KWALIFIKACJA BUD2 + BUD8 + BUD12 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 22.
Na podstawie danych zawartych w tabeli dobierz ilości cementu i piasku do wykonania na terenie budowy 600 dm3 mieszanki betonowej C20/25 o konsystencji gęstoplastycznej.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą ilości składników do wykonania mieszanki betonowej przy dozowaniu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dobór ilości składników polega na odczytaniu z tabeli wartości dla betonu C20/25 o konsystencji gęstoplastycznej (zwykle dla 1 m3) i przeliczeniu ich proporcjonalnie na 600 dm3, czyli 0,6 m3. Po przemnożeniu wartości z tabeli przez 0,6 otrzymuje się cement 178,8 kg i piasek 240,0 kg.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wykonać typowe przeliczenie receptury (zestawienia materiałów) na zadaną objętość mieszanki. Kluczowe są dwa kroki: (1) właściwy odczyt z tabeli dla betonu C20/25 i konsystencji gęstoplastycznej, oraz (2) proporcjonalne przeskalowanie ilości składników na 600 dm3.

Krok 1: przeliczenie objętości
600 dm3 = 600 / 1000 m3 = 0,6 m3. To współczynnik, przez który mnoży się ilości składników podane w tabeli dla 1 m3 (jeśli tabela jest zestawiona w taki standardowy sposób).

Krok 2: skalowanie składników
Jeżeli z tabeli (dla 1 m3) wynika odpowiednia ilość cementu i piasku, to dla 0,6 m3 liczy się:
ilość dla 0,6 m3 = ilość dla 1 m3 × 0,6.

Odpowiedź "Cement – 178,8 kg; piasek – 240,0 kg" jest zgodna z takim przeliczeniem, czyli zachowuje proporcje wynikające z tabeli dla wskazanej klasy betonu i konsystencji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Cement – 178,8 kg; piasek – 433,2 kg" sugeruje błąd w odczycie piasku (np. z innej kolumny/wiersza tabeli) albo błąd skalowania tylko jednego składnika. W poprawnym podejściu oba składniki powinny wynikać z tego samego wariantu tabeli i być przeliczone tym samym współczynnikiem 0,6.
  • "Cement – 157,8 kg; piasek – 240,0 kg" wskazuje na pomylenie ilości cementu (np. odczyt dla innej klasy betonu lub innej konsystencji) przy pozostawieniu prawidłowo przeliczonego piasku.
  • "Cement – 157,8 kg; piasek – 223,2 kg" wygląda jak zestaw liczb pochodzących z innego wariantu tabeli (inne parametry mieszanki) lub wynik dodatkowego błędu rachunkowego po odczycie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw zamień dm3 na m3 i zapisz współczynnik (tu 0,6). Następnie pilnuj, by wszystkie składniki pochodziły z tego samego wiersza/kolumny tabeli (ta sama klasa betonu i konsystencja), a na końcu przemnóż każdy składnik przez ten sam współczynnik.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
600 dm3 dzieli się przez 1000, bo 1 m3 = 1000 dm3. Otrzymujesz 0,6 m3. Ten współczynnik (0,6) służy potem do proporcjonalnego przeliczenia ilości cementu i piasku podanych w tabeli dla 1 m3 mieszanki.
Oznaczenie C20/25 identyfikuje klasę wytrzymałości betonu. W zadaniach egzaminacyjnych jest to informacja, z którego wariantu tabeli receptur trzeba skorzystać. Na budowie pomaga dobrać odpowiednią mieszankę do elementu (np. podkład, ława) zgodnie z dokumentacją i wymaganiami technicznymi.
Konsystencja gęstoplastyczna opisuje "gęstość" i urabialność mieszanki (jak łatwo ją układać i zagęszczać). W tabelach technologicznych konsystencja zmienia wymagane proporcje składników. Dlatego w zadaniu trzeba odczytać dane dokładnie dla konsystencji gęstoplastycznej, a nie np. plastycznej.
Najczęściej myli się wiersz/kolumnę (inna klasa betonu lub inna konsystencja), pomija się przeliczenie objętości (dm3 na m3) albo przelicza się tylko jeden składnik. Częstą pomyłką jest też zaokrąglanie w połowie obliczeń zamiast na końcu.
Bo tabela zwykle podaje ilości materiałów dla jednostkowej objętości (najczęściej 1 m3). Gdy potrzebujesz innej objętości, zachowujesz te same proporcje (recepturę), tylko skalujesz je współczynnikiem objętości. Dzięki temu mieszanka ma właściwe parametry wytrzymałości i urabialności.
Tak, bo jest to czyste przeliczenie jednostek objętości: 1 m3 = 1000 dm3. Niezależnie od materiału (beton, zaprawa) relacja jednostek jest taka sama. W praktyce to jeden z najważniejszych kroków w zadaniach materiałowych na egzaminie.
Sprawdź logikę: skoro objętość to 0,6 m3, to ilości składników powinny być mniejsze niż wartości z tabeli dla 1 m3 i wynosić ok. 60% tych wartości. Jeśli któryś składnik wyszedł większy niż dla 1 m3, to prawie na pewno jest błąd w odczycie lub rachunkach.
Kluczowe są: właściwy wariant dla klasy betonu (tu C20/25) oraz dla konsystencji (tu gęstoplastyczna). Dopiero potem bierze się ilości składników (cement, piasek) przypisane do tego wariantu. Każde przesunięcie o wiersz/kolumnę daje inny zestaw liczb i błędną odpowiedź.
Gdy w treści pojawia się objętość inna niż ta, dla której jest zestawiona tabela (np. 600 dm3 zamiast 1 m3). Wtedy samo odczytanie nie wystarczy: trzeba przeliczyć proporcjonalnie. Jeśli zadanie dotyczy dokładnie 1 m3, zwykle wystarcza odczyt z tabeli.
Ćwicz: przeliczanie dm3↔m3, pracę z tabelami (szukanie właściwego wariantu), oraz szybkie skalowanie przez 0,2; 0,5; 0,6; 1,5 itd. Warto robić kontrolę wyniku "na oko" (czy to ok. 60% wartości dla 1 m3) i pilnować spójności jednostek.
info

Około 30% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dobór ilości składników polega na odczytaniu z tabeli wartości dla betonu C20/25 o konsystencji gęstoplastycznej (zwykle dla 1 m3) i przeliczeniu ich proporcjonalnie na 600 dm3, czyli 0,6 m3.

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z technologii betonu i zapraw budowlanych (działy: receptury, konsystencje, klasy betonu)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.12 z ćwiczeniami rachunkowymi (przeliczanie receptur na objętość)
  • Instrukcje producentów cementu i betonu towarowego dotyczące konsystencji i dozowania (jako materiał poglądowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego