KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 8.
Na podstawie danych zawartych w tabeli dobierz wielkość pochylenia obciążonej skarpy wykopu o głębokości 4,0 m i szerokości dna 4,5 m, wykonanego w gruncie kategorii III.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z budownictwem, szczególnie z techniką robót wykończeniowych w budownictwie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pochylenie skarpy dobiera się przez odczyt z właściwej tabeli dla warunków: skarpa obciążona, głębokość wykopu 4,0 m oraz grunt kategorii III.
W takiej konfiguracji tabelaryczny dobór wskazuje wartość 1:0,75, a pozostałe propozycje odpowiadają innym warunkom (np. innym kategoriom gruntu lub innemu obciążeniu).

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba wykonać typowy dobór technologiczny: z tabeli (podanej w materiale/załączniku) odczytać zalecane nachylenie skarpy wykopu. Kluczowe są trzy informacje: skarpa obciążona, głębokość 4,0 m oraz grunt kategorii III. Szerokość dna 4,5 m bywa w praktyce istotna przy organizacji robót, ale w wielu tabelach nachyleń skarp decydują przede wszystkim: kategoria gruntu i głębokość, a osobno rozróżnia się przypadek skarpy obciążonej i nieobciążonej.

Zapis 1:0,75 należy czytać jako stosunek pion:poziom (jednostka w pionie do 0,75 jednostki w poziomie) zgodnie z konwencją przyjętą w danej tabeli. Podczas egzaminu trzeba konsekwentnie trzymać się sposobu zapisu w materiale: nie wolno "odwracać" stosunku, bo to prowadzi do błędnej oceny stromości skarpy.

Odpowiedź "1:0,75" jest właściwa, ponieważ odpowiada wierszowi/kolumnie tabeli dla kategorii III i głębokości 4,0 m w wariancie skarpy obciążonej.

Dlaczego pozostałe wartości są nieprawidłowe?

  • "1:1,25" oznacza znacznie łagodniejszą skarpę. Taka wartość może występować dla innych warunków (np. słabszych gruntów, większych głębokości lub dodatkowych zaostrzeń), ale nie wynika z odczytu dla podanych danych.
  • "1:0,67" jest zbliżone do poprawnej wartości i stanowi typową pułapkę: łatwo wybrać "prawie to samo" przy pobieżnym odczycie tabeli (pomylenie kolumny lub zakresu głębokości).
  • "1:0,5" oznacza bardziej stromą skarpę. Taki wybór często wynika z nieuwzględnienia warunku "obciążona" albo z błędnej interpretacji zapisu 1:x.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy czytasz właściwą część tabeli (obciążona/nieobciążona) oraz czy głębokość 4,0 m nie leży na granicy przedziałów (wtedy trzeba stosować zasadę z tabeli, zwykle dla przedziału obejmującego wartość graniczną).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 1:0,75 to stosunek nachylenia skarpy w formie dwóch liczb. Najczęściej oznacza relację pion:poziom, czyli na 1 jednostkę wysokości przypada 0,75 jednostki w poziomie. Na egzaminie kluczowe jest stosowanie tej samej konwencji, jaką przyjęto w tabeli z zadania.
Najpierw znajdź w tabeli część dotyczącą kategorii gruntu III, następnie wybierz zakres odpowiadający głębokości wykopu. Dodatkowo sprawdź, czy tabela rozróżnia skarpę obciążoną i nieobciążoną—to zwykle zmienia zalecaną wartość nachylenia.
Warunek "skarpa obciążona" oznacza, że w pobliżu krawędzi wykopu działa dodatkowe obciążenie (np. urobek, ruch, materiały). Takie obciążenie zwiększa ryzyko utraty stateczności, dlatego w tabelach często przewiduje się inne, bezpieczniejsze nachylenia niż dla skarp nieobciążonych.
W wielu tabelach doboru skarp decydują przede wszystkim głębokość i rodzaj/kategoria gruntu oraz informacja o obciążeniu skarpy. Szerokość dna częściej wpływa na logistykę robót i przestrzeń pracy, ale zawsze warto sprawdzić, czy dana tabela nie ma dodatkowych warunków.
Najczęstszy błąd to pobieżny odczyt tabeli: pomylenie kolumn (np. obciążona vs nieobciążona) albo pomylenie przedziału głębokości. Drugi problem to "zaokrąglanie w głowie" do liczby, która wygląda podobnie. Na egzaminie trzeba odczytać wartość dokładnie z właściwego pola tabeli.
Skarpa 1:0,5 jest stosunkowo stroma, więc w wielu warunkach (zwłaszcza przy większej głębokości lub przy obciążeniu przy krawędzi) może zwiększać ryzyko osunięcia. Jeśli tabela dla danego gruntu i głębokości wskazuje większą wartość x, wybór 1:0,5 będzie niezgodny z doborem tabelarycznym.
Tabele zwykle mają nagłówki lub oddzielne kolumny/wiersze opisane jako "skarpa obciążona" i "skarpa nieobciążona". Szukaj tych określeń w tytule tabeli, przypisach lub w opisie warunków stosowania. Jeśli nie wybierzesz właściwej części tabeli, nawet poprawny odczyt liczby da błędny wynik.
Kategorie gruntów upraszczają ocenę warunków gruntowych na potrzeby doboru technologii robót ziemnych. Różne grunty mają inną spoistość i stabilność, więc bez tej klasyfikacji nie da się sensownie dobrać nachylenia skarpy lub rodzaju zabezpieczenia wykopu. Na egzaminie kategoria gruntu jest kluczem do właściwego wiersza tabeli.
Po odczycie z tabeli oceń, czy wynik nie jest "podejrzanie" skrajny w porównaniu z innymi wariantami: bardzo stromy może być niebezpieczny, a bardzo łagodny może być nieuzasadniony. Najważniejsze jednak: zgodność z tabelą dla podanych warunków. Jeśli masz wątpliwości, ponownie sprawdź obciążenie i przedział głębokości.
Ćwicz szybkie czytanie tabel: znajdowanie kategorii gruntu, wybór odpowiedniego przedziału głębokości i rozróżnianie wariantu obciążenia skarpy. Utrwal też interpretację zapisu 1:x oraz typowe pułapki (podobne wartości, granice przedziałów). Najlepiej rozwiązać serię zadań z różnymi kategoriami gruntów i głębokościami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z robót ziemnych (wykopy, skarpy, stateczność)
  • Instrukcje BHP dotyczące robót ziemnych i pracy w wykopach
  • Materiały szkoleniowe z klasyfikacji gruntów i podstaw geotechniki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego