KWALIFIKACJA BUD16 + BUD17 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 17.
Na podstawie danych zawartych w tabeli ustal minimalną średnicę układu pomiarowego, w którym zamontowany będzie gazomierz G160, jeżeli ciśnienie robocze (MOP) wynosi 2 MPa, przepływ maksymalny 250 m3/h, a przepływ minimalny 25 m3/h.
Ilustracja przedstawia tabelę z parametrami metrologicznymi gazomierzy turbinowych serii CGT, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Minimalną średnicę układu pomiarowego dobiera się z tabeli doboru dla danego gazomierza na podstawie MOP oraz zakresu przepływów (Qmax i Qmin).
Po zestawieniu MOP = 2 MPa, Qmax = 250 m3/h i Qmin = 25 m3/h w tabeli dla G160, minimalna średnica wynosi DN 80.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu nie wykonuje się klasycznych obliczeń (np. strat ciśnienia), tylko dobiera średnicę układu pomiarowego na podstawie tabeli przypisanej do konkretnego typu gazomierza. Tabela uwzględnia wymagania dla pracy przy określonym MOP oraz w zakresie przepływów od Qmin do Qmax.

Aby wyznaczyć minimalną średnicę, należy:

  • odszukać w tabeli część dotyczącą gazomierza G160,
  • wybrać właściwy zakres dla MOP = 2 MPa,
  • sprawdzić, jaka średnica zapewnia pracę przy zadanych przepływach: Qmax = 250 m3/h i Qmin = 25 m3/h,
  • z dostępnych średnic wybrać najmniejszą spełniającą warunki (minimalna średnica).

Z odczytu tabeli wynika, że dla podanych parametrów minimalną średnicą jest DN 80.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • DN 50 – jest zbyt mała dla podanego Qmax i MOP; w typowych tabelach doboru taki przekrój nie spełnia wymagań dla takiego obciążenia przepływem (ryzyko nadmiernych strat i niepoprawnych warunków pracy układu).
  • DN 100 – choć może spełniać warunki pracy, nie jest odpowiedzią na pytanie o minimalną średnicę; jest większa niż wymagana.
  • DN 200 – tym bardziej nie jest minimalna; dobór "na zapas" nie wynika z tabeli i zwykle jest nieuzasadniony ekonomicznie oraz montażowo.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na słowo minimalną. Nawet jeśli kilka średnic zapewnia pracę układu, poprawna będzie najmniejsza, która nadal spełnia kryteria z tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Minimalną średnicę dobiera się z tabeli doboru dla G160, zestawiając MOP oraz Qmax i Qmin. Następnie wybiera się najmniejszą średnicę, która w tabeli spełnia wymagania dla tych parametrów.
MOP to maksymalne (robocze) ciśnienie pracy, dla którego projektuje się i dobiera elementy układu. W tabelach doboru MOP decyduje o tym, jaki wariant średnicy i armatury jest dopuszczalny dla danej klasy ciśnienia.
Qmax jest warunkiem krytycznym, bo przy największym przepływie rosną straty ciśnienia i wymagania przepustowości. Jeśli dobierzesz średnicę "pod Qmin", układ może nie zapewnić prawidłowej pracy przy szczytowym poborze gazu.
Qmin to najmniejszy przepływ, przy którym gazomierz i układ pomiarowy pracują poprawnie. W tabelach Qmin pomaga ocenić, czy przy małych poborach pomiar będzie stabilny i czy dobrany zestaw nie powoduje pracy poza zalecanym zakresem.
Technicznie większa średnica często zadziała, ale pytania egzaminacyjne zwykle wymagają odpowiedzi "minimalnej". W praktyce zbyt duża średnica może być nieopłacalna, trudniejsza w montażu i niepotrzebnie zwiększać gabaryty układu pomiarowego.
Najczęstsze pomyłki to: wybranie złego zakresu MOP, odczyt z wiersza dla innego typu gazomierza, pomylenie Qmax z Qmin oraz nieuwzględnienie słowa "minimalna". Warto sprawdzić odczyt dwa razy.
Układ pomiarowy ma działać poprawnie w całym zakresie pracy: od małych do dużych poborów. Podanie Qmin i Qmax wymusza sprawdzenie, czy dobrana średnica i zestaw nie ogranicza przepływu przy maksimum i nie pogarsza warunków pomiaru przy minimum.
W wielu zadaniach egzaminacyjnych jest to przede wszystkim odczyt z tabeli doboru (dla danego gazomierza i ciśnienia). Obliczenia mogą wystąpić w innych zadaniach (np. straty ciśnienia), ale tutaj kluczowa jest poprawna interpretacja tabeli.
To najmniejsza średnica nominalna przewidziana dla danego zestawu pomiarowego, która zapewnia wymagane warunki pracy przy określonym ciśnieniu i przepływach. "Minimalna" nie oznacza "najczęściej stosowana", tylko najmniejsza dopuszczona dla danych parametrów.
Ćwicz pracę z tabelami: szybkie wyszukiwanie typu gazomierza, zakresu MOP oraz weryfikację dla Qmax/Qmin. Zwracaj uwagę na polecenia "minimalna"/"maksymalna". Pomaga też powtarzanie typowych zakresów przepływów gazomierzy.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Instrukcje i karty katalogowe gazomierzy (zakresy przepływów, warunki montażu)
  • Materiały szkoleniowe operatorów sieci gazowych dotyczące doboru i montażu układów pomiarowych
  • Podręczniki do kwalifikacji związanych z sieciami i instalacjami gazowymi (część: pomiary i układy pomiarowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego