KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 14.
Na podstawie danych zawartych w tabeli określ, czy badana gleba spełnia normy dla gruntów grupy A.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zanieczyszczeń gleby w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gleba nie spełnia norm dla gruntów grupy A, jeżeli choć jeden badany parametr przekracza wartość dopuszczalną.
W przedstawionych danych o niespełnieniu wymagań decydują wskazane przekroczenia dotyczące miedzi oraz pestycydów, dlatego nie można uznać gleby za zgodną z normami.

Pełne wyjaśnienie:

Ocena, czy gleba spełnia normy dla gruntów grupy A, polega na prostym, ale bardzo rygorystycznym porównaniu wyników z tabeli z wartościami dopuszczalnymi: wystarczy jedno przekroczenie, aby wynik końcowy brzmiał "nie spełnia norm". W praktyce nie sumuje się "plusów i minusów" – nie ma znaczenia, że część substancji mieści się w wymaganiach, jeśli inne je przekraczają.

Odpowiedź "Gleba nie spełnia norm, o czym decyduje zawartość miedzi i pestycydów." jest poprawna, ponieważ wskazuje konkretne parametry, które przesądzają o negatywnej kwalifikacji. Dla grupy A (najczęściej kojarzonej z terenami o najwyższych wymaganiach ochronnych) nawet pojedyncze przekroczenie metalu lub substancji organicznych, takich jak pestycydy, eliminuje próbkę z kategorii "spełnia".

Odpowiedzi odwołujące się wyłącznie do ołowiu są błędne wtedy, gdy z tabeli nie wynika, aby to właśnie ołów przekraczał limit albo gdy nie jest jedynym parametrem decydującym. Odpowiedź łącząca ołów i miedź również nie pasuje, jeśli ołów nie jest wskazany jako czynnik przekroczenia lub jeśli pomija drugą kluczową grupę zanieczyszczeń, czyli pestycydy.

Stwierdzenie "Gleba spełnia normy w zakresie badanych substancji." jest niepoprawne, jeżeli w tabeli istnieje choć jeden parametr ponad dopuszczalną wartość. Typową pułapką egzaminacyjną jest wybór tej opcji na podstawie wrażenia, że "większość" wyników wygląda dobrze. Na egzaminie zawsze sprawdzaj wszystkie wiersze i upewnij się, które substancje przekraczają wymagania – to one decydują o klasyfikacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że wszystkie analizowane parametry (np. metale, pestycydy) mieszczą się w dopuszczalnych wartościach przewidzianych dla tej grupy gruntów. W ocenie zgodności zwykle stosuje się zasadę: jedno przekroczenie limitu powoduje wynik "nie spełnia norm".
Najpierw zidentyfikuj, które kolumny zawierają wyniki, a które limity/odniesienia. Potem sprawdź każdy parametr po kolei i zaznacz przekroczenia. Na końcu sformułuj wniosek: jeśli choć jeden parametr jest ponad limitem dla grupy A, gleba nie spełnia norm.
Miedź jest metalem, którego nadmiar w glebie może wpływać na organizmy glebowe i rośliny, a w terenach o podwyższonych wymaganiach ochronnych dopuszczalne wartości bywają niskie. Wystarczy pojedyncze przekroczenie tego parametru, aby gleba nie spełniła kryteriów grupy A.
Pestycydy (lub ich pozostałości) to zanieczyszczenia organiczne, które mogą długo utrzymywać się w środowisku i oddziaływać toksycznie. W ocenie normatywnej liczy się zgodność z limitami dla danej grupy gruntów, a przekroczenie w zakresie pestycydów może przesądzić o wyniku "nie spełnia".
W wielu zadaniach egzaminacyjnych i w typowej logice oceny zgodności przyjmuje się, że tak: przekroczenie choć jednego dopuszczalnego poziomu skutkuje negatywnym wynikiem. Dlatego nie wolno opierać się na "większości" wyników, tylko trzeba wykryć parametr krytyczny.
Najczęściej: pomija się jedną grupę zanieczyszczeń (np. pestycydy), skupia się tylko na metalach, myli się jednostki lub odczytuje nie tę kolumnę tabeli. Częsty jest też skrót myślowy "ołów = najgorszy", mimo że z tabeli wynika co innego.
Wtedy wniosek brzmi "gleba nie spełnia norm", a w uzasadnieniu należy wymienić wszystkie kluczowe przekroczenia, które to potwierdzają (np. metal i pestycydy). Na egzaminie sprawdzaj, czy odpowiedź nie pomija jednego z przekroczonych parametrów.
Nie. Ołów jest istotnym zanieczyszczeniem, ale w zadaniu decydują konkretne wyniki z tabeli i porównanie do limitów. Jeśli ołów nie przekracza wartości dopuszczalnej, nie może być wskazany jako przyczyna niespełnienia norm, nawet jeśli kojarzy się z wysoką toksycznością.
Metale (np. miedź, ołów) są zwykle podawane jako pierwiastki i mają osobne wiersze w tabeli. Pestycydy mogą być ujęte jako suma lub jako konkretne związki. Na egzaminie zwróć uwagę na nagłówki i to, czy wiersz dotyczy pierwiastka, czy grupy/związku organicznego.
Ćwicz odczyt tabel i szybkie wskazywanie przekroczeń, powtórz pojęcia: dopuszczalna zawartość, przekroczenie, klasy/grupy gruntów. Trenuj też formułowanie wniosku: "spełnia/nie spełnia" oraz krótkie uzasadnienie, które parametry przesądziły o wyniku.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu monitoringu i oceny jakości gleb (technik ochrony środowiska)
  • Podręczniki/opracowania o zanieczyszczeniach gleb (metale, pestycydy) i ich interpretacji
  • Aktualne tabele dopuszczalnych zawartości substancji w glebie dla poszczególnych grup gruntów (źródło urzędowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego