KWALIFIKACJA BUD12 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 13.
Na podstawie danych zawartych w tabeli określ maksymalną odległość, w której należy wykonać szczeliny dylatacyjne w ścianie jednowarstwowej wymurowanej z pustaków ceramicznych, o spoinach pionowych niewypełnionych.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi maksymalnych odległości, w których należy wykonać szczeliny dylatacyjne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z tabeli należy wybrać wiersz "Z elementów ceramicznych", a następnie kolumnę dla ścian jedno- lub dwuwarstwowych o spoinach pionowych niewypełnionych.
W tej komórce podano maksymalny dopuszczalny rozstaw przerw dylatacyjnych równy 25 m, co odpowiada poprawnej odpowiedzi.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest poprawne odczytanie danych z tabeli dotyczącej największych dopuszczalnych odległości między przerwami dylatacyjnymi. Dylatacje (szczeliny dylatacyjne) wykonuje się po to, aby podzielić długą ścianę na krótsze odcinki i ograniczyć ryzyko rys oraz pęknięć wynikających m.in. z odkształceń termicznych, zmian wilgotności, skurczu i pełzania.

Aby znaleźć właściwą wartość, trzeba wykonać trzy kroki:

  • Wybrać właściwy rodzaj muru: ściana jest wymurowana z pustaków ceramicznych, więc korzysta się z wiersza "Z elementów ceramicznych".
  • Wybrać typ ściany: pytanie dotyczy ściany jednowarstwowej, czyli należy przejść do części tabeli opisanej jako "jedno- lub dwuwarstwowych".
  • Uwzględnić sposób wykonania spoin pionowych: wskazano "spoiny pionowe niewypełnione", więc wybiera się podkolumnę "niewypełnionych".

W komórce na przecięciu tych wskazań znajduje się wartość 25 m i to jest maksymalna odległość, w jakiej należy wykonać szczeliny dylatacyjne dla podanego przypadku.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo pochodzą z innych pól tabeli lub są wynikiem pomylenia kategorii:

  • "30 metrów" odpowiada przypadkowi ze spoinami pionowymi wypełnionymi dla ceramiki, a nie niewypełnionymi.
  • "12 metrów" dotyczy ścian szczelinowych (warstwa zewnętrzna) z elementów ceramicznych, czyli innego typu przegrody.
  • "20 metrów" jest wartością dla murów z innych elementów murowych przy spoinach pionowych niewypełnionych (nie dla ceramiki).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze czytaj nagłówki wielopoziomowe od góry do dołu i sprawdzaj, czy wybrałeś właściwy wiersz (materiał) oraz właściwą podkolumnę (wypełnione/niewypełnione). To najczęstsze źródło pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szczeliny dylatacyjne to celowo wykonane przerwy w murze, które dzielą długą ścianę na krótsze odcinki. Dzięki temu mur może bezpieczniej "pracować" pod wpływem temperatury, wilgoci i skurczu, co zmniejsza ryzyko rys i pęknięć tynku oraz spoin.
Bo zbyt długie odcinki ściany kumulują naprężenia od odkształceń (termicznych i wilgotnościowych). Maksymalny rozstaw z tabel ma ograniczyć te naprężenia do bezpiecznego poziomu, aby nie dochodziło do pęknięć w murze i w warstwach wykończeniowych.
Najpierw wybierz wiersz z właściwym materiałem ("z elementów ceramicznych"). Następnie przejdź do części tabeli dla ścian "jedno- lub dwuwarstwowych" i wybierz podkolumnę zależną od spoin pionowych (wypełnione albo niewypełnione). Odczytaj wartość w metrach.
To sytuacja, gdy spoiny pionowe nie są wypełniane zaprawą (często przy elementach z zamkiem, np. pióro-wpust). Taki układ może zmieniać współpracę muru i jego podatność na odkształcenia, dlatego w tabelach rozstaw dylatacji bywa mniejszy niż dla spoin pionowych wypełnionych.
Bo brak wypełnienia spoin pionowych może powodować inną sztywność i inną pracę muru na odkształcenia. W efekcie, aby ograniczyć ryzyko zarysowań, dopuszcza się krótsze odcinki ścian między dylatacjami niż w murach, gdzie spoiny pionowe są wypełnione zaprawą.
Najczęściej myli się: materiał (ceramika vs inne elementy), typ ściany (szczelinowa vs jedno-/dwuwarstwowa) oraz podkolumny spoin pionowych (wypełnione vs niewypełnione). Drugi błąd to odczyt dobrej wartości, ale z niewłaściwej jednostki lub pominięcie warunku z treści zadania.
Tak, w tabeli zwykle występuje osobna część dla ścian szczelinowych, często z podziałem na warstwę zewnętrzną i wewnętrzną. Nie wolno jednak przenosić tych wartości na ściany jednowarstwowe, bo to inne rozwiązania konstrukcyjne i inne wymagania co do rozstawu przerw dylatacyjnych.
Wykonuje się je na etapie wznoszenia muru, zgodnie z projektem i wymaganiami tabelarycznymi, zwłaszcza gdy ściana ma duże długości i jest narażona na zmiany temperatury oraz wilgoci. Dylatacje planuje się też przy zmianach geometrii, połączeniach segmentów i w miejscach koncentracji naprężeń.
Stosuje się materiały elastyczne i ściśliwe, które pozwalają na ruchy odcinków ściany, np. pasy z wełny mineralnej, odpowiednie pianki lub taśmy dylatacyjne. Dodatkowo szczelinę zabezpiecza się przed wnikaniem wody i powietrza, zależnie od miejsca w przegrodzie.
Ćwicz czytanie nagłówków wielopoziomowych: najpierw wybór wiersza (materiał), potem część tabeli (typ ściany), na końcu podkolumna (np. spoiny wypełnione/niewypełnione). Na egzaminie podkreśl w treści słowa-klucze i dopiero potem szukaj właściwej komórki w tabeli.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • PN-B-03002:2007, "Konstrukcje murowe. Projektowanie i obliczanie", Tabela 4.2 (największe dopuszczalne odległości między przerwami dylatacyjnymi).
  • PN-EN 1996-1-1:2010, Eurokod 6: "Projektowanie konstrukcji murowych – Część 1-1: Reguły ogólne dotyczące zbrojonych i niezbrojonych konstrukcji murowych" (odniesienie kontekstowe do współistnienia podejść projektowych).

Materiały:

  • PN-B-03002:2007 (fragmenty dotyczące dylatacji i Tabela 4.2)
  • PN-EN 1996-1-1:2010 (Eurokod 6) – ogólne zasady projektowania murów
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.12 dotyczące robót murarskich i zasad wykonywania dylatacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego