KWALIFIKACJA DRM8 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 19.
Na podstawie danych zawartych w tabelach określ średnicę piły do cięcia płyty wiórowej, jeśli prędkość obrotowa piły wynosi 5600 obr/min.
Ilustracja przedstawia dwie tabele związane z określaniem prędkości obrotowej piły i frezów piłkowych dla określonej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli zalecanych prędkości skrawania dla płyty wiórowej wynika zakres 60–80 m/s. Następnie w tabeli prędkości skrawania, w kolumnie n = 5600 obr/min, sprawdza się wartości dla średnic. Dla D = 250 mm otrzymuje się 73 m/s, czyli w wymaganym przedziale.

Pełne wyjaśnienie:

Aby dobrać średnicę piły do cięcia płyty wiórowej, trzeba spełnić wymaganie dotyczące prędkości skrawania (prędkości obwodowej zębów piły). W zadaniu dane są w dwóch tabelach: jedna podaje zalecane zakresy prędkości skrawania dla materiałów, druga – wartości prędkości skrawania dla konkretnych średnic D i prędkości obrotowych n.

Krok 1: odczyt wymaganego zakresu dla materiału.
W tabeli zaleceń dla materiałów pozycja "Płyta wiórowa" ma zakres 60–80 m/s. To jest kryterium wyboru średnicy.

Krok 2: odczyt prędkości skrawania dla n = 5600 obr/min.
W tabeli prędkości skrawania wybiera się kolumnę odpowiadającą 5600 obr/min i sprawdza, jaka wartość wypada dla poszczególnych średnic.

  • 250 mm daje 73 m/s, czyli mieści się w przedziale 60–80 m/s — to właściwy dobór.
  • 200 mm daje ok. 59 m/s, czyli jest poniżej zalecanego minimum. Taki dobór może pogorszyć jakość krawędzi (np. wyrywanie wiórów) i obniżyć efektywność cięcia.
  • 150 mm daje ok. 44 m/s, czyli zdecydowanie za mało dla płyty wiórowej — ryzyko wyraźnego spadku jakości i "szarpania" materiału.
  • 100 mm daje ok. 29 m/s, co jest wartością skrajnie niską względem wymagań — w praktyce nie odpowiada zaleceniom dla tego materiału.

Wniosek: jedyną odpowiedzią zgodną z danymi z tabel (materiał + n) jest średnica 250 mm, ponieważ zapewnia prędkość skrawania w zalecanym zakresie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znajdź kolumnę opisaną 5600 obr/min, a potem w tej kolumnie odczytaj wartość w wierszu odpowiadającym średnicy D [mm]. Odczytana liczba to prędkość skrawania v [m/s], którą porównujesz z zaleceniami dla materiału.
To zakres zalecany, bo zbyt mała prędkość skrawania sprzyja wyrywaniu wiórów i gorszej krawędzi, a zbyt duża może powodować przypalanie i szybsze zużycie ostrzy. Dla płyt drewnopochodnych zwykle potrzebne są wyższe prędkości niż dla wielu operacji w drewnie litym.
To prędkość liniowa zębów na obwodzie tarczy (prędkość obwodowa). Zależy od średnicy tarczy i obrotów wrzeciona. Właściwa prędkość skrawania wpływa na jakość krawędzi, stabilność procesu i trwałość narzędzia.
Potrzebujesz: prędkości obrotowej maszyny (obr/min) oraz zalecanego zakresu prędkości skrawania dla materiału (m/s). Następnie z tabel lub obliczeń dobierasz taką średnicę, aby uzyskana prędkość skrawania mieściła się w zalecanym przedziale.
Jeśli zadanie podaje tabele, zwykle wystarczy odczyt wartości i porównanie z zakresem dla materiału. Wzór jest pomocny do kontroli lub gdy tabel nie ma. Na egzaminie ważne jest, aby umieć obie metody: odczyt tabeli i rozumienie zależności D–n–v.
Z tabeli dla 5600 obr/min wynika, że dla D=200 mm prędkość skrawania wynosi ok. 59 m/s, czyli jest poniżej zalecanego zakresu 60–80 m/s dla płyty wiórowej. To może skutkować gorszą jakością cięcia i większą skłonnością do wyrywania wiórów na krawędzi.
Najczęstsze błędy to: odczyt z niewłaściwej kolumny obrotów, pominięcie tabeli z zalecanym zakresem dla materiału, mylenie jednostek (m/s vs obr/min) oraz wybór średnicy "na oko" bez sprawdzenia, czy prędkość skrawania mieści się w wymaganym przedziale.
Gdy prędkość skrawania przekracza zalecenia, rośnie ryzyko przypaleń krawędzi, przegrzewania ostrzy i szybszego zużycia narzędzia. Może też pogorszyć stabilność procesu (np. wrażliwość na drgania). Dlatego dobiera się średnicę/obroty tak, by trzymać się zaleceń tabelarycznych.
Zasada jest taka sama: najpierw określ wymagany zakres prędkości skrawania dla materiału, potem w tabeli wybierz nową kolumnę obrotów i sprawdź, która średnica daje wartość w tym zakresie. Gdy nie ma tabel, można posłużyć się zależnością między średnicą, obrotami i prędkością skrawania.
Dla 5600 obr/min i średnicy 250 mm tabela wskazuje prędkość skrawania ok. 73 m/s. To wartość w środku zalecanego zakresu 60–80 m/s dla płyty wiórowej, co sprzyja dobrej jakości krawędzi oraz bezpiecznej i stabilnej pracy narzędzia.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Z tabeli zalecanych prędkości skrawania dla płyty wiórowej wynika zakres 60–80 m/s."

Źródła:

  • Opis ilustracji (zweryfikowany): tabela prędkości skrawania dla D i n oraz tabela zalecanych zakresów dla materiałów; kolumna 5600 obr/min i zakres dla "Płyta wiórowa" 60–80 m/s (materiał dostarczony w zadaniu).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do technologii obróbki drewna (działy: skrawanie, narzędzia, parametry cięcia)
  • Instrukcje/DTR oraz karty katalogowe narzędzi skrawających (tabele prędkości skrawania)
  • Zadania ćwiczeniowe z odczytu tabel technologicznych dla różnych materiałów drewnopochodnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego