KWALIFIKACJA ELM1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 17.
Na podstawie fragmentu karty katalogowej zaworu elektromagnetycznego określ maksymalne wartości ciśnienia roboczego i temperatury medium.
Ilustracja przedstawia fragment karty katalogowej zaworu elektromagnetycznego, który jest częścią modułu pneumatyki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z karty katalogowej należy odczytać wartości maksymalne:
Zakres "Ciśnienie robocze 0.1÷16 bar" oznacza maksimum 16 bar. Pytanie dotyczy "temperatury medium", więc właściwy jest wiersz "Temperatura medium maks. 90°C", a nie "Temperatura pracy max. 50°C" (temperatura otoczenia).

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność czytania karty katalogowej zaworu elektromagnetycznego i poprawnego przypisania wartości liczbowych do właściwych parametrów.

Ciśnienie robocze podano jako zakres "0.1÷16 bar". Taki zapis oznacza przedział dopuszczalnych wartości, więc wartością maksymalną jest 16 bar (górna granica zakresu). W odpowiedziach błędnych pojawia się 10 bar (wartość zaniżona) oraz 0,1 bar (dolna granica zakresu) – obie nie spełniają polecenia "maksymalne wartości".

Temperatura medium to temperatura cieczy lub gazu przepływającego przez zawór. W tabeli jest ona wskazana osobno jako "Temperatura medium maks. 90°C", więc to ta wartość powinna znaleźć się w rozwiązaniu.

Temperatura pracy (tu: "max. 50°C") odnosi się do warunków otoczenia, w których pracuje urządzenie (np. szafa sterownicza, hala). To inny parametr niż temperatura medium, dlatego wybór 50°C jest typowym błędem wynikającym z pomylenia podobnie brzmiących pojęć.

Dlatego poprawny komplet wartości maksymalnych to: 16 bar oraz 90°C. Pozostałe propozycje łączą poprawny parametr z nieodpowiednią temperaturą lub wybierają wartość minimalną zamiast maksymalnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Temperatura medium" to temperatura czynnika (cieczy lub gazu) przepływającego przez zawór. Jest niezależna od temperatury otoczenia urządzenia. W doborze zaworu porównujesz ją z parametrem "Temperatura medium maks.", aby nie przekroczyć limitu pracy materiałów i uszczelnień.
"Temperatura pracy" dotyczy zwykle temperatury otoczenia, w jakim pracuje element (np. szafa sterownicza, hala). "Temperatura medium" dotyczy czynnika płynącego przez zawór. Można mieć gorące medium i jednocześnie chłodne otoczenie albo odwrotnie, więc producenci podają te limity osobno.
Taki zapis to przedział dopuszczalnych wartości: od 0,1 bar do 16 bar. Maksimum jest zawsze górną granicą zakresu, czyli 16 bar. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie wymaga wartości maksymalnej, minimalnej czy całego zakresu.
Przekroczenie temperatury medium może przyspieszyć degradację uszczelnień, spowodować rozszczelnienie lub deformację elementów i w konsekwencji awarię. W praktyce rośnie ryzyko nieszczelności i niestabilnej pracy. Dlatego dobór zaworu zawsze odnosi się do maksymalnej temperatury czynnika w procesie.
Tak, jeżeli maksymalna temperatura medium w Twojej aplikacji rzeczywiście nie przekracza 80°C, a limit w karcie to 90°C. Trzeba jednak sprawdzić również inne warunki, np. ciśnienie robocze oraz temperaturę pracy/otoczenia. Dobór powinien uwzględniać zapas bezpieczeństwa i warunki dynamiczne procesu.
Najczęstszy błąd to wybór "pierwszej napotkanej" temperatury z tabeli bez sprawdzenia opisu wiersza, czyli pomylenie temperatury pracy (otoczenia) z temperaturą medium. Inny błąd to odczytanie wartości minimalnej z zakresu jako maksymalnej albo ignorowanie dopisku "maks." i "min." przy parametrach.
Kluczowe jest słowo w poleceniu i w tabeli. Jeśli w pytaniu jest "temperatura medium", szukasz wiersza z "medium" (np. "Temperatura medium maks."). Jeśli jest "temperatura pracy" lub "temperatura otoczenia", szukasz wiersza "Temperatura pracy". Nie sugeruj się samą liczbą – zawsze czytaj pełną nazwę parametru.
Nie zawsze. "Ciśnienie robocze" bywa podawane jako zakres dopuszczalny dla normalnej pracy. Producent może też podawać osobno inne wartości (np. ciśnienie próbne). W tym typie zadań, gdy w tabeli jest zakres ciśnienia roboczego, a polecenie brzmi "maksymalne", wybierasz górną granicę zakresu.
DC oznacza prąd stały (napięcie stałe). Jeśli karta podaje np. 24 V DC, to cewka zaworu jest przeznaczona do zasilania 24 V prądu stałego. Ma to znaczenie przy doborze zasilacza i zabezpieczeń oraz przy diagnostyce (inne objawy uszkodzeń niż przy zasilaniu AC).
Ćwicz na różnych kartach katalogowych: zaznaczaj parametry krytyczne (ciśnienie, temperatury, medium, stopień ochrony). Trenuj rozróżnianie podobnych nazw (np. temperatura pracy vs medium) i odczyt zakresów. Na egzaminie najpierw podkreśl w poleceniu, o jaki parametr pytają, a dopiero potem szukaj w tabeli.
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Z karty katalogowej należy odczytać wartości maksymalne:Zakres "Ciśnienie robocze 0.1÷16 bar" oznacza maksimum 16 bar."

Źródła:

  • Ilustracja w zadaniu: "Fragment karty katalogowej" (tabela parametrów zaworu elektromagnetycznego: "Ciśnienie robocze 0.1÷16 bar", "Temperatura medium maks. 90°C", "Temperatura pracy max. 50°C")

Materiały:

  • Instrukcje producentów i przykładowe karty katalogowe elektrozaworów (sekcje: 'Dane techniczne')
  • Podręczniki/kompendia z pneumatyki i armatury sterującej (rozdziały o doborze zaworów do ciśnienia i temperatury)
  • Materiały dydaktyczne z czytania dokumentacji technicznej w automatyce przemysłowej (ćwiczenia: tabele parametrów, symbole, jednostki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego