KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2018 (test 2)

PYTANIE NR 11.
Na podstawie danych zawartych w tabeli określ, przy jakiej szerokości dna i jakiej głębokości wykopów tymczasowych wykonywanych w gruntach kategorii III należy przyjąć pochylenie skarp 1 : 0,71.
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą maksymalnego nachylenia skarp wykopów tymczasowych w nieobciążonych nienawodnionych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pochylenie skarp 1 : 0,71 dla wykopów tymczasowych w gruntach kategorii III dobiera się przez odczyt z tabeli zależnie od szerokości dna i głębokości wykopu.
Wskazany wariant odpowiada przypadkowi: szerokość dna do 3 m oraz głębokość wykopu ponad 3 m.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu należy odczytać z tabeli (dołączonej w ilustracji) warunki, dla których przyjmuje się pochylenie skarp 1 : 0,71 dla wykopów tymczasowych wykonywanych w gruntach kategorii III. Kluczowe są dwa parametry geometryczne wykopu:

  • szerokość dna (czy jest "do 3 m", czy "ponad 3 m"),
  • głębokość wykopu (czy jest "do 3 m", czy "ponad 3 m").

Poprawna odpowiedź wskazuje warunek: "Przy szerokości dna do 3 m i głębokości wykopu ponad 3 m", czyli kombinację wąskie dno oraz większa głębokość. To właśnie ta para kryteriów odpowiada w tabeli pochyleniu 1 : 0,71 dla kategorii III.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, ponieważ dotyczą innych pól tabeli:

  • Wariant z szerokością dna do 3 m i głębokością do 3 m opisuje płytszy wykop, dla którego tabela przewiduje inne pochylenie.
  • Wariant z szerokością dna ponad 3 m i głębokością do 3 m zmienia kryterium szerokości dna, co w tabelach dla skarp zwykle wpływa na dobór nachylenia.
  • Wariant z szerokością dna ponad 3 m i głębokością ponad 3 m dotyczy największych gabarytów z podanych i w tabeli odpowiada innemu nachyleniu niż 1 : 0,71.

Wskazówka egzaminacyjna: przy odpowiedziach różniących się tylko słowami "do/ponad" warto na chwilę zatrzymać się i sprawdzić oba progi osobno. Najczęstszy błąd to mechaniczne "przestawienie" jednego z progów albo odczytanie niewłaściwego wiersza/kolumny tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 1 : 0,71 opisuje stosunek pionu do poziomu skarpy (nachylenie). Oznacza, że na każdą 1 jednostkę w pionie przypada 0,71 jednostki w poziomie. W praktyce pomaga określić, jak "stroma" ma być skarpa, aby była stabilna dla danego gruntu.
Najpierw wybierz w tabeli sekcję dla gruntów kategorii III. Następnie znajdź przedziały odpowiadające szerokości dna (do 3 m lub ponad 3 m) oraz głębokości wykopu (do 3 m lub ponad 3 m). Pole na przecięciu tych warunków wskazuje wymagane pochylenie.
Szerokość dna zmienia geometrię wykopu i warunki pracy gruntu przy krawędzi. Przy innym układzie obciążeń i rozkładzie naprężeń tabela może wymagać innego nachylenia skarp, aby zachować stateczność i ograniczyć ryzyko obrywu lub osuwu gruntu.
Im głębszy wykop, tym większy "słup" gruntu oddziałuje na skarpę i tym większe ryzyko utraty stateczności. Dlatego w zestawieniach i wytycznych często rozróżnia się progi głębokości (np. do 3 m i ponad 3 m), aby dobrać bezpieczniejsze parametry skarp.
Najczęstszy błąd to przeoczenie słowa "ponad" i zaznaczenie wariantu "do 3 m", bo odpowiedzi są bardzo podobne. Drugim błędem jest poprawne odczytanie jednego parametru (np. szerokości), ale pomylenie drugiego (głębokości), przez co wybiera się sąsiednie pole tabeli.
To zadanie jest przede wszystkim zadaniem z odczytu danych: trzeba znaleźć właściwą kombinację szerokości dna i głębokości wykopu dla gruntu kategorii III i wskazać, gdzie w tabeli przypisano nachylenie 1 : 0,71. Obliczenia matematyczne nie są tu kluczowe.
Wykopy tymczasowe to wykopy wykonywane na czas realizacji robót (np. pod sieci, fundamenty, elementy drogowe), które po zakończeniu prac są zwykle zasypywane lub przekształcane. Ze względu na bezpieczeństwo ważne jest właściwe ukształtowanie skarp lub zastosowanie zabezpieczeń.
Obudowę (np. szalunki, rozparcia) stosuje się, gdy nie ma miejsca na wykonanie skarp o wymaganym nachyleniu, gdy grunt jest niekorzystny, gdy wykop jest głęboki lub gdy istnieją obciążenia blisko krawędzi (ruch, sprzęt, budynki). Decyzję podejmuje się na podstawie warunków i dokumentacji.
Kategoria gruntu odzwierciedla jego urabialność i pośrednio typowe właściwości geotechniczne. W tabelach technologicznych i BHP dla różnych kategorii gruntu przewiduje się różne dopuszczalne nachylenia skarp, bo część gruntów wymaga łagodniejszych skarp lub dodatkowego zabezpieczenia.
Ćwicz szybkie odczytywanie tabel: progi "do/ponad", wybór właściwej kategorii gruntu i identyfikacja pola na przecięciu wiersza i kolumny. Pomaga też powtarzanie słownictwa (dno, skarpa, głębokość) i rozumienie zapisu nachylenia 1 : x, by nie pomylić znaczenia.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki do robót ziemnych i drogowych (działy o wykopach i stateczności skarp)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące prac ziemnych i zabezpieczania wykopów
  • Instrukcje technologiczne wykonania wykopów (IT) stosowane w budownictwie drogowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego