KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 25.
Na podstawie danych zawartych w tabeli wskaż cenę równowagi 1 kilograma jabłek.
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Zestawienie popytu i podaży na jabłka".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cena równowagi to taka cena, przy której wielkość popytu jest równa wielkości podaży. Aby ją wskazać na podstawie tabeli, trzeba znaleźć wiersz/kolumnę, gdzie wartości "popyt" i "podaż" dla 1 kg jabłek są identyczne, a następnie odczytać przypisaną do tego miejsca cenę.

Pełne wyjaśnienie:

Cena równowagi (równowaga rynkowa) występuje wtedy, gdy przy danej cenie ilość dobra, którą nabywcy chcą kupić (popyt), jest taka sama jak ilość, którą sprzedawcy chcą sprzedać (podaż). W tym punkcie rynek jest "zbilansowany" – nie ma ani nadwyżki towaru, ani niedoboru.

W zadaniu opartym na tabeli najważniejsze są dwa kroki:

  • Porównanie popytu i podaży dla kolejnych poziomów ceny (lub dla kolejnych wierszy/kolumn tabeli).
  • Odczyt ceny odpowiadającej temu miejscu tabeli, w którym popyt = podaż.

Odpowiedź "3,20 zł" jest poprawna wtedy, gdy w tabeli właśnie przy tej cenie wartości popytu i podaży dla jabłek (w kg) są równe. To jest definicyjny warunek równowagi.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Każda z nich odpowiada sytuacji, w której popyt i podaż nie są sobie równe:

  • Przy cenie wyższej od równowagi typowo pojawia się nadwyżka podaży (sprzedawcy oferują więcej niż kupujący chcą nabyć), więc taka cena nie spełnia warunku popyt = podaż.
  • Przy cenie niższej od równowagi typowo pojawia się nadwyżka popytu (kupujący chcą kupić więcej niż sprzedawcy oferują), więc również nie ma równowagi.

Wskazówka egzaminacyjna: nie zgaduj ceny "na oko". Zawsze sprawdź w tabeli dokładną parę wartości (popyt, podaż) i dopiero potem wybierz cenę, przy której są równe. Zwróć też uwagę na jednostki (kg oraz zł/kg) i to, czy tabela dotyczy dokładnie 1 kilograma produktu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cena równowagi to cena, przy której popyt jest równy podaży. Oznacza to, że przy tej cenie kupujący chcą kupić dokładnie tyle, ile sprzedawcy chcą sprzedać, więc nie powstaje ani niedobór, ani nadwyżka towaru.
Porównuj w tabeli wartości popytu i podaży dla kolejnych cen. Szukasz miejsca, gdzie liczby są identyczne (popyt = podaż). Następnie odczytujesz cenę przypisaną do tego wiersza/kolumny. To jest cena równowagi.
Przy cenie wyższej od równowagi zwykle rośnie skłonność sprzedawców do sprzedaży, a spada skłonność kupujących do zakupu. W efekcie pojawia się nadwyżka podaży, czyli popyt i podaż nie są równe, więc to nie jest równowaga.
Przy cenie niższej od równowagi kupujący często chcą kupić więcej, a sprzedawcy oferują mniej. Powstaje nadwyżka popytu (niedobór towaru), więc warunek popyt = podaż nie jest spełniony i nie można uznać takiej ceny za równowagę.
Sprawdź, czy ilości są podane w kilogramach (np. kg) i czy cena dotyczy 1 kg (np. zł/kg). Błąd w jednostkach może spowodować, że porównasz niewłaściwe wielkości albo odczytasz cenę dla innej masy produktu.
W zadaniach testowych zazwyczaj tak, bo autorzy dobierają dane tak, aby była jedna dokładna równość popytu i podaży. W praktyce może się zdarzyć, że równość wypada "między" wartościami, ale wtedy zadanie powinno jasno wskazywać sposób wyznaczenia (np. interpolację).
Najczęstsze błędy to: odczyt ceny bez sprawdzenia, czy popyt = podaż, pomylenie kolumn (np. popytu z podażą), przeoczenie właściwego wiersza oraz ignorowanie jednostek. Pomaga systematyczne porównywanie wartości w każdym wierszu.
Porównaj liczby: jeśli popyt > podaż, masz nadwyżkę popytu (niedobór towaru). Jeśli podaż > popyt, masz nadwyżkę podaży (towaru jest "za dużo"). Równowaga jest tylko wtedy, gdy wartości są równe.
Najczęściej jest to odczyt i porównanie danych: znajdujesz równość popytu i podaży i odczytujesz cenę. Proste obliczenia mogą się pojawić, jeśli trzeba policzyć różnicę lub sprawdzić warunek równości, ale zwykle nie są to złożone rachunki.
Ćwicz na krótkich tabelach i wykresach popytu–podaży: wyznaczaj miejsce, gdzie popyt = podaż, i opisuj, co się dzieje powyżej i poniżej tej ceny. Pomaga też zapamiętać: powyżej równowagi zwykle nadwyżka podaży, poniżej nadwyżka popytu.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Cena równowagi to taka cena, przy której wielkość popytu jest równa wielkości podaży."

Źródła:

  • Gregory N. Mankiw, "Principles of Economics" (Zasady ekonomii), rozdziały: popyt i podaż oraz równowaga rynkowa (źródło książkowe, weryfikowalne bibliograficznie)
  • Paul A. Samuelson, William D. Nordhaus, "Economics", część dotycząca mechanizmu rynku: popyt, podaż i punkt równowagi (źródło książkowe, weryfikowalne bibliograficznie)
  • Wikipedia (PL): "Równowaga rynkowa" https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%B3wnowaga_rynkowa (dostęp 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręcznik podstaw ekonomii: rozdziały o popycie, podaży i równowadze rynkowej
  • Ćwiczenia z interpretacji tabel i wykresów (popyt–podaż) w materiałach szkolnych
  • Krótkie repetytoria maturalne/techniczne z przedsiębiorczości i ekonomii (część o równowadze rynkowej)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego