KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 13.
Na podstawie danych zawartych w tabelach oblicz roczne zapotrzebowanie na gaz płynny na potrzeby c.o. i c.w.u. dla 5-osobowej rodziny, mieszkającej w dobrze ocieplonym budynku o powierzchni 150 m².
Ilustracja przedstawia dwie tabele, które zawierają dane dotyczące średniego rocznego zużycia gazu płynnego na potrzeby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Roczne zużycie LPG wyznacza się przez zsumowanie zapotrzebowania dla c.o. (zależnego od powierzchni i standardu ocieplenia) oraz c.w.u. (zależnego od liczby osób), a następnie przeliczenie wyniku na litry zgodnie z danymi z tabel. Poprawna wartość to ta, która wynika z pełnego bilansu c.o. + c.w.u. z zachowaniem jednostek.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe jest wykonanie pełnego bilansu rocznego dla dwóch potrzeb: centralnego ogrzewania (c.o.) oraz ciepłej wody użytkowej (c.w.u.). Informacje wejściowe (wskaźniki lub wartości pośrednie) są podane w tabelach dołączonych do zadania.

Typowa procedura przebiega w krokach:

  • Krok 1 – c.o.: odczytaj z tabel wskaźnik/zużycie dla "dobrze ocieplonego budynku" i zastosuj go do powierzchni 150 m². Uważaj, czy tabela podaje energię (np. w kWh/MJ) czy bezpośrednio paliwo (np. litry/rok lub litry na m²).
  • Krok 2 – c.w.u.: odczytaj z tabel zapotrzebowanie na przygotowanie c.w.u. na osobę i pomnóż przez 5 osób. To osobny składnik, który należy doliczyć niezależnie od c.o.
  • Krok 3 – przeliczenie na LPG: jeżeli wyniki są w energii, zastosuj przelicznik z tabel (np. energia ↔ litry LPG). Jeżeli tabela podaje już litry, sprawdź, czy dotyczy wyłącznie jednego celu (c.o. albo c.w.u.), czy sumy.
  • Krok 4 – suma roczna: dodaj składowe c.o. i c.w.u. Dopiero suma stanowi roczne zapotrzebowanie na gaz płynny dla rodziny.

Odpowiedź "3 000 litrów" jest właściwa, ponieważ odpowiada wynikowi zsumowania obu potrzeb (ogrzewanie + woda) przy danych: 150 m², dobra izolacja i 5 osób, po wykonaniu przeliczeń w jednostkach wymaganych przez tabele.

Pozostałe wartości są typowymi skutkami błędów:

  • "1 300 litrów" często wynika z pominięcia jednego składnika (np. nieuwzględnienia c.w.u. albo części c.o.) lub z użycia wskaźnika dla innego standardu budynku.
  • "2 150 litrów" bywa efektem błędnego przeliczenia jednostek (np. kWh na litry) albo przyjęcia niepełnego mnożnika (np. liczby osób).
  • "850 litrów" zwykle wskazuje na potraktowanie wartości z tabeli jako już "rocznej dla całego domu", gdy była to wartość jednostkowa (np. na 1 osobę lub na m²) i nie została prawidłowo przemnożona.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zapisuj jednostki przy każdym kroku (m², osoby, kWh/MJ, litry) i na końcu sprawdź, czy wynik jest sumą dla c.o. i c.w.u., a nie tylko jednym z tych zastosowań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Należy policzyć osobno część dla ogrzewania (c.o.) i osobno dla ciepłej wody (c.w.u.) na podstawie wskaźników z tabel, a potem je zsumować. Jeśli tabela podaje energię, trzeba ją przeliczyć na litry LPG używając przelicznika z tej samej tabeli (lub podanego w zadaniu).
Bo to dwa niezależne strumienie zużycia paliwa: ogrzewanie pokrywa straty ciepła budynku, a c.w.u. zależy głównie od liczby domowników i nawyków. Pominięcie jednej części daje zaniżony wynik roczny i prowadzi do błędnego doboru zbiornika lub częstotliwości dostaw.
c.o. to centralne ogrzewanie, czyli energia na utrzymanie temperatury w budynku. c.w.u. to ciepła woda użytkowa, czyli energia na podgrzanie wody do mycia i celów sanitarnych. W bilansie LPG liczy się zwykle oba składniki, bo oba obciążają źródło ciepła.
W tabelach spotkasz jednostki powierzchni (m²), liczby osób, energii (np. kWh lub MJ) oraz ilości paliwa (litry, czasem kilogramy). Kluczowe jest sprawdzenie, czy wskaźnik dotyczy "na m²", "na osobę", czy jest już wartością roczną dla całego obiektu.
Zawsze korzystaj z przelicznika podanego w materiałach do zadania (tabele). Zapisuj jednostki w każdym kroku i wykonuj kontrolę sensowności wyniku: wartość roczna dla domu 150 m² i 5 osób nie powinna wyjść na poziomie typowym dla jednego małego odbiornika. Najczęstszy błąd to pomylenie "na dobę" z "na rok".
Powierzchnia jest potrzebna do części dotyczącej c.o., bo wskaźniki ogrzewania często są podawane jako zapotrzebowanie na jednostkę powierzchni (np. na 1 m²). Następnie mnoży się wskaźnik przez 150 m². Dla c.w.u. zwykle liczy się "na osobę", więc powierzchnia nie jest wtedy mnożnikiem.
Dobra izolacja zmniejsza straty ciepła przez przegrody i wentylację, więc maleje energia potrzebna na c.o. W tabelach zwykle widać różne wskaźniki dla budynków słabo, średnio i dobrze ocieplonych. Wybór niewłaściwej kategorii izolacyjności to częsta przyczyna rozbieżnych wyników.
Najczęściej: (1) liczą tylko c.o. albo tylko c.w.u., (2) mylą wskaźnik "na osobę" z "na m²", (3) gubią mnożnik 5 osób, (4) wykonują przeliczenie jednostek "na pamięć" zamiast według tabel, (5) nie sumują składowych na końcu, tylko wybierają wartość pośrednią.
Na egzaminie nie należy zgadywać, bo zadanie opiera się na konkretnych wskaźnikach z tabel (dla izolacji, powierzchni i liczby osób). Bez tych danych można jedynie zrobić bardzo zgrubne przybliżenie, które nie gwarantuje trafienia w odpowiedź testową. Najpewniejsza jest metoda: odczyt → przeliczenie → suma.
Wykonaj kontrolę logiczną: wynik powinien rosnąć wraz z powierzchnią domu, liczbą osób i gorszą izolacją. Sprawdź też, czy uwzględniłeś oba cele (c.o. i c.w.u.). Jeśli jedna odpowiedź jest podejrzanie mała, często oznacza to policzenie tylko jednego składnika lub użycie wskaźnika jednostkowego bez przemnożenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Roczne zużycie LPG wyznacza się przez zsumowanie zapotrzebowania dla c.o."

Materiały:

  • Podstawy ogrzewnictwa: bilans ciepła budynku i zapotrzebowanie na c.w.u. (rozdziały o wskaźnikach zużycia)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji technika gazownictwa: zadania z przeliczeń energii i paliw
  • Karty charakterystyki/parametrów paliw: wartość opałowa, gęstość LPG (do rozumienia przeliczeń z tabel)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego