KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2016 (test 3)

PYTANIE NR 28.
Na podstawie danych zawartych w tabeli, określ, przy jakiej powierzchni uprawy ziemniaków racjonalny jest zakup 2-rzędowego, przyczepianego kombajnu do zbioru ziemniaków.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą wskaźników racjonalnego doboru maszyn do zbioru ziemniaków.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna odpowiedź wynika z odczytu progu racjonalności zakupu z tabeli porównującej warianty dla różnych powierzchni uprawy. Dla 2‑rzędowego, przyczepianego kombajnu granica opłacalności wypada przy 12 ha, bo dopiero od tej powierzchni koszty stałe zakupu "rozpływają się" na wystarczająco duży areał.
Pozostałe wartości są poniżej progu z tabeli.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowa jest interpretacja danych z tabeli: należy znaleźć taką powierzchnię uprawy ziemniaków, przy której zakup 2‑rzędowego, przyczepianego kombajnu jest uznany za racjonalny (ekonomicznie uzasadniony) według przedstawionych danych.

"Racjonalny zakup" w ujęciu praktycznym oznacza zwykle, że przy danym areale:

  • koszty stałe (np. zakup, utrzymanie, amortyzacja, przygotowanie do pracy) nie są zbyt wysokie w przeliczeniu na 1 ha,
  • osiąga się akceptowalny koszt jednostkowy zbioru lub przewagę nad alternatywą (np. usługą),
  • maszyna jest wykorzystana na tyle, by inwestycja miała sens organizacyjny i ekonomiczny.

Odpowiedź "12 ha" jest poprawna, ponieważ to właśnie dla tej wartości (zgodnie z tabelą) spełniony jest warunek racjonalności zakupu. Mniejsze powierzchnie, takie jak "6 ha", "8 ha" i "10 ha", są poniżej progu wskazanego w danych, więc koszty stałe przypadające na hektar są relatywnie wyższe, a wykorzystanie kombajnu zbyt małe, by zakup był uzasadniony.

Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi upewnij się, że czytasz właściwy wiersz i kolumnę tabeli (typ kombajnu, liczba rzędów, sposób agregowania, jednostki). Najczęstszy błąd to wybór wartości "na oko" (np. 10 ha), a nie zgodnie z kryterium zapisanym w tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zakup ekonomicznie uzasadniony przy danym areale: koszty stałe (zakup, utrzymanie) rozkładają się na tyle hektarów, że koszt zbioru w przeliczeniu na 1 ha jest akceptowalny lub korzystniejszy niż alternatywy (np. usługa). W zadaniu próg wynika bezpośrednio z tabeli.
Najpierw znajdź w tabeli właściwy typ maszyny (tu: 2‑rzędowy, przyczepiany kombajn). Następnie odczytaj kolumnę/wiersz, w którym podano minimalną powierzchnię, od której zakup jest uzasadniony. Nie wybieraj wartości "pośrodku" bez sprawdzenia nagłówków i jednostek.
Przy małej powierzchni koszty stałe są wysokie w przeliczeniu na 1 ha: maszyna pracuje krótko, a mimo to trzeba ponieść koszty zakupu, serwisu, przechowywania i przygotowania do sezonu. Efekt: koszt jednostkowy zbioru bywa większy niż przy usłudze lub współużytkowaniu.
Zwykle decydują koszty stałe (amortyzacja, utrzymanie, ubezpieczenie, garażowanie) oraz koszty eksploatacyjne (paliwo, części, naprawy, robocizna). Im większy areał, tym mniejszy udział kosztów stałych na 1 ha, więc łatwiej osiągnąć próg opłacalności.
Najczęściej nie: zadanie jest sprawdzianem umiejętności interpretacji danych. Jeśli tabela podaje już gotowy próg racjonalności, wystarczy poprawnie go odczytać. Obliczenia mogą się pojawić w innych wariantach, gdy tabela zawiera koszty składowe i trzeba policzyć koszt/ha.
Typowe pomyłki to: odczyt z niewłaściwej kolumny (inna maszyna), pominięcie jednostek (ha vs inne), przeoczenie dopisku "od"/"powyżej", oraz wybór liczby na podstawie intuicji (np. 10) zamiast na podstawie kryterium z tabeli. Pomaga powolne sprawdzenie nagłówków.
Liczba rzędów wpływa na wydajność i dobór do gospodarstwa. Maszyna 2‑rzędowa zwykle wymaga większego areału niż 1‑rzędowa, aby była sensownie wykorzystana, ale może skrócić czas zbioru. W zadaniach egzaminacyjnych liczba rzędów często jest kluczem do wyboru właściwego wiersza w tabeli.
Zwykle wtedy, gdy areał jest mniejszy od progu opłacalności zakupu lub zbiór jest nieregularny. Usługa pozwala uniknąć kosztów stałych posiadania maszyny (zakup, serwis, przechowywanie), a płaci się głównie za wykonaną pracę. W praktyce bywa to korzystne dla mniejszych gospodarstw.
Zwróć uwagę na sformułowanie: "przy jakiej powierzchni racjonalny jest zakup" zwykle oznacza minimalny próg, od którego zakup ma sens. Jeśli zadanie pyta o "najbardziej opłacalną" lub "optymalną" wartość, wtedy mogłoby chodzić o inne kryterium. W tym przypadku decyduje próg z tabeli.
Ćwicz czytanie tabel i zestawień kosztów oraz rozumienie pojęć: amortyzacja, koszty stałe/zmienne, koszt jednostkowy na hektar. Warto też znać podstawowe typy maszyn do zbioru ziemniaków i ich zastosowanie. Na egzaminie najważniejsza jest uważna analiza danych, nie szybkie zgadywanie.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Poprawna odpowiedź wynika z odczytu progu racjonalności zakupu z tabeli porównującej warianty dla różnych powierzchni uprawy."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z ekonomiki i organizacji mechanizacji rolnictwa (koszty użytkowania maszyn)
  • Materiały dydaktyczne dotyczące mechanizacji zbioru ziemniaków (typy kombajnów i ich zastosowanie)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z interpretacji tabel i danych ekonomicznych w rolnictwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego