KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 22.
Na podstawie danych zawartych w tabeli wskaż rasę bydła najmniej przydatną dla wielkotowarowych gospodarstw wyspecjalizowanych w intensywnej produkcji mleka.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi wydajności mleka i jego składników uzyskiwanych w 2017 roku od krów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rasa "Polska czerwona" jest zwykle oceniana jako mniej przydatna do intensywnej, wielkotowarowej produkcji mleka, ponieważ jest rasą bardziej zachowawczą/lokalną i przeciętnie osiąga niższą wydajność w porównaniu z rasami typowo mlecznymi.
W gospodarstwach intensywnych preferuje się rasy o wysokim potencjale produkcyjnym.

Pełne wyjaśnienie:

Wielkotowarowe gospodarstwa wyspecjalizowane w intensywnej produkcji mleka dążą do uzyskania wysokiej wydajności i dobrej efektywności ekonomicznej. Oznacza to zwykle wybór ras o wysokim potencjale produkcyjnym i dobrej adaptacji do systemów intensywnych (żywienie TMR, wysoka koncentracja energii w dawce, duża skala, zmechanizowana obsługa).

Odpowiedź "Polska czerwona" jest wskazywana jako najmniej przydatna dla takiego profilu, ponieważ jest to rasa kojarzona raczej z użytkowaniem w warunkach mniej intensywnych (często jako rasa lokalna/zachowawcza), a jej typowe parametry produkcji mleka są zwykle niższe niż u ras wysoko-mlecznych. W intensywnych gospodarstwach priorytetem jest maksymalizacja produkcji w przeliczeniu na krowę i na jednostkę powierzchni/pasz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Czarno-biała" i "Polska czarno-biała" w praktyce kojarzą się z populacjami o silnym ukierunkowaniu na produkcję mleka i częstym wykorzystaniem w stadach towarowych. To sprawia, że zwykle lepiej pasują do intensyfikacji.
  • "Czerwono-biała" jest także powszechnie wykorzystywana w produkcji mleka, a jej cechy produkcyjne (zależnie od typu) mogą odpowiadać gospodarstwom nastawionym na towarową produkcję.

W zadaniach "na podstawie tabeli" kluczowe jest, aby najpierw odczytać parametry z zestawienia (np. wydajność mleczna, wymagania, zdrowotność), a dopiero potem wybrać rasę, której profil najmniej odpowiada intensywnemu systemowi. Najczęstszy błąd polega na wybieraniu odpowiedzi na podstawie samej nazwy rasy zamiast na podstawie danych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gospodarstwo wielkotowarowe to zwykle duża skala produkcji nastawiona na sprzedaż mleka, z wysoką specjalizacją, mechanizacją i powtarzalnymi procedurami. W praktyce liczy się stabilna, wysoka wydajność, sprawna organizacja pracy oraz rasy dobrze znoszące intensywne żywienie i utrzymanie.
Intensywna produkcja mleka oznacza dążenie do wysokiej produkcji od krowy i od stada, zwykle przy żywieniu dawką o dużej koncentracji energii i białka (np. TMR), stałej kontroli wyników oraz doborze genetyki pod mleczność. W zadaniach szukaj ras typowo mlecznych.
Rasy lokalne często są cenione za odporność i dostosowanie do trudniejszych warunków, ale mogą mieć przeciętnie niższy potencjał mleczny niż rasy wysoko wydajne. W intensywnych stadach towarowych priorytetem jest maksymalizacja produkcji i ekonomiki, więc wybiera się genetykę stricte mleczną.
Najczęściej są to: średnia wydajność mleczna, tempo produkcji w laktacji, skład mleka (tłuszcz, białko), a także wskaźniki użytkowe typu płodność i zdrowotność. W zadaniu "najmniej przydatna" zwykle wybiera się rasę z najsłabszymi wynikami pod kątem skali i intensywności.
Rasy mleczne są selekcjonowane głównie na wysoką wydajność i cechy związane z produkcją mleka, a ich typ budowy sprzyja mleczności. Rasy dwukierunkowe łączą cechy mleczne i mięsne, co często oznacza kompromis: nie osiągają tak wysokich wyników mlecznych jak rasy typowo mleczne.
Zwykle nie powinno się tego robić "na pamięć", jeśli zadanie odwołuje się do tabeli. Egzamin często sprawdza umiejętność interpretacji danych, więc najbezpieczniej jest porównać wartości w tabeli. Nazwa może kojarzyć się z kierunkiem użytkowania, ale to bywa mylące.
To kwalifikator, który wymusza wybór jednej odpowiedzi: nie szukasz rasy najlepszej, tylko tej najsłabszej dla wskazanego celu. Na egzaminie warto podkreślić w głowie takie słowa i sprawdzić, czy nie wybierasz przez roztargnienie opcji "najbardziej przydatnej".
Najczęstsze błędy to: pominięcie jednostek i zakresów, porównywanie nie tych kolumn, wybieranie rasy po skojarzeniu zamiast po danych oraz niezauważenie słowa "najmniej"/"najbardziej". Dobrą metodą jest zaznaczenie w tabeli wartości skrajnych i dopiero potem wybór.
W gospodarstwach ekstensywnych lub w trudniejszych warunkach (pasze gorszej jakości, mniejsza intensyfikacja, nacisk na odporność i długowieczność) rasa o niższej wydajności może dawać stabilniejszy wynik i mniejsze ryzyko problemów zdrowotnych. Wtedy liczy się dopasowanie do systemu, nie rekordy.
Ucz się przez porównania: kierunek użytkowania (mleczny/mięsny/dwukierunkowy), typowe cechy produkcyjne i warunki utrzymania. Ćwicz czytanie tabel (wydajność, skład, cechy użytkowe) i rób krótkie notatki z najważniejszych ras spotykanych w polskiej praktyce.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • FAO DAD-IS (Domestic Animal Diversity Information System) – breed information pages (ogólna baza opisów ras): https://www.fao.org/dad-is/en/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – hasło "Bydło polskie czerwone": https://pl.wikipedia.org/wiki/Byd%C5%82o_polskie_czerwone (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – hasło "Holstein-Friesian": https://en.wikipedia.org/wiki/Holstein_Friesian_cattle (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały do zootechniki w zakresie ras bydła i użytkowania mlecznego
  • Materiały dydaktyczne z organizacji produkcji zwierzęcej (dobór systemu utrzymania, intensyfikacja)
  • Katalogi/opracowania hodowlane opisujące rasy bydła użytkowanego w Polsce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego