KWALIFIKACJA BUD1 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 13.
Na podstawie danych zawartych w tabeli oblicz, o ile należy zmniejszyć przed docięciem długość przedstawionego na rysunku pręta Ø22 mm ze względu na wydłużenie podczas gięcia.
Ilustracja przedstawia tabelę oraz schematyczny rysunek pręta stalowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wyznaczyć skrócenie pręta przed docięciem, trzeba odczytać z tabeli wartość wydłużenia (naddatku) dla średnicy Ø22 mm i zastosować ją do kształtu z rysunku.
Po uwzględnieniu gięć zgodnie z danymi zadania łączna wartość zmniejszenia długości wynosi 10,0 cm.

Pełne wyjaśnienie:

Podczas gięcia pręta zbrojeniowego zmienia się długość rozwinięcia: część włókien stali w strefie zewnętrznej łuku ulega rozciąganiu, a w strefie wewnętrznej ściskaniu. W praktyce warsztatowej nie liczy się tego z geometrii materiału "od zera", tylko korzysta z tabel naddatków/odliczeń (wydłużeń) przypisanych m.in. do średnicy pręta i parametrów gięcia.

W tym zadaniu należy:

  • zidentyfikować na rysunku liczbę i rodzaj gięć, które wpływają na łączny naddatek,
  • odczytać z tabeli właściwą wartość dla Ø22 mm (dokładnie dla tej średnicy, nie "najbliższej"),
  • zastosować ją zgodnie z poleceniem (najczęściej jako sumę naddatków dla wszystkich gięć z rysunku),
  • podać wynik w wymaganej jednostce.

Odpowiedź "O 10,0 cm" oznacza, że przed docięciem pręt powinien być krótszy o 10 cm, ponieważ po wykonaniu gięć (i wynikającym z nich wydłużeniu według tabeli) uzyska docelowy wymiar.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Wartość "O 6,0 cm" lub "O 7,0 cm" zwykle wynika z odczytu niewłaściwego wiersza/kolumny tabeli (np. inna średnica) albo z pominięcia jednego z gięć z rysunku. Z kolei "O 17,0 cm" jest typowym skutkiem podwójnego zliczenia naddatku, przyjęcia niewłaściwego wariantu tabeli lub błędnego przeliczenia jednostek (mm ↔ cm).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zaznacz na szkicu wszystkie gięcia, potem dopiero sięgnij do tabeli i sprawdź jednostkę, w jakiej jest podany naddatek. Na końcu wykonaj kontrolę "zdroworozsądkową" – czy wynik ma sens w stosunku do średnicy pręta i liczby gięć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wydłużenie przy gięciu to różnica między długością pręta po ukształtowaniu a długością prostych odcinków "na zimno". Wynika z pracy materiału w łuku gięcia, dlatego w praktyce przyjmuje się je z tabel naddatków/odliczeń, a nie z pamięci.
Najpierw wybierz w tabeli wiersz odpowiadający średnicy 22 mm, a potem kolumnę zgodną z opisem tabeli (np. typ gięcia lub warunki gięcia). Zwróć uwagę na jednostki. Dopiero odczytaną wartość łączysz z informacją z rysunku (liczbą gięć).
Gdybyś dociął pręt na "wymiar końcowy" bez uwzględnienia wydłużenia, po wygięciu element wyszedłby za długi. Skrócenie przed docięciem kompensuje efekt gięcia, dzięki czemu po uformowaniu uzyskuje się wymagane długości i pasowanie w zbrojeniu.
Najczęstsze są: odczyt z niewłaściwej średnicy (np. Ø20 zamiast Ø22), pominięcie jednego gięcia z rysunku, pomylenie mm i cm oraz mechaniczne przepisywanie "typowej" wartości bez sprawdzenia tabeli. Pomaga checklist: średnica–kolumna–liczba gięć–jednostki.
To zależy od tego, jak zdefiniowana jest tabela i jak opisano zadanie. Jeśli tabela podaje odliczenie dla pojedynczego gięcia danego typu, sumujesz je dla wszystkich gięć z rysunku. Jeśli podaje wartość dla całego kształtu, stosujesz ją jednorazowo.
Porównaj wynik z "skalą" zadania: średnica Ø22 i kilka gięć zwykle dają skrócenie rzędu kilku–kilkunastu centymetrów, a nie milimetrów lub dziesiątek centymetrów przy jednym gięciu. Jeśli wynik odstaje, wróć do jednostek i liczby gięć.
Tak. W praktycznych tabelach naddatków/odliczeń średnica jest jedną z podstawowych zmiennych, bo wpływa na zachowanie pręta w łuku gięcia oraz na relację promienia gięcia do przekroju. Dlatego nie wolno stosować wartości z tabeli dla innej średnicy.
Przy przygotowaniu zbrojenia w giętarni: docinaniu, gięciu i kompletowaniu prętów do belek, słupów, ław czy wieńców. Poprawne skrócenie przed docięciem ogranicza poprawki na budowie, zmniejsza odpady i ułatwia montaż zbrojenia zgodnie z projektem.
Teoretycznie można modelować długości łuków, ale w praktyce egzaminacyjnej i warsztatowej stosuje się tabele naddatków/odliczeń, bo uwzględniają typowe warunki gięcia. Na egzaminie kluczowe jest poprawne użycie danych z tabeli wskazanej w zadaniu.
Ćwicz na przykładach: rozpoznawanie liczby gięć na rysunku, szybkie wyszukiwanie średnicy w tabeli i kontrolę jednostek. Rób krótkie notatki "procedury": 1) odczytaj Ø, 2) policz gięcia, 3) odczytaj naddatek, 4) zsumuj, 5) sprawdź mm/cm.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 36% zdających egzamin. bardzo trudne

Materiały:

  • Instrukcje/poradniki warsztatowe do gięcia stali zbrojeniowej stosowane w kształceniu zawodowym
  • Katalogi i tabele gięcia dostarczane przez producentów giętarek do zbrojenia (sekcja: naddatki/odliczenia)
  • Materiały dydaktyczne z rysunku technicznego i technologii robót zbrojarskich (ćwiczenia z odczytu rysunku pręta)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego