KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 12.
Na podstawie danych zawartych w tabeli określ wpływ temperatury na wielkość strat podczas przechowywania ziemniaków.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną 'Udział procentowy poszczególnych strat przechowalniczych w różnych temperaturach
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli dla 3°C najmniejszą wartość ma pozycja "Kiełki" (0,2%).
Pozostałe składniki strat są wtedy wyraźnie większe: "Choroby" 25,2% i "Ubytki naturalne" 74,6%. Dlatego prawdziwe jest stwierdzenie o najmniejszym udziale kiełków w 3°C.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na porównaniu udziałów procentowych trzech rodzajów strat przechowalniczych w zależności od temperatury (3°C, 5°C, 8°C). Kluczowe jest, że w każdej kolumnie suma wynosi 100%, więc oceniamy strukturę strat, a nie ich bezwzględną wielkość.

Odpowiedź "W temperaturze przechowywania 3°C najmniejszy udział w stratach mają kiełki." jest poprawna, ponieważ w kolumnie 3°C wartości wynoszą: ubytki naturalne 74,6%, choroby 25,2%, kiełki 0,2%. Najmniejszy udział ma więc 0,2%, czyli kiełki.

Pozostałe stwierdzenia nie zgadzają się z tabelą:

  • "…w 8°C największy udział stanowią ubytki spowodowane kiełkowaniem bulw" – w 8°C kiełki mają 9,9%, natomiast największy udział mają ubytki naturalne 70,0%. To przykład błędu: "cieplej = więcej kiełków", ale to nie znaczy "najwięcej w strukturze".
  • "Obniżenie temperatury… udział ubytków naturalnych… zmniejsza się" – w tabeli jest odwrotnie: przy 8°C ubytki naturalne to 70,0%, przy 5°C 72,7%, a przy 3°C 74,6%. Spadek temperatury zwiększa ich udział procentowy.
  • "Udział chorób… najwyższy w 8°C" – choroby w 8°C mają 20,1%, a wyższe wartości są w 3°C (25,2%) i 5°C (26,0%).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze porównuj wszystkie wiersze w tej samej kolumnie temperatury i wybieraj największą/najmniejszą liczbę zgodnie z treścią stwierdzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

To informacja, jaką część wszystkich strat (razem 100%) stanowi dany rodzaj strat w konkretnej temperaturze.

Nie mówi o kilogramach strat, tylko o strukturze: ile przypada na ubytki naturalne, choroby i kiełkowanie.

Trzeba odczytać trzy wartości w kolumnie 3°C i porównać je między sobą.

  • ubytki naturalne: 74,6
  • choroby: 25,2
  • kiełki: 0,2

Najmniejsza liczba wskazuje poprawną odpowiedź.

Bo "więcej" może oznaczać wzrost w porównaniu z inną temperaturą, ale w strukturze strat nadal może dominować inna kategoria.

W 8°C kiełki to 9,9%, a ubytki naturalne 70,0%, więc największy udział mają ubytki naturalne.

Tabela rozdziela straty na trzy kategorie:

  • ubytki naturalne (np. oddychanie i parowanie)
  • choroby (gnicie, porażenia przechowalnicze)
  • kiełki (straty związane z kiełkowaniem)

Najczęściej uczniowie:

  • nie porównują wszystkich wartości w jednej kolumnie,
  • mylą "wzrost" z "największym udziałem",
  • odczytują liczby z innej temperatury niż w zdaniu,
  • nie zauważają, że każda kolumna sumuje się do 100%.

Nie. Udział procentowy zależy od tego, jak zmieniają się także inne rodzaje strat.

W tej tabeli wraz ze spadkiem temperatury (z 8°C do 3°C) udział ubytków naturalnych rośnie: 70,0% → 72,7% → 74,6%.

Trzeba porównać wiersz "Choroby" w trzech temperaturach.

Wartości to: 25,2% (3°C), 26,0% (5°C), 20,1% (8°C). Największy udział chorób występuje w 5°C.

Z tabeli wynika, że wraz ze wzrostem temperatury rośnie udział strat związanych z kiełkowaniem:

  • 3°C: 0,2%
  • 5°C: 1,3%
  • 8°C: 9,9%

W praktyce oznacza to większe ryzyko kiełkowania w cieplejszym przechowaniu.

Ćwicz schemat:

  1. zaznacz, o którą temperaturę/kolumnę chodzi,
  2. porównaj wszystkie wiersze w tej kolumnie,
  3. szukaj minimum/maksimum zgodnie z treścią,
  4. sprawdź, czy nie pomyliłeś kategorii (ubytki/choroby/kiełki).

Ubytki naturalne to straty fizjologiczne (np. oddychanie i utrata wody), które występują nawet przy braku chorób.

Choroby wynikają z porażenia patogenami, a kiełki to efekt rozpoczęcia wzrostu bulw podczas przechowywania.

info

Około 42% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w tabeli dla 3°C najmniejszą wartość ma pozycja "Kiełki" (0,2%).Pozostałe składniki strat są wtedy wyraźnie większe: "Choroby" 25,2% i "Ubytki naturalne" 74,6%.

Źródła:

  • Opis i wartości tabeli z załączonej ilustracji zadania: "Udział procentowy poszczególnych strat przechowalniczych w różnych temperaturach przechowywania ziemniaków" (kolumny 3°C/5°C/8°C; wiersze: ubytki naturalne, choroby, kiełki) – materiał egzaminacyjny z bazy pytania

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przechowalnictwa płodów rolnych (ziemniaki)
  • Ćwiczenia z analizy tabel i wykresów w produkcji rolniczej
  • Notatki/lekcje o fizjologii bulw: oddychanie, parowanie, kiełkowanie oraz choroby przechowalnicze

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego