KWALIFIKACJA BUD12 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 9.
Na podstawie danych zawartych w tablicy 1719 oblicz ilości składników potrzebnych do przygotowania 0,5 m3 zaprawy cementowo-wapiennej marki M7.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi nakładów na 1 m3 zaprawy cementowo-wapiennej, wyciąg z KNR nr 2-02W.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć składniki na 0,5 m3 zaprawy, przyjmuje się wartości z tablicy (zwykle podane dla 1,0 m3) i skaluje proporcjonalnie do żądanej objętości.
Połowa objętości oznacza połowę każdego składnika, z zachowaniem jednostek (cement w t, pozostałe w m3).

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest poprawne przeliczenie receptury z tablicy na wymaganą objętość zaprawy. Jeżeli tablica podaje zużycie składników dla 1,0 m3 zaprawy cementowo-wapiennej marki M7, to dla 0,5 m3 należy zastosować proste skalowanie proporcjonalne:

0,5 m3 to połowa z 1,0 m3, więc każdy składnik (cement, ciasto wapienne, piasek, woda) przyjmujemy jako połowę wartości tabelarycznej. Dzięki temu zachowujemy tę samą markę zaprawy, bo nie zmieniamy proporcji składników, a jedynie wielkość partii.

Poprawna odpowiedź podaje: cement 0,133 t, ciasto wapienne 0,056 m3, piasek 0,574 m3, woda 0,150 m3. Taki zestaw jest spójny z regułą "połowy" i zachowuje relacje między składnikami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wariant z wartościami około dwukrotnie większymi odpowiadałby raczej 1,0 m3 (albo innemu przelicznikowi) i nie spełnia warunku 0,5 m3.
  • Wariant z wartościami około czterokrotnie większymi jest jeszcze bardziej niezgodny z wymaganą objętością i wskazuje na błędne skalowanie.
  • Wariant z wartościami około dwukrotnie mniejszymi odpowiadałby 0,25 m3, czyli połowie z 0,5 m3, a nie wymaganej objętości.

Praktyczna wskazówka egzaminacyjna: po przeliczeniu zawsze wykonaj kontrolę sensowności (czy wyniki są mniej więcej połową/dwukrotnością wartości z tablicy oraz czy jednostki są poprawne: cement jako masa, reszta jako objętość). To ogranicza ryzyko pomyłki rachunkowej i jednostkowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Marka M7 oznacza klasę/poziom wytrzymałości zaprawy przyjęty w danym systemie oznaczeń. W praktyce mówi, do jakich robót zaprawa się nadaje i jakie proporcje składników należy utrzymać. Na egzaminie najważniejsze jest, że dla danej marki nie wolno zmieniać proporcji, tylko skaluje się ilości do objętości partii.
Jeśli tabela podaje zużycie na 1,0 m3, to dla 0,5 m3 mnożysz każdą wartość przez 0,5. Dotyczy to wszystkich składników jednocześnie: cementu, ciasta wapiennego, piasku i wody. Potem sprawdzasz, czy zachowane są jednostki (masa dla cementu, objętość dla pozostałych).
Ponieważ zmiana objętości partii zaprawy nie powinna zmieniać jej składu jakościowego ani proporcji, tylko ilość. Gdy skalujesz wszystkie składniki tym samym mnożnikiem, zachowujesz te same relacje cement–wapno–kruszywo–woda, a więc utrzymujesz markę zaprawy. To podstawowa zasada przy recepturach.
Najczęściej myli się mnożnik (np. zamiast 0,5 stosuje się 2) albo skaluje tylko część składników. Częsty jest też błąd jednostek: brak dopisku "t" lub "m3", albo mechaniczne przepisywanie liczb bez kontroli, czy wynik powinien być większy czy mniejszy od wartości bazowej.
Częściowo tak: jeśli wiesz, że liczysz na 0,5 m3, to poprawny wynik powinien być "połową" wartości dla 1,0 m3. Gdy wśród odpowiedzi widzisz zestaw dwa razy większy lub cztery razy większy, jest to sygnał błędnego skalowania. Nadal jednak musisz znać/odczytać wartości bazowe z tablicy, by wybrać dokładnie.
Zrób kontrolę proporcji: wszystkie składniki powinny zmienić się o ten sam czynnik (np. ×0,5). Następnie porównaj rząd wielkości: dla mniejszej objętości liczby muszą być mniejsze. Na końcu sprawdź jednostki: cement zwykle jako masa, a piasek, woda i ciasto wapienne jako objętość.
Ciasto wapienne to wapno hydratyzowane o konsystencji pasty, stosowane jako składnik poprawiający urabialność i plastyczność zaprawy. W zaprawie cementowo-wapiennej pomaga w łatwiejszym nakładaniu i obróbce, a także wpływa na właściwości robocze mieszanki. Na egzaminie ważne jest jego prawidłowe dozowanie według receptury.
Stosuje się ją często do robót murarskich i tynkarskich, gdy potrzebna jest dobra urabialność, a jednocześnie odpowiednia wytrzymałość. W porównaniu z czysto cementową bywa "łagodniejsza" w obróbce, a w porównaniu z wapienną jest mocniejsza. Dobór zależy od projektu i warunków eksploatacji.
Najczęściej spotkasz mieszane jednostki: cement jako masa (np. kg lub t), kruszywo i składniki objętościowe jako m3, a wodę również jako m3 lub litry (w zależności od tabeli). Kluczowe jest, by nie zmieniać jednostek "w locie" bez przeliczeń i konsekwentnie przepisywać je do wyniku.
Ćwicz schemat: odczyt wartości bazowej z tabeli → wyznacz mnożnik (np. 0,5) → przemnóż wszystkie składniki → sprawdź jednostki i sensowność. Warto rozwiązać kilka zestawów z różnymi objętościami (0,25; 0,5; 1,5 m3), aby uniknąć odruchowych pomyłek i utrwalić kontrolę wyniku.
info

Statystycznie 39% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • Podstawowe zasady matematyczne: proporcje i skalowanie liniowe wielkości (arytmetyka szkolna, przeliczanie wartości na ułamek całości).

Materiały:

  • Podręczniki i poradniki z technologii robót murarskich i tynkarskich (działy o zaprawach)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla kwalifikacji murarsko-tynkarskich (zadania na receptury zapraw)
  • Materiały producentów cementu i wapna: poradniki przygotowania zapraw (część ogólna o proporcjach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego