KWALIFIKACJA CHM5 - CZERWIEC 2022 (test 2)

PYTANIE NR 18.
Na podstawie danych zawartych w tabeli ustal, w których punktach pomiarowych nie występuje przekroczenie wartości dopuszczalnych substancji w powietrzu atmosferycznym.
Ilustracja przedstawia tabelę porównawczą wyników pomiarów stężeń różnych substancji w powietrzu atmosferycznym z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna odpowiedź wynika z porównania w każdym punkcie pomiarowym wartości zmierzonych z wartościami dopuszczalnymi podanymi w tabeli. Punkty "4, 5" to te, w których żadna z analizowanych substancji nie przekracza limitu (wartości są równe lub niższe od dopuszczalnych).

Pełne wyjaśnienie:

Aby rozwiązać zadanie, należy wykonać systematyczne porównanie danych: dla każdego punktu pomiarowego sprawdzić wszystkie substancje ujęte w tabeli i zestawić wartość zmierzoną z odpowiadającą jej wartością dopuszczalną. "Przekroczenie" występuje wtedy, gdy wynik pomiaru jest większy od limitu dopuszczalnego. Jeżeli wynik jest równy limitowi lub od niego niższy, to przekroczenia nie ma.

Wynik "4, 5" oznacza, że w punktach 4 i 5 spełniony jest warunek: dla każdej substancji z tabeli wartości nie przekraczają wartości dopuszczalnych. Innymi słowy, w tych punktach nie ma ani jednego parametru, który "wychodziłby ponad limit".

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ wskazują punkty, w których w tabeli występuje co najmniej jedno przekroczenie. Typowe przyczyny pomyłek to: sprawdzenie tylko jednej substancji zamiast wszystkich, przeoczenie jednej kolumny/wiersza, lub błędne rozumienie znaku nierówności (np. uznanie wartości niższej od dopuszczalnej za przekroczenie).

Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: zaznaczaj "OK/NOK" przy każdej substancji w danym punkcie, a dopiero potem wybieraj punkty, które mają wyłącznie "OK". Taki sposób ogranicza ryzyko pominięcia jednego parametru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekroczenie oznacza sytuację, gdy wartość zmierzona dla danej substancji jest większa od przypisanej jej wartości dopuszczalnej. Jeśli wynik jest równy limitowi albo niższy, nie uznaje się tego za przekroczenie. Na egzaminie zawsze porównuj parami: wynik ↔ limit.
Najpewniejsza metoda to praca "punkt po punkcie": dla punktu 1 sprawdzasz wszystkie substancje i stawiasz znacznik OK lub NOK. Dopiero gdy cały punkt ma same OK, kwalifikujesz go jako "bez przekroczeń". To zmniejsza ryzyko pominięcia jednej kolumny.
Bo pytanie dotyczy braku przekroczeń w ogóle w danym punkcie. Wystarczy jedno przekroczenie dla dowolnej substancji, aby punkt nie spełniał warunku. Częsty błąd to sprawdzenie tylko najbardziej znanej substancji i pominięcie pozostałych parametrów.
Z definicji "przekroczenie" zachodzi wtedy, gdy wartość jest większa od dopuszczalnej. Wynik równy limitowi nie jest przekroczeniem, choć może sygnalizować sytuację graniczną. Na egzaminie pilnuj rozróżnienia: równewiększe.
Najczęstsze błędy to: przesunięcie o jeden wiersz/kolumnę (złe przypisanie wartości do punktu), sprawdzenie tylko części substancji, oraz odwrócenie porównania (mylenie, czy "większe" czy "mniejsze" oznacza problem). Pomaga podkreślanie wartości przekroczonych.
Punkt pomiarowy to miejsce (lokalizacja stacji lub stanowiska), w którym wykonuje się pomiary stężeń substancji w powietrzu. Każdy punkt ma własny zestaw wyników, które porównuje się z wartościami dopuszczalnymi. W zadaniach egzaminacyjnych punkty są zwykle oznaczone numerami.
Chodzi o zanieczyszczenia, których stężenia mierzy się w powietrzu na zewnątrz (w środowisku). W praktyce mogą to być różne gazy lub pyły. W zadaniu nie musisz znać wszystkich nazw, ale musisz umieć porównać wartości liczbowe dla każdej substancji z jej limitem dopuszczalnym.
Nie zawsze. Często jest to zadanie stricte porównawcze: odczytujesz wartości z tabeli i sprawdzasz, czy są większe od dopuszczalnych. Obliczenia pojawiają się dopiero wtedy, gdy tabela podaje dane cząstkowe (np. dobowe) i trzeba wyznaczyć średnią lub wskaźnik. Tu kluczowa jest uważność.
Wartości dopuszczalne (limity) dla zanieczyszczeń powietrza wynikają z wymagań prawnych i standardów stosowanych w ocenie jakości powietrza. Dlatego w praktyce technik ochrony środowiska musi umieć interpretować wyniki w odniesieniu do limitów. W zadaniu jednak korzystasz z limitów podanych w tabeli.
Ćwicz pracę na tabelach: oznaczaj przekroczenia, twórz krótkie notatki "punkt 1: 1 przekroczenie", itp. Utrwal definicję przekroczenia i zasady porównywania. Dobrze działają próbne arkusze i zadania z monitoringu powietrza, gdzie trzeba wskazać lokalizacje spełniające wymagania.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna odpowiedź wynika z porównania w każdym punkcie pomiarowym wartości zmierzonych z wartościami dopuszczalnymi podanymi w tabeli.

Źródła:

  • Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) – serwis Jakość Powietrza (informacje o monitoringu i ocenie jakości powietrza): https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/home - dostęp 2026-02-27
  • Europejska Agencja Środowiska (EEA) – Air quality in Europe (materiały o ocenie jakości powietrza i przekroczeniach): https://www.eea.europa.eu/en/topics/in-depth/air-pollution - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały edukacyjne GIOŚ dotyczące oceny jakości powietrza i interpretacji wyników pomiarów
  • Podręczniki/opracowania z monitoringu środowiska (część: powietrze atmosferyczne, wskaźniki i normy)
  • Przykładowe zestawy zadań egzaminacyjnych z odczytu tabel i interpretacji przekroczeń

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego