie musi być wypisana wprost.
Przy małym otuleniu beton ma mniejszą "rezerwę" na przeniesienie naprężeń od zagiętego pręta. Zbyt mała średnica zagięcia może powodować rozłupywanie betonu w strefie zagięcia oraz lokalne uszkodzenia. Większa średnica zagięcia zmniejsza koncentrację naprężeń.
Nie. Tabele normowe zwykle rozróżniają pręty gładkie i żebrowane. Pręty żebrowane często wymagają większych minimalnych średnic zagięcia, bo ich współpraca z betonem i warunki przyczepności są inne, a w strefie zagięcia rosną oddziaływania na otulinę.
Średnica wewnętrzna to wymiar "koła" po wewnętrznej stronie łuku gięcia. Promień jest połową średnicy (r = d/2). W zadaniach łatwo pomylić te pojęcia: jeśli tabela podaje średnicę, nie wolno podstawiać jej jako promienia.
Kontrolę wykonuje się przy gięciu strzemion, haków kotwiących i odgięć prętów głównych: na etapie prefabrykacji zbrojenia oraz na budowie przed betonowaniem. Sprawdza się dobór trzpienia/rolki giętarki i zgodność z wymaganiami projektu oraz zasadami normowymi.
W tabelach 7ϕ często występuje w sekcji dotyczącej haków/pętli dla większych średnic prętów. Mechanizm błędu polega na tym, że uczeń widzi "pręty żebrowane" i wybiera liczbę z pierwszej części tabeli, nie sprawdzając, że pytanie dotyczy zagięcia zależnego od otulenia.
Tak, jako materiał dydaktyczny do ćwiczeń z odczytu tabel i zrozumienia zależności (otulenie → minimalne gięcie). Do bieżącego projektowania i wymagań formalnych stosuje się jednak aktualne podejście wynikające z Eurokodu 2, a stare tabele traktuje się pomocniczo.
Najczęstsze są: wybór złego wiersza (gładkie zamiast żebrowanych), odczyt z niewłaściwej sekcji (haki zamiast prętów odgiętych), pomylenie przedziałów otulenia oraz mylenie średnicy z promieniem. Pomaga praca "krok po kroku": wiersz → sekcja → kolumna → komórka.
Ćwicz odczyt na różnych przykładach: zmieniaj rodzaj pręta (gładki/żebrowany), zakres otulenia i typ zagięcia. Naucz się też słów-kluczy w nagłówkach tabel (np. "≤", "≥", "otulenie"). Na egzaminie zawsze sprawdzaj, czy wartość należy do przedziału, a nie czy jest identyczna.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • PN-B-03264:2002 "Konstrukcje betonowe, żelbetowe i sprężone – Obliczenia statyczne i projektowanie", tablica: "Minimalna średnica wewnętrzna zagięcia (wg PN-B-03264:2002)", wydanie 2002
  • PN-EN 1992-1-1:2008 "Eurokod 2: Projektowanie konstrukcji z betonu – Część 1-1: Reguły ogólne i reguły dla budynków", wydanie 2008

Materiały:

  • PN-EN 1992-1-1:2008 (Eurokod 2) – wymagania dotyczące kształtowania zbrojenia i zasad gięcia
  • Podręczniki do robót zbrojarskich i betoniarskich (działy: otulenie, kotwienie, gięcie prętów)
  • Instrukcje producentów giętarek do stali zbrojeniowej (dobór trzpieni/rolek)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego