KWALIFIKACJA ROL4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 15.
Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz koszt środków ochrony roślin zastosowanych w produkcji jęczmienia jarego na powierzchni uprawy 5 ha.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Środki ochrony roślin w uprawie 1 ha jęczmienia jarego".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt na 1 ha liczy się jako sumę iloczynów: dawka (kg/l/ha) × cena jednostkowa.
Mustang: 0,5×125=62,50 zł; Bumper: 0,5×86=43,00 zł; Fury: 0,1×127=12,70 zł. Razem 118,20 zł/ha, a dla 5 ha: 118,20×5=591,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć koszt środków ochrony roślin dla całej plantacji, trzeba policzyć najpierw koszt na 1 ha, a dopiero potem przeliczyć go na zadaną powierzchnię.

Krok 1: koszt każdego preparatu na 1 ha
W tabeli podano dawkę w kg/l na hektar oraz cenę jednostkową. Koszt na 1 ha dla danego środka to: dawka × cena.

  • Mustang 306 SE: 0,5 × 125,00 zł = 62,50 zł/ha
  • Bumper 250 EC: 0,5 × 86,00 zł = 43,00 zł/ha
  • Fury 100EW: 0,1 × 127,00 zł = 12,70 zł/ha

Krok 2: suma kosztów na 1 ha
62,50 + 43,00 + 12,70 = 118,20 zł/ha.

Krok 3: przeliczenie na 5 ha
118,20 zł/ha × 5 ha = 591,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik 1 690,00 zł odpowiada schematowi "zsumuj ceny i pomnóż przez 5 ha" (338×5), czyli ignoruje dawkę i w praktyce zakłada zużycie 1 jednostki każdego środka na 1 ha.
  • Wynik 845,00 zł może wynikać z błędnego założenia, że wszystkie dawki są równe 0,5 (wtedy Fury byłoby liczone jak 0,5×127, a nie 0,1×127).
  • Wynik 338,00 zł to suma samych cen (125+86+127), czyli również bez uwzględnienia dawki oraz bez przeliczenia na 5 ha.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w tabeli są dwie "liczbowe" kolumny (np. dawka i cena), prawie zawsze trzeba je ze sobą połączyć działaniem (najczęściej mnożeniem), a dopiero potem sumować i przeliczać na powierzchnię.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt na 1 ha liczysz jako dawka × cena jednostkowa. Dawka (kg/l/ha) mówi, ile preparatu zużywa się na hektar, a cena to koszt 1 kg/l. Dopiero po wyliczeniu kosztu każdego preparatu na 1 ha sumujesz je, aby dostać koszt ochrony na 1 ha.
Bo sama cena nie mówi, ile zapłacisz na hektar. Różne środki stosuje się w różnych ilościach: np. 0,5 l/ha i 0,1 l/ha dają zupełnie inne koszty przy tej samej cenie. Pominięcie dawki to w praktyce założenie, że zużywasz 1 l lub 1 kg na hektar, co zafałszowuje wynik.
Gdy masz już policzony łączny koszt na 1 ha, mnożysz go przez powierzchnię uprawy: koszt/ha × liczba ha. Dla 5 ha to po prostu pięciokrotność kosztu hektarowego. Uważaj, aby nie mnożyć osobno "gołych cen" bez wcześniejszego uwzględnienia dawek.
To zapis zużycia środka na hektar: kg/ha dla preparatów sypkich lub l/ha dla płynnych (czasem zapisane łącznie jako kg/l/ha). Informuje, jaką ilość preparatu trzeba zastosować na 1 ha. Dzięki temu możesz policzyć koszt zabiegu, zużycie na całe pole oraz zaplanować zakup odpowiedniej ilości środka.
Najczęściej potrzebujesz: mnożenia (dawka × cena), sumowania (kilka preparatów w jednym rachunku) oraz ponownego mnożenia przez powierzchnię uprawy (np. 5 ha). Ważna jest też poprawna praca na liczbach dziesiętnych: 0,5 i 0,1.
Suma cen (np. 125 + 86 + 127) mówi tylko, ile kosztują "po 1 jednostce" każdego preparatu, ale nie ile realnie zużywasz na hektar. Jeśli dawka wynosi 0,5 lub 0,1, to płacisz odpowiednio połowę lub jedną dziesiątą ceny. Koszt zabiegu wynika ze zużycia, nie z samej ceny.
Najczęściej: pomijanie dawki i liczenie tylko na podstawie cen, mylenie dawek (przyjmowanie jednakowej dla wszystkich środków), oraz zapomnienie o przeliczeniu na powierzchnię. Warto robić rachunek w dwóch etapach: najpierw 1 ha, potem cała powierzchnia.
W tym typie pytania zazwyczaj nie. Sprawdza ono głównie umiejętność obliczeń i interpretacji tabeli: dawka, cena oraz powierzchnia. Oczywiście w praktyce ogrodnik musi znać zasady bezpiecznego stosowania środków, ale tu kluczowe jest poprawne policzenie kosztów.
Możesz wykonać szybki test: jeśli dawki są mniejsze od 1 (np. 0,5 i 0,1), to koszt na 1 ha powinien być mniejszy niż suma cen jednostkowych. Jeśli wychodzi Ci wynik zbliżony do sumy cen albo większy, to prawdopodobnie pominąłeś dawkę lub błędnie ją zastosowałeś.
Ćwicz schemat: (1) odczytaj jednostki, (2) policz koszt każdego składnika (mnożenie), (3) zsumuj, (4) przelicz na powierzchnię. Rób też notatkę pomocniczą "zł/ha", aby kontrolować jednostki. To zmniejsza ryzyko pominięcia dawki lub hektarów.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do ekonomiki/rachunku ekonomicznego w produkcji roślinnej (koszty bezpośrednie, kalkulacje na ha)
  • Materiały dydaktyczne z ochrony roślin: interpretacja etykiety (dawka, jednostki) i planowanie zabiegów
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń kosztów w uprawach (praca na tabelach, przeliczenia na powierzchnię)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego