KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 46.
Na podstawie dokumentacji projektowej żelbetowych ław fundamentowych stwierdzono, że rozstaw prętów podłużnych Φ16 mm powinien wynosić 200 mm. W trakcie odbioru robót zbrojarskich stwierdzono odchyłki w wykonaniu zbrojenia. Na podstawie tabeli określ, która wartość rozstawu prętów podłużnych Φ16 mm jest dopuszczalna?
Ilustracja przedstawia tabelę zatytułowaną "Tabela.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozstaw projektowy wynosi 200 mm, a dopuszczalna odchyłka to ±10 mm.
Zakres akceptowalny: 190–210 mm. Wartość 193 mm mieści się w tym przedziale (odchyłka −7 mm), natomiast 189 mm (−11 mm) i 211/216 mm (+11/+16 mm) przekraczają tolerancję.

Pełne wyjaśnienie:

W odbiorze robót zbrojarskich rozstaw prętów ocenia się przez porównanie wartości wykonanej z wartością projektową oraz dopuszczalną odchyłką wskazaną w tabeli tolerancji.

Dane z zadania:

  • rozstaw projektowy: 200 mm
  • dopuszczalna odchyłka rozstawu: ±10 mm

Z tego wynika przedział dopuszczalny:

  • minimum: 200 − 10 = 190 mm
  • maksimum: 200 + 10 = 210 mm

Odpowiedź 193 mm jest dopuszczalna, bo leży w zakresie 190–210 mm (różnica względem projektu to −7 mm, czyli nie przekracza 10 mm).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne:

  • 211 mm – odchyłka +11 mm, czyli o 1 mm ponad dopuszczalne +10 mm.
  • 216 mm – odchyłka +16 mm, znacznie poza tolerancją.
  • 189 mm – odchyłka −11 mm, czyli o 1 mm poniżej dopuszczalnego minimum 190 mm.

W praktyce takie przekroczenia tolerancji mogą skutkować koniecznością korekty zbrojenia, bo rozstaw wpływa m.in. na pracę elementu żelbetowego oraz warunki betonowania (możliwość prawidłowego ułożenia i zagęszczenia mieszanki).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw weź rozstaw projektowy, a potem wyznacz przedział: minimum = projekt − 10 mm, maksimum = projekt + 10 mm. Dla 200 mm otrzymujesz 190–210 mm. Każdy pomiar w tym zakresie jest dopuszczalny.
Bo przekracza maksymalną odchyłkę. Przy tolerancji ±10 mm górna granica wynosi 210 mm. Wartość 211 mm daje odchyłkę +11 mm, czyli jest poza dopuszczalnym zakresem. W odbiorze liczy się granica, a nie "prawie w normie".
To dopuszczalne różnice między rozstawem zaprojektowanym a wykonanym, wynikające z niedokładności montażu. Odchyłka nie jest "zaleceniem", tylko granicą, której nie wolno przekroczyć. Ma zapewnić, że konstrukcja i betonowanie będą zgodne z założeniami.
Dopuszczalne są wszystkie wartości od 190 mm do 210 mm włącznie. To prosty przedział wynikający z dodania i odjęcia tolerancji od wartości projektowej. W praktyce sprawdza się kilka pomiarów w różnych miejscach elementu.
Sprawdza się go przed betonowaniem, w ramach odbioru zbrojenia. Wtedy można jeszcze skorygować ułożenie prętów, dystanse i wiązania. Po zabetonowaniu korekta jest zwykle niemożliwa lub wymaga kosztownych napraw.
Rozstaw wpływa na równomierne rozłożenie zbrojenia, pracę elementu pod obciążeniem oraz warunki ułożenia mieszanki betonowej. Zbyt mały rozstaw może utrudniać zagęszczenie betonu, a zbyt duży może pogorszyć współpracę betonu i stali w strefach naprężeń.
Nie. Tolerancja działa jak granica: dla 200 mm i ±10 mm minimum wynosi 190 mm. Wartość 189 mm ma odchyłkę −11 mm, czyli przekracza dopuszczalne −10 mm. W ocenie zgodności nie stosuje się "zaokrąglania" na korzyść wykonania.
Typowe błędy to: pomylenie tolerancji dla rozstawu z tolerancją dla innych wymiarów, nieuwzględnienie znaku (plus/minus), oraz traktowanie wartości tuż poza granicą jako dopuszczalnej. Pomaga zawsze zapisanie przedziału min–max i porównanie każdej opcji.
Mierzy się odległość osi prętów zgodnie z zasadami kontroli zbrojenia, najlepiej w kilku miejscach elementu, a nie tylko punktowo. Ważne jest też, by pręty były ustabilizowane (wiązania/dystanse), bo przesunięcia w trakcie betonowania mogą zmienić rozstaw.
Tak. Wymagania wykonawcze i tolerancje mogą wynikać z aktualnych norm wykonania konstrukcji betonowych oraz specyfikacji projektu. Dlatego na egzaminie i w praktyce trzeba umieć korzystać z dokumentacji (projekt, specyfikacje) i odczytywać wskazane tam dopuszczalne odchyłki.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • PN-EN 13670:2011, "Wykonanie konstrukcji z betonu" (wymagania wykonawcze i odchyłki) – norma przywołana w kontekście, brak wskazanego punktu/tabl.
  • PN-B-06251:1963, "Roboty betonowe i żelbetowe. Wymagania techniczne" (norma wycofana; w kontekście podano tolerancję ±10 mm dla rozstawu prętów).

Materiały:

  • PN-EN 13670:2011 – wymagania dotyczące wykonania konstrukcji betonowych (odchyłki wykonawcze)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.1 z zakresu robót zbrojarskich (kontrola i odbiór)
  • Podręczniki/opracowania o wykonawstwie konstrukcji żelbetowych (temat: tolerancje i odbiory robót)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego